Beschouwing

Wat kunnen we verwachten van het tweede seizoen True Detective?

True Detective 2

Het langverwachte tweede seizoen van True Detective is uit. Opvallend: het is een volstrekt andere serie met andere acteurs. Wordt dit weer een hype?

Colin Farrell als Ray Velcoro in seizoen 2. Foto HBO

Het antwoord van scenarist Nic Pizzolatto op de vraag wat het verband is tussen seizoen één en twee van de HBO-serie True Detective was simpel: 'Dat ben ik.' Maar de personages, acteurs, locatie en plot, die zijn allemaal anders. Vooruit dan, misdaad, dat hebben de twee seizoenen ook met elkaar gemeen, maar dat geldt voor bijna alle series.

Het enige wat de reeksen dus met elkaar verbindt is de geest van de auteur, het wereldbeeld van Pizzolatto. Dat dat betekent gepijnigde mannen met verborgen trauma's en fatalistische denkbeelden, de zelfkant van de samenleving, corruptie en een rechercheur die zonder ironie zegt: 'Ik heb het sterke vermoeden dat we de wereld krijgen die we verdienen.'

Vandaag gaat het langverwachte tweede seizoen van start. Met het wegvallen van de conventie dat seizoen twee voortbouwt op seizoen een, is de vraag: wat kunnen we verwachten van True Detective? En, zal Pizzolatto de extreem hoge verwachtingen waarmaken?

Matthew McConaughey en Woody Harrelson in het eerste seizoen van True Detective. Foto HBO

Eerst even terug : in januari vorig jaar verscheen er - schijnbaar uit het niets - een serie die je móést zien. De serie was van HBO, altijd een goed teken, en er speelden A-acteurs in als Woody Harrelson en Matthew McConaughey - die toen aan de vooravond stond van de opleving van zijn carrière die wij nu als de McConaissance kennen.

McConaughey speelde Rust Cohle, een van de gedenkwaardigste fictieve agenten ooit. Deze eenzame, getroebleerde nihilist sprak in poëtische volzinnen over zijn levensfilosofie: hij geloofde dat het bestaan zinloos is en zou het eervol vinden als de mens zou besluiten zich niet meer voort te planten om vervolgens hand in hand zijn eigen uitsterven tegemoet te zien.

Harrelson speelde een rol die dichter bij huis lag, als conservatieve rechercheur en gezinsman Marty Hart, die zich in een midlifecrisis bevond en zijn huwelijk zag afbrokkelen. Samen probeerden Marty en Rust een occulte seriemoordenaar te vinden in de moerassen van Louisana, een staat vol white trash, verlaten kerken, rokende olieraffinaderijen en mysterieuze bordelen in trailerparks.

Intellectueel vermaak

De raamvertelling gaf True Detective een sluimerende dreiging: tussen het lopende verhaal zaten flashforwards waarin Rust en Marty apart van elkaar werden ondervraagd door agenten. Beiden waren aanzienlijk ouder en cynischer dan hun ondervragers en de manier waarop Rust tijdens de verhoren het ene blik bier na het andere wegwerkte, en daarna met de blikresten figuurtjes vouwde, was huiveringwekkend.

Direct na het verschijnen werd True Detective een ongekende hype, zoals dat tegenwoordig regelmatig gebeurt. Overal verschenen lovende kritieken, op sociale media maakten kijkers goede sier door te zeggen dat True Detective toch echt veel beter was dan House of Cards en Game of Thrones, en er ontstond een fanbase die alle kleine symbolen in de serie wilde duiden.

Dit proces werd gevoed door het feit dat True Detective het werk bleek van twee mannen. Pizzolatto dus en Cary Fukunaga, die alle afleveringen regisseerde. True Detective kreeg de status van rauw, uniek, spannend, mysterieus én intellectueel vermaak. Voor het slag mensen dat er vatbaar voor is, werd de serie een obsessie - voor zo lang als die duurde. Daarna begon het lange wachten, liever gezegd, een dik jaar van speculatie en voorpret. Op fanblogs werd bijgehouden wat er al bekend was van seizoen twee. De vraag werd opgeworpen of Pizzolatto zou reageren op de kritiek dat de vrouwen in True Detective moeders, hoeren, echtgenotes of dood waren. Het antwoord kwam: jawel, zei hij, seizoen twee zou gaan over 'sterke vrouwen, slechte mannen en de geheime geschiedenis van het Amerikaanse transportsysteem'.

Taylor Kitsch als agent Paul Woodrugh. Foto HBO

Setting

Op basis van de eerste drie afleveringen, die de Volkskrant al mocht zien, kan nu worden geconcludeerd dat seizoen twee een volstrekt op zichzelf staande serie is. (Pas als kijker nu op: er volgen kleine spoilers, met name over het verleden van de personages.) Het grootste verschil met het eerste seizoen is de setting. De mysterieuze moerassen zijn ingeruild voor de groezeligheid én de glamour van Los Angeles. We schipperen tussen de grimmige treinindustrie, achterbuurten vol zwervers, een nachtclub waarin een de barvrouw een groot litteken op haar gezicht heeft, villa's met moderne kunst en psychiaters die net iets te veel plastische chirurgie hebben ondergaan. Tussendoor zien we helikoptershots over drukke verkeersknooppunten in L.A., waarin de stad verschijnt als mechanisch en onpersoonlijk.

Weg is de raamvertelling; weg is ook de interactie tussen de twee mannelijke agenten, het aanstekelijke buddy-copverhaal, waarmee de kijker onmiddellijk om de vinger werd gewonden. Het kijkersloon schuilt nu meer in de plot. Nog steeds zijn er volop gekwelde mannen, maar er is nu een getormenteerde vrouw aan toegevoegd. Ook de spierballentaal en stoere levensinzichten zijn er nog. 'Never do anything out of hunger - not even eating', zegt de bad guy.

Aan het einde van de eerste aflevering wordt een corrupte gemeentemedewerker dood gevonden. Drie instanties worden ingeschakeld om de zaak op te lossen. Ray Velcoro, gespeeld door eeuwige badboy Colin Farrell, is een foute, gescheiden rechercheur met hangsnor die door de alcoholische burgemeester op de zaak wordt gezet, en niet al te veel vuil moet oprakelen.

Hij wordt daarbij opgezadeld met - en in toom gehouden door - agente Ani Bezzerides. Zij is de sterke vrouw uit het verhaal en wordt gespeeld door Rachel McAdams (The Notebook, Midnight in Paris). Ze heeft last van jeugdtrauma's vanwege een hippie-opvoeding en een moeder die zelfmoord pleegde. Ani is 'boos op de wereld en op mannen in het bijzonder'.

Rachel McAdams als agent Ani Bezzerides. Foto HBO

Onderhuidse spanning

Tot slot speelt Vince Vaughn - die de laatste jaren vooral te zien was in (slappe) comedy's en nu misschien net als McConaughey hoopt op een herwaardering - een harde crimineel. Frank Semyon probeert zijn zaakjes op te schonen met een grote investering in een hogesnelheidstreinlijn. De dode ambtenaar blijkt de zakenpartner van Semyon en heeft zijn geld aangenomen, maar hem nog niet het stuk land gegeven. Semyon is dus blut.

Kortom, genoeg trauma's, corruptie en moord om het acht afleveringen uit te houden. Maar of deze tweede reeks die bijzondere en directe aantrekkingskracht heeft als seizoen één? Daar lijkt het niet op. Al zijn de dialogen scherp, de personages interessant - ook al worden hun trauma's wel erg keurig uitgelegd - en de beelden op een grimmige manier sfeervol, seizoen twee steekt lang niet zo ver boven het tv-maaiveld uit als z'n voorganger.

De gestileerde beelden van de stad en van de stoere mannen en vrouwen lijken soms wat overtrokken. Als bijvoorbeeld de hoofdpersonen in de laatste scène van aflevering één elkaar voor het eerst tegenkomen en zwijgend en fronsend naar elkaar zitten te kijken, wordt het even bijna lachwekkend: hoeveel onderhuidse spanning is er nodig voor een cliffhanger?

Vince Vaughn als crimineel Frank Semyon. Foto HBO

Verschillende regisseurs

Bij het eerste seizoen dacht je bij elk shot: zoiets heb ik nog nooit gezien. Dat gebeurt zelden in dit vervolg. En dat komt niet alleen doordat je inmiddels bekend bent met de werkwijze van Pizzolatto. Die typisch zweterige, sinistere, existentiële en zuidelijke sfeer, zo allesbepalend voor het eerste seizoen, ontbreekt volledig in de nieuwe serie en wordt ook door niets anders gecompenseerd.

Misschien is dat het gevolg van het feit dat de regie deze keer in handen ligt van verschillende regisseurs. Voor de eerste twee afleveringen tekende Justin Lin, die een aantal van de Fast & Furious-films op zijn naam heeft staan en True Detective wat gelikter heeft gemaakt. Hoewel hij er alles aan doet om van de stad L.A. een personage te maken, zoals Fukunaga dat deed met Louisiana, lijkt de plaats van handeling nu ondergeschikt aan de plot en de karakters.

De locatie is bovendien minder opvallend (hoe vaak heb je al politieagenten in Hollywood gezien?), het spel net iets minder trefzeker (de moeilijke blikken worden soms wat te veel) en de verhaalstructuur is conventioneler (op wat flashbacks na verloopt alles chronologisch).

Kijk en lees mee

De komende acht weken zal Volkskrant-redacteur Haro Kraak seizoen 2 van True Detective per aflevering recappen en nabespreken op volkskrant.nl. Elke dinsdagochtend komt de recap online te staan, nadat de aflevering maandagavond op HBO te zien is geweest. Morgen (23 juni) de eerste. Kijk en lees mee naar het einde van seizoen twee. Weet scenarist Nic Pizzolatto de verwachtingen waar te maken?

Alles bij elkaar was het eerste zo'n bijzondere melange van aantrekkelijke elementen, dat een herhaling daarvan vrijwel onmogelijk was. Daarom was het op zich slim van Pizzolatto om dat magische gevoel niet één op één te willen kopiëren in een nieuwe tv-reeks. Maar de vraag is of hij er dan wel hetzelfde merk op had moeten plakken. Je kunt je afvragen of hij en HBO de naam True Detective niet vooral hebben willen gebruiken als garantie voor een flink publiek.

Pizzolatto is de laatste die zich om zo'n oordeel druk maakt. Volgens hem doen tv-critici nutteloos werk: je kunt een serie niet op basis van één of enkele afleveringen beoordelen, zoals je ook een boek niet per hoofdstuk kunt recenseren. Misschien heeft hij gelijk en wacht er een prachtige beloning, waardoor al het voorgaande in een ander daglicht komt te staan. De kans daarop maakt het in elk geval de moeite waard om de rit uit te zitten.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.