Review

'War Horse: Het paard is de enige attractie (**)'

War Horse, de theaterproductie van Joop van den Ende naar het gelijknamige kinderboek van Michael Morpurgo, ging zaterdagavond in première in Carré. Recensent Hein Janssen was erbij. 'Dramaturgisch gezien is deze productie nogal rommelig.'

De cast van War Horse neemt in Carré het slotapplaus in ontvangst na afloop van de première.Beeld anp

Schattig, dat veulentje dat zo wankel op zijn benen staat. Je zou ervoor smelten. Dat doet hij dan ook, Albert Narracott, het 16-jarige puberjoch dat opgroeit in een arm gezin in Devon, Engeland 1912. Vader koopt het paardje voor 39 pond, zoon sluit een eeuwigdurende vriendschap met het dier. Veulen wordt jachtpaard en dat paard heet Joey. Dan breekt de Eerste Wereldoorlog uit en wordt Joey verkocht voor 100 pond om in de oorlog te dienen. Albert is gebroken en gaat het leger in om Joey terug te vinden. Vier jaar en veel ontberingen later is het zover.

Albert en Joey zijn de hoofdpersonages in War Horse, de theaterproductie die ooit is begonnen als educatieve familievoorstelling van The National Theatre in Londen en daarna een wereldhit werd. Er is nu ook een Nederlandse versie en op de première afgelopen zaterdag, in het kader van het Holland Festival, werd het paard het hardst toegejuicht - althans de drie mannen die het dier tot leven wekten en van karakter voorzagen. Joey is al veelvuldig aan de pers getoond en het is inderdaad een schitterend exemplaar, gemaakt door de Handspring Puppet Company uit Kaapstad.

War Horse is gebaseerd op het kinderboek van Michael Morpurgo waarin de vriendschap tussen mens en dier vanuit het paard wordt verteld. Boek en ook voorstelling zijn op en top Engels, zowel in sfeer als in onderwerpen. De Eerste Wereldoorlog en de ontberingen van de Engelsen daarin, de liefde voor paarden, de bijna Dickensiaanse manier waarop het leven van eenvoudig mensen wordt geschetst, de Keltische zanger - dat allemaal overzetten naar een Nederlandse productie is knap ingewikkeld. Temeer daar het creative team ook Engels is en kennelijk niet in de gaten heeft gehad dat bijna alle acteurs lijden aan overacting en behoorlijk staan te schreeuwen. Behalve Annick Boer als de moeder, die nuchter en standvastig is en genuanceerd acteert. Daar tegenover staat dan weer Bas Keijzer die van de vader een sloeberige karikatuur maakt.

Acteurs spelen dubbelrollen
Dramaturgisch gezien is deze productie nogal rommelig. Bijvoorbeeld in de scènes waarin Fransen, Duitsers en Engelsen elkaar niet kunnen verstaan en toch voortdurend in gesprek zijn. Ook duiken ineens een Franse moeder en dochter op, die belangrijke personages worden. En de Duitse ritmeester (Jochum ten Haaf, in theatrale overdrive) deserteert en wordt ziekenbroeder. Beetje armoedig is ook het feit dat enkele acteurs dubbelrollen spelen; in zo'n groot ensemble zou dat niet moeten.

Muziek met speelfilmallure, sobere filmbeelden, licht- en geluidseffecten in de gevechtsscènes, het is allemaal goed gedaan en soms is het totaalbeeld zinsbegoochelend. Erg sterk is de scène waarin Joey verstikt raakt in het prikkeldraad - een sierlijke choreografie van wanhoop. Maar de grote troef van War Horse is zonder meer het spel tussen mens en dier; Joeys gevoelsleven wordt door die drie anonieme poppenspelers subtieler verbeeld dan dat van de personages zelf. Kay Greidanus speelt Albert gedreven; eerst iets al te enthousiast kinderlijk misschien, maar naar het eind toe overtuigend en stoer, gevoelig en daadkrachtig - een ontdekking, die jongen.

Net als je na drie uur toe bent aan een diep-tragisch slot, eindigt War Horse in een wonderbaarlijk soort optimisme. Joey mag in het slotapplaus zelfs nog tot drie keer toe zijn kunsten vertonen: steigeren, hinniken, paard-zijn. Hij is de enige attractie, en dat is te weinig.

Het paard uit War Horse, Joey.Beeld epa
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden