Waarover we niet moeten praten

In deze literaire verhalenbundel komen twintig vrouwen aan het woord van Antilliaanse of Surinaamse afkomst. Het titelverhaal is van de in Nederland wonende Surinaamse Henna Goudzand-Nahar die in 2005 bij De Geus debuteerde met de roman Hele dagen in de regen. Het hoofdpersonage uit dit verhaal, een zwarte ober in Nederland, schrijft met veel moeite aan zijn moeder ergens in een ver land: "Ik zal niet tegen u liegen zoals sommigen die de oversteek hebben gemaakt dat doen tegenover hun familie. Wat er wordt verteld, klopt. Ik studeer niet en het ziet er ook niet naar uit dat ik dat op korte termijn zal kunnen doen. Ik mag al blij zijn dat ik uiteindelijk toch een verblijfsvergunning heb gekregen en dat ik nu zelf mijn boterham verdien als ober van een caf¿ waarvan de eigenaar mij zo vertrouwt dat ik er meestal alleen voor sta". (p. 146) Een caf¿bezoekster die voor de zoveelste keer haar rijbewijs niet heeft gehaald zegt tegen hem: Il y a toujours quelque chose qui ne va pas. Met die zin eindigt hij uiteindelijk ook de brief aan zijn moeder. 'Waarover we niet moeten praten' dus. Over mislukkingen praat men beter niet, want in het land van herkomst blijft men misschien liever met de illusie leven dat de vertrekkers het zoveel beter hebben.

Die ongeschreven code doorbreekt de ober in het verhaal van Henna Goudzand en dat doen ook de andere vrouwen in deze bundel. Inleider Denise Jannah, de bekende Surinaamse jazzzangeres, zegt daarover in haar inleiding: "Daarbij zullen wij vaak een masker opzetten, doen alsof, of een andere fa¿ade optrekken waarachter we ons veiliger menen te voelen. Er is zoveel dat wij naar buiten zouden willen laten stromen, maar vaak uit onzekerheid, angst, blokkades of wat dies meer zij achter 'veilige' deuren in onze geest weggeborgen houden, zelfs ondanks de dreiging van emotionele verstikking."
Dat zeer boeiende universele thema wordt op een eigen manier door al de vrouwelijke auteurs van deze bundel ontwikkeld. Het is zeker de verdienste van de (naamloze) samenstellers van deze bundel dat de lezer enig zicht krijgt op wat er op dit ogenblik leeft in het kleine Nederlandstalige wereldje van vrouwen die zich in Suriname en de Nederlandse Antillen bezig houden met literatuur. Zoals dat vaak gaat met verzamelbundels zijn niet alle verhalen van dezelfde kwaliteit: er zijn bijdragen bij met een zeer eigen geluid, maar ook verhalen die literair toch wel wat licht uitvallen. In mijn leeservaring zijn vooral de namen van de auteurs van Surinaamse origine, Tessa Leuwsha, Henna Goudzand-Nahar, Ruth San A Jong, Annel de Nor¿ en Annette de Vries, blijven hangen. Allicht is dat niet toevallig want het gaat om auteurs die al met eerder werk bewezen hebben over een eigen literaire zegging te beschikken.

Walter Lotens

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.