de week in boekenwilma de rek

Waarom zouden allerlei commerciële partijen meer aan boeken moeten verdienen dan de schrijver zelf?

null Beeld
Wilma de Rek

De goeie ouwe bieb was er maandagavond als de kippen bij. Meteen na de uitzending van Nieuwsuur, waarin de winnaar van de Libris Literatuurprijs 2022 werd bekendgemaakt, verscheen op twitter de volgende mededeling: ‘Het winnende boek Wormmaan #Librisliteratuurprijs kun je als luisterboek lenen bij de online Bibliotheek. Voorgelezen door Mariken Heitman zelf.’ Dat de Bibliotheek naar het luisterboek verwees en niet naar het e-book of papieren boek, vatte ik op als vileine verwijzing naar het nieuwe audioplatform ‘Fluister’, een samenwerking tussen drie Nederlandse uitgeefconcerns, de Libris-boekhandels, DPG Media en investeerder Veronica Ventures waarvan de komst een paar uur eerder in de media was aangekondigd. De werkelijke reden bleek pragmatischer: de Bibliotheek heeft Wormmaan domweg niet als e-book in het assortiment.

Hoewel Mariken Heitman een fijne stem heeft, vind ik het plezieriger zelf te lezen dan voorgelezen te worden. Maar als ik de cijfers moet geloven hoor ik daarmee tot een slinkende groep. Het luisterlezen rukt op. Van de Nederlandse bevolking beluisterde 11 procent in het afgelopen jaar één of meerdere audioboeken en dat percentage groeit snel. Een eveneens snel groeiend aantal gebruikers schaft zijn e- en audioboeken niet per stuk aan maar neemt ze tot zich via een abonnement, via Kobo Plus, Storytel of Podimo. Ook Fluister – de naam is zó slecht dat hij misschien weer geniaal is – hanteert het zogehetenall you can read’-model: voor een vast bedrag per maand (€ 12,99) krijg je toegang tot podcasts en tot alle e- en audioboeken die je maar wilt.

Mariken Heitman kreeg de Libris Literatuurprijs voor Wormmaan. Beeld Jelmer de Haas
Mariken Heitman kreeg de Libris Literatuurprijs voor Wormmaan.Beeld Jelmer de Haas

Álle e- en audioboeken? Nee: alleen die van de deelnemende uitgevers. Dat zijn in elk geval die van de aandeelhouders WPG (het moederconcern van De Bezige Bij); VBK (waar Atlas Contact en Ambo Anthos onder vallen) en Singel Uitgeverijen (Arbeiderspers, Querido, Athenaeum, Nijgh & Van Ditmar). Fluister verwacht dat uiteindelijk alle Nederlandse uitgevers wel zullen aanhaken, maar bijvoorbeeld Prometheus, de uitgever van bestsellerauteur Lale Gül, meldde me desgevraagd dat daarvoor ‘vooralsnog geen plannen zijn’. Dat is dus nog wel een dingetje.

Geen dingetje maar een Ding is de betaling van schrijvers en vertalers. Dat die aan hun papieren geesteskinderen veel minder overhouden dan de uitgever en boekhandel vindt iedereen al jaren normaal, maar bij de abonnementsmodellen – die dus kennelijk de toekomst vormen – zijn hun verdiensten nog luiziger. Je mag hopen dat auteurs tot zich laten doordringen hoe belachelijk het is dat allerlei commerciële partijen méér aan hun boeken verdienen dan zijzelf, en in nieuwe contracten meer geld voor hun waar gaan vragen. Dit is het moment. De beuk erin!

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden