POSTUUM

Ward Ruyslinck (1929-2014)

Wierook en tranen, zijn beroemdste boek, stond generaties lang op de boekenlijst.

Ward Ruyslinck in 1989.Beeld Harry Cock

Vele generaties scholieren zijn de Vlaamse schrijver Ward Ruyslinck dankbaar geweest, vooral omdat hij zijn beroemdste roman over de verschrikkingen van de Tweede Wereldoorlog tot 120 pagina's wist te beperken. Wierook en tranen (1958), later ook verfilmd (1977), maakte hem tot in de jaren zestig en zeventig tot een van de meest gelezen auteurs. Het verhaal over de 9-jarige hoofdpersoon Waldo die beide ouders verliest en later ook zijn katholieke vriendinnetje, werd door de literatuurkritiek als proeve van Vlaams existentialisme en engagement beschouwd.

Dat gold ook voor twee andere populaire boeken van Ruyslinck, het landerige De ontaarde slapers (1957) en het dystopische Het reservaat (1964), vol weigerachtige,'onnutte' personages, via welke de auteur zijn kritiek kon geven op kapitalisme, katholicisme en militarisme.

Teloorgang

Het grootste avontuur in het leven van Ruyslinck was het verzinnen van zijn pseudoniem. Tientallen jaren was hij onder zijn eigen naam Raymond Charles Marie De Belser werkzaam als assistent-bibliothecaris van het Plantijn Moretusmuseum in Antwerpen. 'Ik heb 31 jaar gezeten', vatte hij die periode samen in zijn roman De uilen van Minerva (1985), 'een lange lijdensweg vol vernedering en miskenning'.

Het niveau van zijn vroegste werk haalde hij toen al lang niet meer. Droef voorbeeld van zijn teloorgang was reeds de titel Het ledikant van Lady Cant (1968), over een jonge man die probeert een vrouw te verleiden die op een kantoor werkt waar men hoofdzakelijk niets uitvoert.

Zijn reputatie kelderde verder toen polemist en oud-redacteur van uitgeverij Manteau Jeroen Brouwers onthulde dat Ruyslincks manuscripten voorafgaand aan publicatie steevast grondig moesten worden herspeld en herschreven.

In het persoonlijk leven van De Belser deed zich een drama voor toen zijn vrouw Alice in 1990 zelfmoord pleegde. Twee jaar later verscheen de roman De speeltuin (1992) van Ward Ruyslinck en Monika Lo Cascio, de ogenschijnlijk fictieve briefwisseling tussen een getrouwd man en zijn jarenlange minnares, een 'door de hypocriete maatschappij gebrandmerkte liefdesrelatie'. De auteurs woonden toen inmiddels samen.

Na 1999 verscheen geen nieuw werk meer van Ruyslinck. Vanwege de ziekte van Alzheimer werd hij opgenomen in een verzorgingshuis te Meise, waar hij afgelopen vrijdag is gestorven.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden