Warmte nieuw museum 'kan omslaan in kilte'

Voor het eerst staan alle betrokkenen in de discussie over het museum tegenover elkaar.

Van onze verslaggever Harmen Bockma

Als Nout Wellink begint te spreken, wordt het stil in de Groen van Prinstererzaal van de Tweede Kamer. In keiharde bewoordingen hekelt de bestuursvoorzitter van het Nederlands Openlucht Museum de plannen van de collega’s van het Nationaal Historisch Museum. Het is ‘echt goed fout gegaan’ met de besluitvorming, vindt hij.

Directie en Raad van Toezicht van het Nationaal Historisch hebben ‘ongekend onzorgvuldig’ gehandeld, zegt Wellink woensdagochtend tijdens een door de Tweede Kamer georganiseerde hoorzitting. Er is volgens hem nooit overlegd met het Openluchtmuseum, dat toch mocht vertrouwen op eerder gewekte verwachtingen. Bovendien zijn de kosten van vestiging – hetzij naast het Openluchtmuseum, hetzij in het centrum van Arnhem – niet goed onderzocht. ‘Ik kan me niet voorstellen dat de Rekenkamer dit zou laten passeren.’

Het is voor het eerst dat Wellink en Atzo Nicolaï, de voorzitter van de Raad van Toezicht van het Nationaal Historisch Museum, in het openbaar tegenover elkaar staan. Nicolaï geeft geen krimp. De kosten zijn wel degelijk onderzocht, in een rapport van een onderzoeksbureau van zo’n 60 pagina’s dik. Vandaar de switch naar het centrum. Eerder gewekt vertrouwen? Niet de precieze locatie is gekozen door minister Plasterk, maar de stad.

Tijdens de hoorzitting blijkt de werkelijkheid van de twee musea ver uiteen te liggen. Ze zeggen het niet hardop, maar beide partijen laten doorschemeren dat de ander liegt. Als directeur Erik Schilp van het Nationaal Historisch aanvoert dat bij een combinatie met het Openluchtmuseum een miljoenen euro’s verslindende parkeergarage moet komen, zegt zijn collega Gijsbers dat de gemeente Arnhem allang wist dat het goedkoper kan.

Als Nicolaï betoogt dat hij meerdere keren heeft overlegd met oud-directeur van het Openluchtmuseum Jan Vaessen (die met zijn plan minister Plasterk zover kreeg voor Arnhem te kiezen), schudt Vaessen demonstratief het hoofd. Hij en architecte Francine Houben, die de canontoren ontwierp, voelen zich gekwetst omdat naar hun zeggen nooit serieus overleg is gevoerd.

De directeuren Schilp en Byvanck proberen de Kamer ervan te overtuigen dat ze de politiek echt serieus nemen. ‘Uw betrokkenheid wordt zeer gewaardeerd’, zegt Schilp. ‘Maar het is onze verantwoordelijkheid om het museum goedkoper, sneller en conceptueel beter te maken.’

De Kamer blijft sceptisch. Boris van der Ham (D66) dringt er op aan alsnog tot overeenstemming te komen met het Openluchtmuseum. ‘We hebben als Tweede Kamer altijd veel warmte gevoeld voor dit project. Die warmte zou wel eens kunnen omslaan in kilte’, waarschuwt hij.

Na afloop van de hoorzitting zegt CDA-Kamerlid Nicolien van Vroonhoven dat ze wel ‘een politieke vinger in de pap wil blijven houden’. ‘Schilp en Byvanck onderschatten de belangstelling van de Kamer voor dit museum, dat tenslotte een initiatief was van de politiek. Ik zet ook grote vraagtekens bij de nu gekozen locatie aan de Rijn. Als minister Plasterk verstandig is, neemt hij de regie weer in handen.’ Over twee weken overlegt de Tweede Kamer met Plasterk over het NHM.

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden