Wat maakt grove grappenmaker Amy Schumer zo onweerstaanbaar?

Met vlijmscherpe humor fileert Amy Schumer de dubbele standaarden en het seksisme in de entertainmentindustrie. Waarom we massaal van de Amerikaanse comédienne houden.

Beeld Hollandse Hoogte

'Ben jij dat meisje van televisie dat de hele tijd over haar pussy praat?' Het is inderdaad de populaire Amerikaanse comédienne Amy Schumer die daar komt aanwandelen, in een sketch die Last Fuckable Day heet en op YouTube 4 miljoen keer is bekeken.

In het bos ziet Schumer tot haar verrassing de actrices Tina Fey, Julia Louis-Dreyfus en Patricia Arquette zitten, aan een picknicktafel met happen en drinken. 'Kom erbij!', roepen ze. 'Kom hier over je vagina praten!' De drie vieren de last fuckable day van Dreyfus, want 'in het leven van elke actrice besluiten de media wanneer je eindelijk het punt hebt bereikt dat je niet meer geloofwaardig neukbaar bent'. Vanaf dat moment staat ze op filmposters in de keuken, draagt ze lichaamsbedekkende kleding en wordt ze gecast als de moeder in plaats van de vlam van Tom Hanks. 'En mannen?', vraagt Schumer. 'Wie bepaalt wanneer hun laatste fuckable dag is?' De vrouwen beginnen te lachen. 'Liefje, mannen hebben zo'n dag niet.'

Zelf heeft Amy Schumer (34) aan seks geen gebrek in haar film Trainwreck. De blondine die Hollywood graag de seksismespiegel voorhoudt, is dezer dagen de mannenvretende hoofdrolspeler in een romantische komedie die ze zelf heeft geschreven, die deels autobiografisch is en vol effectieve Schumeriaanse grappen zit. Zodoende biedt Trainwreck volop gelegenheid om aangenaam kennis te maken, mocht Schumer nog een grote onbekende voor u zijn.

Artikel loopt door onder filmpje

Vier sterren

In handen van regisseur Judd Apatow en scenarist-hoofdrolspeelster Amy Schumer krijg je een innemende film vol echte, weerbarstige personages. Trainwreck is een film die hardop zegt wat je stiekem dacht. Een verademing vindt Volkskrant-recensent Berend Jan Bockting. Lees hier de recensie.

Als een raket

Ze geeft geen slappe zweethandjes, laat dat op voorhand duidelijk zijn. Ook niet als de promotietour van de film haar half augustus naar Amsterdam brengt en ze in het Amstel Hotel de zoveelste lading interviewers op audiëntie krijgt. 'Willen jullie alsjeblieft ook wat aan Vanessa Bayer vragen?', verzoekt een persdame de journalisten die in de gang wachten op hun moment om een paar vragen te stellen en melige onderonsjes bij wijze van antwoord te krijgen.

Schumer wordt tijdens de tienminutengesprekken geflankeerd door Bayer, een van haar tegenspelers in Trainwreck. In een andere ruimte geven acteur Bill Hader en regisseur Judd Apatow (The 40-Year Old Virgin en Bridesmaids) lopende-band-interviews. Ze zitten vooral over de kwaliteiten van Schumer te vertellen. Dat krijg je ervan als iemand die in Amerika plotseling als een raket gaat eindelijk in Nederland is.

Terecht informeerde Jon Stewart een paar weken eerder in The Daily Show, waar ze een van zijn laatste gasten was, of Schumer inmiddels de stratosfeer had bereikt. De laatste maanden zat ze in zo'n beetje alle talkshows. Ondertussen verscheen haar gezicht doorlopend in kranten en op tijdschriftcovers en blogs, naast lyrische omschrijvingen van haar persoon.

Dit voorjaar dook ze op in de top-100 van invloedrijke mensen van het Amerikaanse tijdschrift Time. Tijdens het bijbehorende gala wierp ze zich op de rode loper voor de voeten van Kanye West en Kim Kardashian. Geen onverdienstelijke manier om extra aandacht te vestigen op het derde seizoen van haar Comedy Central-show Inside Amy Schumer, die gemiddeld een miljoen kijkers trekt. Ze presenteerde de MTV Video Awards en werd gevraagd als opvolger van Stewart in The Daily Show - een eer waarvoor ze vriendelijk bedankte.

Artikel loopt door onder filmpje

Dubbele standaarden

Welke redenen heeft een mens om van Schumer te houden zoals een heleboel medemensen doen?

Liefhebbers van een grote mond, grove grappen en openhartige anekdotes over seksblunders maakt ze het alvast niet moeilijk, maar dat is niet per se wat Schumer van collega-komieken onderscheidt. Wat haar vooral favoriet maakt, is de manier waarop ze als geen ander, of in elk geval weinig anderen, de waarheid zegt over dubbele standaarden en dubieuze verschijnselen uit de popcultuur.

Ze doet dat bij voorkeur door alomtegenwoordige zaken zo belachelijk te maken dat je er alleen nog maar het volstrekt krankzinnige in kunt zien - of het nu gaat om sexting, vrouwengedrag, onze selfiemanie of schoonheidsidealen. Schumer wordt geprezen, omdat ze genadeloze zelfspot combineert met scherp geslepen repliek op de entertainmentindustrie waarin ze zich begeeft en de rol die de media spelen bij onze beeldvorming, zeker waar het gaat om seksisme.

Diepe denker

Een week geleden verscheen een interview met Amy Schumer in Vrij Nederland. Op de vraag waarom ze zoveel sekspraatjes heeft, kaatst ze de bal terug door te stellen dat mensen dat alleen een ding vinden omdat ze een vrouw is. 'Dat zijn we niet gewend. Mannen praten voortdurend over seks, maar niemand noemt Louis C.K. of Dave Attell een 'sekskomiek'. Ik denk dat een vent op het toneel letterlijk zijn lul tevoorschijn kan halen, en dan nog zeggen mensen: wat een diepe denker!'

Feministische lading

De grootste hits uit Inside Amy Schumer zijn de afleveringen met een feministische lading, zoals die over de laatste fuckable dag van Julia Louis-Dreyfus. Ook haar eigen seksbaarheid brengt Schumer geregeld ter tafel. Zo laat ze in een parodie op de film Twelve Angry Men een mannenpanel debatteren over haar uiterlijk: is ze knap genoeg om op tv te komen? Een ander gezelschap wordt geacht de inhoud van Inside Amy Schumer te bespreken, maar blijft steken bij de vraag of ze haar wel of niet zouden doen, en onder welke voorwaarden.

In de serie voert Schumer zichzelf steeds op als een vrouw genaamd Amy: een vrijgezel die het versierspel maar ingewikkeld vindt en eenvoudig verstrikt raakt in door vrouwenbladen voorgeschotelde lessen in vrouw-zijn.

Typerend is de sketch waarin we Amy sausloze spaghettislierten uit een vergiet zien slurpen. Ze kijkt naar een clichématige wijvenfilm wanneer ze een geil bericht krijgt van een scharrel. 'Ik ben de hele tijd zo eenzaam', wil ze terugtypen. En: 'Hou me vast', gevolgd door een sippe emoticon. In plaats daarvan stuurt ze: 'Ik wil je pik knuffelen' en krijgt ze als beloning een foto van zijn penis.

Bekijk vooral ook Sex Prep, waarin Amy rond lunchtijd haar vork in een grote gehaktbal prikt wanneer een man per sms vraagt of ze die avond down to fuck is. Ze gaat in op zijn bootycall, maar niet voordat ze haar werk heeft afgezegd om naar de kapper, waxsalon, manicure en pedicure te gaan.

Terwijl ze seksdatevoorbereidingen treft, bladert ze door allerlei tijdschriften, waarin ze angstaanjagende koppen leest als 'Haar daar beneden? Pleeg zelfmoord.' Als de man in kwestie uiteindelijk aanbelt, heeft Amy zich onder het bed verschanst. De tekst die in beeld komt: 'Amy heeft nooit meer seks gehad.'

Artikel loopt door onder filmpje

Beeld Contour by Getty Images

Trainwreck

In Trainwreck heet Schumer ook Amy. Ze speelt een drankzuchtige, lompe journalist die voor een mannenblad werkt en aanvankelijk de ene na de andere gast mee naar haar hol sleept. In de openingsscène staat Amy op het punt om betekenisloze seks te hebben met een verovering die net zijn broek heeft laten zakken. Ze doet alsof ze zwaar onder de indruk is van hetgeen zich aan haar gezichtsveld opdringt. 'That's not a dick! That's a continent! That dick looks angry! That dick looks like my leg!'

Haar losbandigheid heeft ze wellicht te danken aan haar lastpakkerige vader, die met spierziekte MS in een tehuis zit. Hij bracht Amy en haar zus al op jonge leeftijd bij dat monogamie onrealistisch is - zie hier de autobiografische elementen van het scenario. De zaken veranderen wanneer Amy per ongeluk verliefd wordt op een goedzak van een sportdokter die ze moet interviewen. Dit deel van het verhaal is overigens niet aan het echte leven onttrokken: Schumer heeft geen relatie.

Op haar grappigst is Schumer als ze stereotypes onderuit haalt. Dat laat ze ook niet na tijdens het interview in het Amstel Hotel, waar een journalist al struikelend over zijn woorden probeert uit te leggen dat hij de omgang tussen de karakters van Vanessa Bayer en Schumer in de film wat 'one of the guys'-achtig vindt. Hij gebruikt niet het beste voorbeeld om zijn punt te illustreren: 'Jullie vragen elkaar dingen als: 'Hoe was je avond gisteren?''

Schumer, vriendelijk lachend en bits tegelijk: 'Ik heb geen idee hoe mannen denken dat vrouwen met elkaar praten, maar het is waar dat wij elkaar vragen wat we gisteren hebben gedaan. Goed dat je dat hebt geleerd van de film.'

Artikel loopt door onder filmpje

'Echte vrouwen'

In juni nam Schumer de 'baanbreker van het jaar'-award van het tijdschrift Glamour in ontvangst. De speech waarmee ze goedkeurend gegil en een staande ovatie oogstte, was nogal hilarisch, mede dankzij de openingszin: 'I'm probably like a 160 pounds (72 kilo, red.) right now and I can catch a dick whenever I want. Like, that's the truth. It's not a problem.'

Oftewel: ik ben misschien niet de allerheetste knaller op aarde en naar Hollywoodmaatstaven mollig, maar ik kan geslachtsverkeer regelen wanneer ik daar zin in heb. Dat komt natuurlijk omdat mensen in de dagelijkse realiteit, anders dan in bladen, de meeste tv-series of films, weinig sekszaken doen met superslanke covermodellen.

Schumer sprak de woorden uit nadat een reeks bekende, dunne vrouwen op het podium had verteld hoe fantastisch het wel niet is dat een blad als Glamour 'echte vrouwen' in beeld brengt. Die onzin ging er bij Schumer niet in.

Hot genoeg voor Hollywood

In Trainwreck noemt de hoofdredacteur van het mannenblad Amy 'benaderbaar' in plaats van 'prachtig'. Het mooiste van alles is natuurlijk dat Schumer, mede door het succes van de film - in Amerika zette Trainwreck in een maand tijd 122,3 miljoen dollar (106,74 miljoen euro) om - beslist hot genoeg voor Hollywood is gebleken. Niet vanwege haar fuckability, maar vanwege de dingen die ze maakt, roept en doet. En dat ze zich, mocht het zover komen, voorafgaand aan de uitreiking van grote filmprijzen voor niemands voeten zal hoeven gooien om aandacht voor die zaak te krijgen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden