Drama

Wadjda

Extra vroom doen om een niet zo vroom object in de wacht te slepen; Wadjda toont subtiel de spagaat van het Saoedische leven

Paarse veters in haar All Stars-gympen, die opvallend uitsteken onder het verplichte zwarte gewaad. Zie daar het kleine beetje vrijheid van Wadjda om zich te onderscheiden van de rest.

Een doodgewoon meisje van een jaar of 10 is ze, uit Ryad. Maar wel iets opstandiger dan haar klasgenootjes op de meisjesschool. Geen type om de hele dag netjes en zuiver Koranverzen te zingen of zich gedwee uit de voeten te maken zodra ze op straat in het blikveld van een man belandt - een zonde volgens de in Saoedi-Arabië gangbare regels van betamelijkheid. En als haar buurjongetje Abdullah haar liefdevol plaagt vanaf zijn fiets, legt Wadjda zich daar niet zomaar bij neer: geef haar zelf zo'n fiets en ze rijdt al die jongens er zo uit.

Wadjda is de eerste door een vrouw geregisseerde speelfilm uit Saoedi-Arabië, en meteen een internationale arthousehit. Het gegeven kan bijna niet simpeler: meisje wil fietsen maar mag niet. Moeder kan en wil geen geld voor de tweewieler neerleggen: wat zou de buurt denken? Ze heeft het al moeilijk zat, als uitgerangeerde eerste vrouw van de vader van Wadjda, die druk is met het verschalken van een tweede echtgenote. En voor de dagelijkse gang naar haar werk zit ze opgescheept met een botte chauffeur; vrouwen mogen immers niet autorijden.

Hoofdrolspelertje Waad Mohammed is een vondst: ontwapenende blik, zowel stoer als schattig, met een zelfverzekerdheid die niet gespeeld lijkt. De oplossing voor Wadjda's fietswens dient zich aan in de vorm van een Korankennis-wedstrijd op school. Het meisje doet zich plots vroom voor en schaft een Koranstudie-computerspel aan om te winnen, zodat ze van het prijsgeld die mooie groene fiets in de winkel op de hoek kan kopen.

Het is een waslijst aan beknellende en onderdrukkende codes en regels die voorbijkomt in het debuut van Haifaa Al Mansour, maar die houdt het door haar geschreven en geregisseerde Wadjda opmerkelijk fris en speels. Geen drammerig vrouwenbevrijdingspamflet, maar een klein, aangrijpend en hoopvol vooruitgangsdrama met een bittere ondertoon.

De positie van Wadjda's moeder (het filmdebuut van de in eigen land vermaarde Saoedi-Arabische tv-actrice Reem Abdullah) is zonder meer schrijnend, maar vrouwen worden in de film niet enkel eenduidig opgevoerd als slachtoffers. Met een zo strenge schooljuf als die van Wadjda heb je nauwelijks nog een onderdrukkende man nodig.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden