Wat Erik met Ans doet, wilde ik ook wel

Memoires van een biograaf

Het boek Kort Amerikaans is een gids waarin Jan Wolkers hele volksstammen liet kennismaken met seks.

Zelfportret van Jan Wolkers op 18-jarige leeftijd, 1944 Beeld Collectie Wolkers, Texel

'Mag ik u wat vertellen?' Vele malen heb ik de confessie inmiddels gehoord. Meestal na een optreden in een schraal zaaltje van een dorpsbibliotheek. Dan kwam er iemand met grijs haar en hoogrode konen op mij afschuifelen en fluisterde in mijn oor: 'Jan Wolkers was de eerste die mij iets leerde over seks. Van mijn ouders mocht ik zijn romans niet lezen, nee, die waren niet voor kleine oogjes bestemd. Maar ik deed dat natuurlijk wél. Met hem is het begonnen. Ik las zijn boeken met een zaklamp onder de deken. Gretig, ingespannen. Wat ik toen voelde, voel ik nog altijd.'

Ik kan niet ontkennen dat het mij net zo is vergaan - al hadden mijn ouders mij juist ruimhartig aangemoedigd om de felgekleurde romans van Wolkers open te slaan. Kort Amerikaans las ik in de brugklas van het gymnasium. 1981. Ik was zo groen als gras en kletsnat achter mijn oren. De roman bracht een kleine explosie in me teweeg. Niet alleen in mijn hoofd, maar ook dieper in mijn lichaam, in regionen waarover men niet spreken kan als men maar beter kan zwijgen.

Ademloos vrat ik me door de avonturen van Erik van Poelgeest in Kort Amerikaans heen. Ik huiverde bij zijn bravoure.

'Je gaat toch geen stoute dingen doen', vraagt Ans smekend als Erik haar heeft meegelokt naar zijn kamer. Maar dat doet hij natuurlijk wel. Hij trekt zijn broek uit, gaat boven op haar liggen. Dan schuift hij haar broekje opzij, stoot naar voren en zakt langzaam in haar weg. Ans roept huilend om haar moeder, maar Erik slaat zijn nagels in haar billen en schuift zich helemaal aan haar vast. Ze knippert met haar betraande wimpers en kijkt hem warm aan. Haar mond trilt. 'Heel vreemd', zegt Ans. 'Net of je opengaat.'

Erik van Poelgeest mijmert nog een beetje na over de woorden van Ans. 'Net of je opengaat. Je gaat open. Opengaat. Open...' Hij had mijn eigen gevoel op dat moment niet beter kunnen verwoorden, want ik had werkelijk geen idee wat hier werd bedoeld. Geheimtaal.

Memoires van een biograaf

Onno Blom werkt aan de biografie over Jan Wolkers. Hij houdt daarover een dagboek bij - waarvan we in delen de notities presenteren.

Inmiddels weet ik dat Wolkers - 36 jaar oud toen hij Kort Amerikaans op papier zette, na een jaar waarin hij misschien wel met honderd vrouwen naar bed was geweest - niet beschreef wat hij had uitgevreten met Ans. Nee, hij beschrijft wat hij met een meisje had willen doen toen hij 18 jaar oud was. Uit gesprekken met zijn vriendinnetjes uit de oorlog blijkt dat Jan ze met geen vinger aanraakte. Nou ja, eentje misschien met één vinger. Maar verder ging het niet.

Zo bezien, bomvol seksueel verlangen dat alleen in de verbeelding werkelijkheid wordt, zat ik toen ik Kort Amerikaans als puber las heel dicht tegen Wolkers' eigen ervaring als tiener aan. Wat Erik met Ans doet, wilde ik ook wel. Ik was een hormonenbom die elk moment tot ontploffing kon worden gebracht. Maar ik durfde het lontje niet aan te steken. Laat staan dat ik een meisje zou vragen om dat voor mij te doen.

Ik hield mij stevig vast aan mijn boek.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.