De week in boeken De moeder de vrouw

Was het thema van de Boekenweek ook goed voor de promotie van het boek?

Het thema van de Boekenweek leidde tot veel debat. Maar was het ook goed voor de promotie van het boek?

Zaterdag begint de 84ste Boekenweek, met als thema ‘De moeder de vrouw’. Vrijwel direct na de bekendmaking van dat thema, in juni 2018, brak de pleuris uit – eerst op Twitter en daarna ook in de oude media. De kritiek betrof vooral 1) de combinatie van het thema met de keuze voor twee mannen (Jan Siebelink en Murat Isik) als auteurs van respectievelijk het Boekenweekgeschenk en het Boekenweekessay; 2) het thema zelf, dat a) mutsig werd gevonden, en b) denigrerend jegens vrouwen die geen moeder zijn. Dit is een beknopte samenvatting, er valt veel genuanceerds over te zeggen en dat is ook gebeurd. Vermoedelijk zijn aan het Boekenweekthema niet eerder zoveel woorden vuilgemaakt als afgelopen jaar. Veel zinnige en verstandige woorden; lees ook nog even de bijdragen van historicus Els Kloek, cabaretier Katinka Polderman en literair criticus Aleid Truijens. De CPNB heeft een brede maatschappelijke discussie aangewakkerd en dat is mooi, want brede maatschappelijke discussies zijn altijd goed.

Maar was het thema ook goed voor de promotie van het boek? Uiteindelijk organiseert de Stichting Collectieve Propaganda van het Nederlandse Boek die jaarlijkse Boekenweek natuurlijk niet om lekkere maatschappelijke discussies op gang te brengen. Ze doet het om de positie van het algemene boek in de samenleving steviger te verankeren, zoals de officiële doelstelling luidt, ‘eerst en vooral door het publiek te laten ontdekken welk rijk boekenaanbod er het hele jaar rond in de boekwinkel te vinden is’. En of die doelstelling is gehaald, betwijfel ik.

De Boekenweek zelf bestaat sinds begin jaren dertig, vanaf 1960 werd er een thema aan verbonden. Dat was de laatste jaren vaak iets quasi creatiefs als ‘Gouden tijden, zwarte bladzijden’ (2013) of ‘Titaantjes – opgroeien in de letteren’ (2010). Humor, waanzin, muziek, poëzie, seks en voedsel kwamen langs, sport merkwaardig genoeg nog nooit – vermoedelijk niet chic genoeg. Als de CPNB het echt niet meer wist viel de keuze op een land: Duitsland in 2016, Frankrijk in 2004.

Voor thema’s die geen diepere bedoeling hadden dan het promoten van boeken moet je ver terug in de tijd. ‘Van boeken krijg je nooit genoeg’, was de slogan van 1990 en 1986. ‘Vrije tijd? Een boek werkt!’, heette het in 1983. Hoe verder je teruggaat, hoe simpeler het wordt. 1982: ‘Boeken blijven.’ 1981: ‘Ieder zijn eigen boek.’ 1980: ‘Bezig met boeken’, 1967: ‘Nooit werd er zoveel gelezen’. Het beste thema bedacht de CPNB in 1966: ‘Lezen is fijn’. Heel fraai, maar het kan nog soberder. Voor 2020 adviseer ik het volgende thema: ‘Lees.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden