Recensie Der Goldene Hanschuh

Wansmakelijke horror, een absurde freakshow: Der Goldene Handschuhe is het allemaal ★★★★☆

Der Goldene Handschuh filmstill. Beeld x

Der Goldene Handschuh

Drama/horror

★★★★☆

Regie Fatih Akin.

Met Jonas Dassler, Margarete Tiesel, Greta Sophie Schmidt, Tristan Göbel

115 min., in 21 zalen.

Fritz Honka, bijnaam Fiete, de alcoholische maniak met scheve neus en dito tanden die in het Hamburg van de jaren zeventig minstens vier prostituees vermoordde, houdt in een van de eerste scènes van het controversiële Der Goldene Handschuh een zaag tegen de hals van een van zijn slachtoffers, die dood op de vloer van zijn armzalige zolderkamerappartement ligt. Hij zet aan, vol in beeld, lijkt te twijfelen, slaat vervolgens eerst een limonadeglas met zijn favoriete goedkope brandewijn achterover en steekt een peuk op, alles in jachtig tempo. Dan kwijt hij zich alsnog van zijn taak – het te amputeren hoofd ditmaal buiten beeld. Hijgend schuifelt hij ten slotte naar zijn platenspeler en horen we de schlagerklassieker die in Der Goldene Handschuh vaker vergelijkbare gruwelen zal omlijsten: Es geht eine Träne auf Reisen van volkszanger Salvatore Adamo.

Wie na het lezen van deze alinea nog niet is afgehaakt, behoort vermoedelijk tot de doelgroep die de gelauwerde Turks-Duitse regisseur Fatih Akin voor ogen had tijdens zijn verfilming van het boek over Honka van Heinz Strunk. Wansmakelijke horror, een wrange schets van de verworpenen der aarde, een absurde freakshow, een zoektocht naar de schoonheid van het afstotelijke, een verbluffende transformatie van hoofdrolspeler Jonas Dassler: Der Goldene Handschuh is het allemaal.

Hoe lastig het is om de essentie van de film te vangen, blijkt uit de uiteenlopende kritieken die Akin sinds de wereldpremière op het filmfestival van Berlijn in februari kreeg te verstouwen. In Berlijn, tussen de geëngageerde wereldcinema waar Akin vijftien jaar geleden doorbrak met zijn bekroonde immigrantendrama Gegen die Wand, werd Der Goldene Handschuh redelijk unaniem verworpen als misogyne geweldsfantasie van een filmer zonder mededogen met Honka’s slachtoffers. Maar tijdens de Nederlandse première, afgelopen april op Imagine Film Festival in Amsterdam, werd de film onthaald als een soort horrorvariant op Jiskefet: Der Goldene Handschuh eindigde daar op de vierde plaats in de lijst met publieksfavorieten.

Akin heeft in elk geval een uitzonderlijk radicale schets van een verzameling deerniswekkende personages gemaakt. Van een groepje oudere prostituees met het gezicht vol alcoholvlekken tot een voormalige SS’er met één oog en een gehoorapparaat: dit is de krankzinnige uitvergroting van het universum van Rainer Werner Fassbinder, chroniqueur van de trauma’s van naoorlogs Duitsland. Niet voor niets noemt Akin diens alcoholdrama Händler der vier Jahreszeiten uit 1971 als inspiratie, terwijl Fassbinders vaste acteur Hark Bohm hier optreed als oudste stamgast.

Dat een gestoorde, eenzame ziel in deze schitterend droevige puinhoop van zweet, kots, pis, sigaretten, eindeloze hoeveelheden alcohol en door middel van schlagers uitgesproken verlangen uiteindelijk aan het moorden slaat, is op een angstaanjagende manier voorstelbaar. Dat is, ondanks alle begrijpelijke controverse, een prestatie van formaat.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden