Wat je fotografeert ben je zelf

Fotograaf des Vaderlands

Vijf fotografen portretteren Robin de Puy, Fotograaf des Vaderlands.

Beeld Ernst Coppejans

Op de vraag om, bij de aankondiging dat ze Fotograaf des Vaderlands is geworden, vijf portretfoto's van zichzelf te laten maken door vijf fotografen, zei Robin de Puy meteen ja. Niet uit ijdelheid, want ze vond het 'best heftig', maar om haar theorie te staven. Die luidt: een portretfoto zegt net zoveel over de fotograaf als over degene die erop staat. Misschien wel méér - niet voor niets heet de documentaire die over haar gemaakt werd Ik ben het allemaal zelf.

Opmerkelijke theorie misschien, want je ziet toch echt vijf keer Robin de Puy op de foto's, met haar kalme uitstraling en haar lange bruine haar. Maar onomstotelijk zie je ook verschillen. Het contrast tussen de foto van Koos Breukel - gewapend - en die van Stephan Vanfleteren - ontwapend - kan in feite niet groter zijn.

Tekst gaat verder onder de afbeelding.

Beeld Stephan Vanfleteren

Persoonlijkheid

Het heeft alles te maken met de persoonlijkheid van de maker, zegt De Puy, en met het contact dat hij legt met zijn object. 'Met Stephan Vanfleteren stond ik langs de Afsluitdijk, het ging al schemeren', zegt ze. 'Hij zei dat hij zenuwachtig was. Ik was dat ook, dus ik vond dat wel geruststellend. Hij deed alles zo rustig, het fotograferen ging zo soepel, ik raakte helemaal op mijn gemak. Toen hij indirect, op z'n Vlaams, suggereerde om mijn shirt wat opzij te doen, zei ik zelf: o, je wilt dat ik mijn beha uittrek. De tepel vasthouden was zijn voorstel, hij deed het voor, zó, met de pink omhoog. Het was eigenlijk hilarisch hoe we het met z'n tweeën uit stonden te vogelen daar langs die dijk, terwijl wandelaars voorbijliepen en de maan opkwam. Ik zie die humor in dit beeld. Iets ondeugends, wat ik met een zelfportret nog nooit heb vastgelegd.'

Heel anders verliep de sessie met Jouk Oosterhof, die De Puy naakt fotografeerde. 'Zij had een beeld in haar hoofd waarbij ik bloot op een tafel moest liggen, in een bepaalde pose. Er liep een heel team omheen: visagist, stylist, assistent, zo anders dan samen met Stephan op die dijk. Ik voelde me er ongemakkelijk bij. Later heb ik overstuur opgebeld en gevraagd om die foto niet te plaatsen. Niet vanwege mijn naaktheid, mensen mogen mij best bloot zien, maar omdat ik over mijn grenzen was gegaan en dat maakte me verdrietig. Ik was niet kwaad op Jouk, maar op mezelf. De foto die nu gekozen is, vind ik sterker. De prints en structuren van de stoffen geven de foto iets surrealistisch, dat is heel erg Jouk.'

De stichting Fotoweek heeft Robin de Puy benoemd tot vierde Fotograaf des Vaderlands, ambassadeur van de Nederlandse fotografie. De Fotoweek is van 9 - 18 september. Rond het thema, 'Kijk! Dit ben ik', maakte ze een serie over haar 81-jarige oom met alzheimer, te zien tijdens festival BredaPhoto van 15 sept. - 30 oktober.

Beeld Jouk Oosterhof

Ontspannen

De foto met de kamerplanten, achter het raam, is van An-Sofie Kesteleyn. De Puy: 'Ik heb háár eens gefotografeerd, voor de cover van een Volkskrant-bijlage over kanker, er was toen een melanoom bij haar geconstateerd. Extreem nerveus was ik toen, ik had het gevoel dat ik de ultieme foto van haar moest maken.' Nu was de setting ontspannen: 'An-Sofie werkt prettig terloops. Binnen tien minuten stond het erop.' Vrij relaxed oogt De Puy ook op de 'blauwe' foto hiernaast van Ernst Coppejans. 'Jaa, hij is een van mijn beste vrienden. We maakten de foto gewoon bij hem thuis in bad.'

En het pistooltje van Koos Breukel? 'Dat was zijn idee, ik vond het meteen grappig. Ik zit daar heel bedaard, maar ondertussen: pas maar op. En het zegt ook weer iets over Koos. Zijn portretten zijn altijd een stuk statiger dan de mijne. Dus ja, eigenlijk ben ik bevestigd in mijn theorie. Hoe je op de foto staat, is zo afhankelijk van de persoonlijkheid van de fotograaf. Ik vond het heel leerzaam, eigenlijk zou elke fotograaf het eens moeten doen.'

Beeld An-Sofie Kesteleyn
Beeld Koos Breukel
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.