Film Pics

Wat de gemiddelde bioscoopganger ontgaat, kan online een politieke strijd doen oplaaien

‘Storm Troopers’ paraderen langs een schare fans tijdens de première van Star Wars: The Last Jedi in Los Angeles. Beeld REUTERS

Weet u nog, de storm van online kritiek die los kwam over The Last Jedi, een krap jaar geleden? Al die mensen die vonden dat regisseur Rian Johnson het Star Wars-erfgoed had verkwanseld? Met die depressieve Luke Skywalker en die feministische, inclusieve ondertoon van hem? Het liep zo uit de hand dat de Vietnamese actrice Kelly Marie Tran door alle racistische opmerkingen die op de film volgden besloot sociale media gedag te zeggen. Weet u wiens schuld dit alles eigenlijk was? Van de Russen. 

Tenminste, dat maakten sommige Amerikaanse media op uit het onderzoek Weaponizing the haters: The Last Jedi and the strategic politicization of pop culture through social media manipulation, dat deze week werd gepubliceerd. ‘Negatieve berichten over The Last Jedi versterkt door Russische trollen’, kopte bijvoorbeeld The Hollywood Reporter.

Dat is nogal wat. Maar wie het onderzoek leest, krijgt een iets ander beeld. Onderzoeker Morten Bay van de University of South California onderzocht alleen de tweets die aan regisseur Johnson werden verstuurd. Van de totaal 967 accounts bleek slechts 22 procent negatief over de film. Daarvan waren er honderd ‘politiek gemotiveerd’. En daarvan waren er zestien afkomstig uit Rusland.

Fascinerender is Bays conclusie dat honderd niet-fans zich blijkbaar in een discussie over een blockbuster storten om hun eigen politieke boodschap te laten horen. Van dat soort strategische, georganiseerde inmenging zouden mensen zich bewust moeten zijn, stelt hij. En inderdaad: filmwaarderingen op internet zijn niet altijd wat ze lijken. Zo werd de Indiase blockbuster Gunday in 2014 door een campagne van boze Bengalen tot de slechtst gewaardeerde film gemaakt op de toonaangevende filmwebsite IMDb. Een romantisch drama tegen de achtergrond van de Armeense genocide, The Promise, wachtte een dergelijk lot. Maar niet alleen films over historisch gevoelige perioden kunnen een politiek strijdveld worden. Toen Ghostbusters een remake kreeg met een vrouwelijke cast werd de kritiek al snel politiek en anti-feministisch. Toen bleek dat er in de Neil Armstrong-biopic The First Man geen Amerikaanse vlag werd neergezet op de maan, werd de hele film – ongezien – weggezet als ‘anti-patriottisch’. Iets wat de gemiddelde bioscoopbezoeker vermoedelijk koud laat, kan online volledig ontploffen.

Volgens Bay was de bedoeling van de politieke twitteraars bij The Last Jedi waarschijnlijk om berichtgeving over onenigheid onder de fans te stimuleren en zo te laten zien hoe diep verdeeld Amerika is. Daar mag best breder en diepgaander onderzoek naar komen.

Overigens bleek al eerder dat Russische trollen zich hadden bemoeid met The Last Jedi. Volgens een documentaire op de dvd voerden ze ook een strategische campagne om slechterik Hux te laten overleven.

Waarom dat dan? Nou ja, zo lieten de aanstichters online lacherig weten, ze wilden acteur Domhnall Gleeson ook in de volgende film zien. Gewoon. Leuk.

Nog iets om te onthouden: Russische trollen worden makkelijk opgevoerd als kwade geniussen, maar hun beweegredenen kunnen verrassend ongecompliceerd zijn.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.