Walesa, Man Of Hope is met het hart gemaakt

Hoofdrolspeler Robert Wieckiewicz geeft Walesa perfect gestalte. Al blijft zijn personage wel wat steken aan het oppervlak.

Walesa.Beeld Film still

'Ik heb veel innerlijke woede, die ik heb leren kanaliseren. Daarom kan ik mensenmassa's en stakingen onder controle houden.' Het is dat de Poolse vakbondsleider en politiek hervormer Lech Walesa het zelf zegt, ergens in het biografische drama Walesa, Man of Hope (Walesa, Czlowiek z nadziei): als iemand onder de meest verstikkende omstandigheden bedrieglijk kalm blijft, dan is hij het wel.

Kenmerkend is de scène waarin hij vertrekt naar een gevaarlijke demonstratie, maar eerst zijn horloge en huwelijksring op tafel legt. 'Die kun je verkopen als er iets met me gebeurt', zegt hij tegen zijn vrouw.

'Solidariteits'-trilogie

Meesterregisseur Andrzej Wajda (88), die na Man of Marble (1976) en Man of Iron (1981) nu eindelijk zijn 'solidariteits'-trilogie heeft afgerond, vindt steeds zulke treffende feiten en beelden om Walesa's leven en de situatie in Oostblok-Polen te kenschetsen. Als kader gebruiken Wajda en scenarist Janusz G¿owacki een interview dat de Italiaanse journaliste Oriana Fallaci in 1981 met Walesa voerde: op die manier kan Walesa zelf de gebeurtenissen van commentaar voorzien. Hij wordt gevolgd vanaf 1970, wanneer hij wordt ontslagen als elektricien bij een scheepswerf, tot eind jaren tachtig, als hij met zijn vakbeweging Solidariteit de val van het communistische regime inluidt.

Steeds doelbewuster klimt Walesa op de barricades, steeds steviger draait hij zijn tegenstanders de duimschroeven aan - cel in, cel uit. Hoofdrolspeler Robert Wieckiewicz geeft hem perfect gestalte: van snor en oogopslag tot het vredesteken dat Walesa onophoudelijk maakt, in alles is Wieckiewicz een nauwelijks te onderscheiden kopie van het origineel. Dat valt extra op wanneer Wajda hem niet à la Forrest Gump in oude archiefbeelden monteert, maar juist de echte Walesa toont: de vertolker en het icoon lopen naadloos in elkaar over.

Walesa.Beeld Film still

Oppervlakkig

Het personage blijft wel wat steken aan het oppervlak. Walesa is, op enkele ogenblikken van twijfel of radeloosheid na, steeds de man die weet wat er moet worden gezegd of gedaan. Misschien conform de werkelijkheid, maar als filmheld een tikkeltje plat. Hier en daar stipt de film iets aan dat gemakkelijk tot verdieping had kunnen leiden - compromitterende documenten die Walesa tijdens een verhoor ondertekent, zijn deels door de staat betaalde woning, de strubbelingen met zijn vrouw Danuta, die genoemde innerlijke woede - maar blijkbaar vond Wajda dat verder niet zo interessant of opbeurend.

Een overkomelijk gebrek: het duidelijk met het hart gemaakte Walesa, Man 0f Hope kan zo'n standvastige held wel hebben.

Walesa, Man of Hope, Biografie, Regie Andrzej Wajda, Met Robert Wieckiewicz, Agnieszka Grochowska, Zbigniew Zamachowski, Cezary Kosínski, Maria Rosaria Omaggio. 127 min., in 9 zalen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden