Wat mogen we niet missen tijdens het Amsterdam Art Weekend?

Het grote geld kijkt mee naar het werk van jonge talenten

De hofleverancier van biënnales, beurzen en collecties doet de deuren open. Dit jaar extra lang.

Werk van Funda Gül Özcan. Foto Hans Poel

Hoofdgerecht op het Amsterdam Art Weekend, gisteravond geopend, is de openstelling van de Rijksakademie, dit jaar voor het eerst met drie 'publieksdagen' en de mogelijkheid online te reserveren. Het postacademische kunstinstituut, met 45 deelnemers die twee jaar blijven, is hofleverancier van de kunstwereld, blijkt uit de lijstjes van alumni die doorstromen naar biënnales, grote beurzen en internationale collecties. Sommige Amsterdamse galeries drijven voor meer dan de helft op 'Rijks'-kunstenaars.

Het grote geld kijkt dus mee in weekenden als deze. 'Maar kunstenaars laten hier vaak iets zien wat nog in ontwikkeling is', zegt scheidend directeur Els van Odijk. Zij noemt het laveren tussen ontwikkeling en de kunstmarkt 'een eeuwige spagaat'. 'De open dagen zijn géén beurs of biennale.'

'Open' voelt dit jaar avontuurlijk. Er staan micro-organismen te groeien in glazen kokers op het dak (Femke Herregraven en Ana María Gómez López), er is het anoniem collectief Terroir dat buisstoelen knutselt uit afgedankt modernistisch meubilair. Het duo Sander Breure en Witte van Hulzen gooide zijn (al succesvolle) performancepraktijk om en maakt nu levensgrote, stakerige mensfiguren met een keur aan keramieken koppen. Een atelier verderop toont Isabelle Andriesse vlezige 'zombiesculpturen' van siliconen.

Plasticgolf

De Rijksakademie heeft sinds enkele jaren robotica- en kunststof faciliteiten in huis; de variëteit aan 'nieuwe' materialen is enorm: polyurethane hars en - rubber, siliconen, vloeibare kristallen, elektrochroom polymeer. Josse Pyl combineert alles in een bewegende, grijze (koeien?)tong: lasergegraveerd siliconenrubber met pigment en animatronics.

Opvallend zijn enkele spectaculaire totaalinstallaties, waaronder een interieur van een ruimteschip in staat van ontbinding van Sam Keogh. Ex-graffiti kunstenaar Rutger de Vries laat een regenboog van verf door het pand stromen. Nogal wat kunstenaars zijn verwikkeld in (pseudo-) wetenschappelijk onderzoek, al dan niet met de 'scientist-in-residence' aan wie de Rijksakademie eveneens onderdak biedt.

Natuur (al die kamerplanten!) blijkt een thema. Met haar korte film van een door de polder reizende boom, eenzaam op een aanhangwagen, maakte Inge Meijer in elk geval een beeld dat uitleg noch 'science' behoeft; dat kan óók.

Amsterdam Art Weekend: 23 t/m 26/11

Werk van Sam Keogh. Foto Hans Poel

Drie voorbeelden van totaalinstallaties

Funda Gül Özcan (33)

Vorig jaar al was het dringen rond de magische kijkdozen van Funda Gül Özcan (33) en dit jaar zal het niet anders zijn: haar ruimte is een ode aan de kermis, 'een plaats waar iedereen gelijk is en waar de sfeer tegelijk opgewonden en een beetje gevaarlijk is', zegt ze. Grote projecties en muziek evoceren dat kermisgevoel.

In drie grote kijkkasten met ouderwetse effecten (projecteren op schuinstaande glasplaten, 'Pepper's ghost') zie je onder meer de botsauto's en een schiettent. Niet zomaar een schiettent. Op video komen de doelwitten voorbij, te weten alles waaraan Özcan een hekel heeft: van H&M tot de filosoof Immanuel Kant, 'een grote antisemiet, dat vergeet iedereen'.

Maurice van Es (33)

Was Maurice van Es (33) vergeten dat er visite kwam? 'Ik wilde mezelf laten zien als verzamelaar', legt de gastheer uit. Dus is er veel te zien. Zo heeft hij zijn speelgoed van vroeger uitgestald: verbleekte plastic figuren. Zijn fotoprints en boeken zijn netjes geordend.

De fotograaf was 11 toen hij begon met verzamelen. Het oudste object dat hij nu presenteert, is het toegangsbewijs voor de voetbalwedstrijd 'SV Epe - FC Barcelona', van vrijdag 28 juli 1995. Inmiddels is Van Es professioneel nostalgicus. Ook zijn vrienden ontkomen niet aan zijn verzameldrift: een video toont een montage van rennende vrienden. 'Ontroerend', zegt Van Es, 'iedereen heeft een eigen loopje.' Die vrienden vinden het niet erg gefilmd te worden, zij zijn net zo nostalgisch aangelegd.

Werk van Maurice van Es. Foto Hans Poel

Monira Al Qadiri (34)

Monira Al Qadiri (34) bouwde haar atelier om tot een Amerikaans wegrestaurant, inclusief ketchup- en mosterdknijpflessen, zwart-wit geblokt zeil op de grond en nepleren rode stoeltjes. Uit de video die zij in deze installatie laat zien, blijkt dat ze het interieur van een specifieke locatie namaakte, namelijk een ruimteschip uit een droom van haar zus.

Deze kinderlijk herinnering is ook magisch: Al Qadiri had die avond in 1988 precies dezelfde droom, maar ging het ruimteschip niet binnen. Ze weet het ongemakkelijk realistisch na te vertellen. De clou van de droom was voor beide meisjes: onze ouders werken samen met buitenaardse wezens. Na die droom dacht Al Qadiri dat hun leven in Koeweit nep was: 'Het zou nooit meer hetzelfde zijn.'

Werk van Monira Al Qadiri. Foto Hans Poel

De Volkskrant wil dit niet missen:

-De Libanese kunstenaar Rabih Mroué met een nieuwe 'lecture-performance', Sand In Eye, 24/11 in Eye, 21.00 uur.

-'Fietsperformance' van Otto Berchem vanaf galerie Ellen de Bruijne. Kom, ja natuurlijk, met de fiets. 25/11, 18.30 uur.

-Pianist John Snijders, die afgelopen zomer in het van Doesburghuis werkte, voert een pianostuk uit van Jacob van Domselaer, dat krap honderd jaar geleden door Nelly van Doesburg op Dada-avonden werd gespeeld. Uitvoering in het atelier van de hedendaagse modernist Steven Aalders, 26/11, 15.00 uur, reserveren via galerie Slewe.

-Nieuwe initiatieven groeien aan de randen van de stad. ISO gaat open in het westelijk Havengebied. 25 ateliers, werkplaatsen en een expositieruimte gericht op experiment en materiaal.

-De Ateliers presenteert met Let's see: where were we? In the pit of despair een driedaagse installatie in Bosschiaanse sfeer, met een bar als kloppend hart.

weekend.amsterdamart.com

Meer over