Waarom Wikipedia 24 uur op zwart gaat

De online encyclopedie Wikipedia gaat actie voeren tegen twee wetten die voorliggen in de Amerikaanse Senaat en in het Huis van Afgevaardigden, de Stop Online Piracy Act (SOPA) en de Protect IP Act (PIPA). Woensdag gaat de site 24 uur op zwart. Het is voor het eerst, benadrukt Wikipedia zelf, dat er op zulke grote schaal wordt geprotesteerd door de van nature neutrale encyclopedie. Het was 'dan ook een moeilijke beslissing om te nemen', schrijft Wikipedia op zijn site.

Wikipedia-oprichter Jimmy Wales © EPA

Wikipedia wil met de actie een groter publiek aanmoedigen actie te ondernemen tegen de voorgestelde wetten. In een gezamenlijke verklaring in december spraken ook oprichters van internetgiganten als Yahoo, Google en YouTube zich in felle bewoordingen uit tegen deze wetten. Wat staat er in de wetten dat het de gemoederen zo hoog doet oplopen?

De wetten zijn bedoeld om de online diefstal van producten waar auteursrechten op zitten, tegen te gaan. Daarom zouden bijvoorbeeld zoekmachines als Google niet meer mogen linken naar sites waar dergelijke producten (films, muziek) worden aangeboden. Ook betalingsbedrijven als PayPal zouden geen transacties op dat soort sites mogen afhandelen. Particulieren en bedrijven kunnen door de wet naar de rechter stappen als zij een vermoeden hebben van diefstal van auteursrechtelijk materiaal.

De filmindustrie in Hollywood, verenigd in de Motion Picture Association of America, is dan ook de meest actieve lobbyclub voor de wetsvoorstellen en tevreden over de plannen.

Tegenstanders
Tegenstanders zijn echter furieus. Volgens hen gaan de wetten in tegen de essentie van het internet - de vrijheid van informatie -, tegen de vrijheid van meningsuiting, en tegen online innovatie.

Volgens de tegenstanders zouden bedrijven als Facebook nu alle content op hun site moeten controleren of er door de 700 miljoen gebruikers niet wordt gelinkt naar verboden materiaal. Dat is ook de reden waarom veel durfinvesteerders al hebben aangegeven niet meer in online startups te investeren als de wetten worden aangenomen.

Maar erger nog, zeggen de opponenten, ook ontwikkelaars van software die het mogelijk maakt om beveiligd of anoniem te surfen worden door de wet geraakt. Ironisch genoeg zouden ook organisaties die van deze software gebruik maken om de censuur in bijvoorbeeld China of Iran te ontlopen - en die worden gesubsidieerd door het Amerikaanse ministerie van Buitenlandse Zaken - dus illegaal bezig zijn, als de wetten de goedkeuring van de Amerikaanse politici kunnen wegdragen.

Hoop
Er is hoop voor de tegenstanders. Het Witte Huis kwam zaterdag week met een opmerkelijke blogpost. Daarin zeiden medewerkers dat het Witte Huis geen enkele wet steunt die de vrijheid van meningsuiting zou onderdrukken, het gevaar van internetcriminaliteit zou doen toenemen of 'de dynamiek en innovativiteit van het internet' zou ondermijnen.

Toch is volgens Wikipedia nu de tijd gekomen om actie te ondernemen. De encyclopedie ziet SOPA en PIPA als indicatoren van een wereldwijd probleem. Uit de verklaring van Wikipedia: 'Overal ter wereld zien we wetgevingsontwikkelingen bedoeld om online piraterij te bestrijden, die de online vrijheden in gevaar brengen. Onze zorgen gaan verder dan SOPA en PIPA: die zijn slechts onderdeel van het probleem. We willen dat internet vrij en open blijft, overal en voor iedereen.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.