Column Floortje Smit

Waarom zien we steeds minder seksscènes in films?

Een intieme scene uit Call me by your name. Beeld filmbeeld

Floortje Smit, filmrecensent, werpt haar blik op de hedendaagse beeldcultuur.

Een beetje jammer was het wel. Kwam het eindelijk van een potje seks tussen Oliver en Elio, in de intens sensuele film Call Me by Your Name, draait regisseur Luca Guadagnino de camera weg, naar een raam. Dat is Hollywoods voor: vult u de rest van de gebeurtenissen zelf maar in met uw fantasie. Coïtus interruptus.

Een goed verbeelde vrijpartij kan oneindig veel zeggen. Soms is het de heerlijke apotheose van zorgvuldig opgebouwde erotische spanning. Soms legt zo'n scène machtsverhoudingen bloot of wordt er iets verteld waarvoor geen woorden zijn. Maar de seksscène dreigt uit te sterven. Journalisten van The GuardianThe ObserverThe Washington Post en het Algemeen Dagblad luidden de afgelopen weken de noodklok: steeds minder regisseurs van publieksfilms wagen zich eraan. De erotische thriller is dood; een blote borst is al een zeldzaamheid. Wie zijn voyeurisme wil botvieren, moet naar de filmhuizen.

In lange denkstukken zoeken de schrijvers naar oorzaken. Internetporno bijvoorbeeld. Moesten mensen vroeger  naar een bioscoop om seks te zien, nu kunnen ze in een mum van tijd alles op hun beeldscherm toveren. Of de filmkeuring: films moeten voor een zo groot mogelijke doelgroep toegankelijk zijn, en nog steeds kun je in Amerika makkelijker uiteenspattende hersenen laten zien dan een smaakvolle befscène. En dan is er nog de jeugd, die volgens onderzoeken steeds later seks heeft en het ook minder vaak doet. Art imitates life.

Maar wat vooral wordt geanalyseerd, is de invloed van de toegenomen macht van vrouwen in de filmindustrie. De afgelopen jaren kwamen er steeds meer verhalen naar buiten van actrices die zich tijdens seksscènes misbruikt voelden – zoals Maria Schneider tijdens de boterscène in Last Tango in Paris en Léa Seydoux en Adèle Exarchopoulos in La Vie d’Adèle. Ook was er het verhaal van Salma Hayek over haar filmproject Frida: Harvey Weinstein dreigde de opnamen stil te leggen als Hayek weigerde een seksscène te doen.

En dan ligt achteraf bij elk stukje bloot ook nog het verwijt van de ‘male gaze’ op de loer. Hoe verfilm je vrouwelijk naakt zonder je te verlustigen, althans, niet te veel en niet te opzichtig? Knappe regisseur die zich nog in dit wespennest durft te wagen.

Dit klínkt logisch, maar dat is het niet. Eigenlijk is dit het equivalent van ‘hoe moet je in tijden van #MeToo nou nog een vrouw versieren?’ Om actrice Emma Thompson maar even te citeren: ‘Stop met janken, het is echt geen hogere wiskunde.’

Tegenwoordig kun je als regisseur gewoon een intimiteitenregisseur aannemen. Bovendien zou de discussie over grensoverschrijdend gedrag juist een extra aanmoediging moeten zijn om te laten zien wat respectvolle, goede seks met wederzijdse instemming is, zonder te vervallen in zachtaardig getuttebel of het maar aan de fantasie van de kijker over te laten. Moeilijk? Als het goed is weet je van thuis al hoe dat eruit ziet. 

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden