Waarom u nu écht aan de podcast moet

Van hoogstaande literatuur tot hilarische dagboekanekdotes: de podcast is het stadium van uitzending-gemistdienst ver voorbij. De Volkskrant presenteert de beste series.

De podcast is uitgegroeid tot de ideale reisgenoot. Met een goede audioserie op de dienst die Apple tien jaar geleden bedacht (je abonneert je op een serie die automatisch op je smartphone wordt bezorgd of je grasduint door de archieven), sla je je lachend of ontroerd door een lange trip met saaie of zeurende medereizigers heen.

Aan het aanbod hoeft het niet meer te liggen. Zeker de afgelopen paar jaar is de podcast enorm in populariteit gegroeid. Dat betekent dat het inmiddels veel meer is dan een uitzending-gemistservice voor reguliere radio-uitzendingen. Steeds meer amateurs met een microfoon vinden via het medium een podium om te praten over hun niche: zo zijn er podcasts over tuinieren, over het populaire computerspel Minecraft en over het houden van duiven. Én de populairiteit zorgt ervoor dat een groeiend aantal programma's autonoom kan bestaan. Door de show te onderbreken met een korte advertentie, de luisteraars te vragen geld te doneren of het organiseren van liveshows kunnen podcasts zoals het hieronder besproken Serial en 99% Invisible bestaan zonder afhankelijk te zijn van een radiostation of een enkele andere geldschieter.

Maar hoe krijg je urenlang forensvermaak op je smartphone? De juiste apps vind je onderaan dit artikel, voor de beste inhoud: een beginnersgids met de beluisterenswaardigste series en programma's.

Installeren

‘Maar het is zo lastig om zo’n ding te installeren’, mag geen argument zijn om uw leven niet te verrijken met al het moois dat er in de podcastwereld te ontdekken is. Apple heeft in de appstore een app met de weinig verrassende naam ‘Podcast’ die u gratis kunt downloaden. Vervolgens kunt u in deze app via de zoekfunctie opzoek naar de podcast en u gratis abonneren of losse afleveringen downloaden. Op Android-telefoons en tablets werkt het op een soortgelijke wijze. In de Play store kunt u bijvoorbeeld de gratis app ‘Antenna Pod’ (of beter de betaalde app ‘Pocket Cast’) downloaden en zoeken naar één van de hier genoemde podcastparels.

De eerste stop in de wereld van de betere podcasts is zonder twijfel This American Life. De podcast van deze Amerikaanse radioshow wordt alleen al in de VS wekelijks meer dan een miljoen keer gedownload en domineert daarmee vrijwel wekelijks de iTunes top-10. De afleveringen duren een uur en bestaan uit een of meer verhalen rondom één thema. Eigenlijk is de enige bindende factor tussen de verschillende afleveringen de kwaliteit van de verhalen. Luisterwaardig is bijvoorbeeld de stand-upcomedyset van comédienne Tig Notaro. In 2012 werd ze gediagnosticeerd met een vleesetende bacterie, stierf haar moeder, liep haar relatie op de klippen en een week voor de opname van de set ontdekte ze borstkanker bij zichzelf. Met de woorden 'Hallo, ik heb kanker' begint ze een hilarische en eerlijke monoloog waarin ze terugblikt op wat ze het ergste jaar in haar leven noemt. Een ander hoogtepunt uit het archief is de twee uur durende reportage over een middelbare school in Chicago waarvan in één jaar 29 leerlingen zijn neergeschoten. Vier journalisten van het radioprogramma liepen vijf maanden mee om te onderzoeken hoe het is om naar school te gaan in een omgeving waar geweld zo aanwezig is. Het is hoogstaande journalistiek die je doet huiveren.

Luister ook Plots (geïnspireerd door This American Life bracht de VPRO drie jaar lang een mooi gemaakte en geslaagde Nederlandse versie), het Marathoninterview-archief (honderden goede en lange gesprekken tussen prominente gasten en diverse VPRO-interviewers).

Voor de true crime-liefhebbers is This American Life vorig jaar begonnen met de spin-off Serial. In het eerste seizoen bestudeerde onderzoeksjournalist Sarah Koenig de zaak van de voor moord veroordeelde tiener Adnan Syed. Hij zou in 1999 zijn middelbareschoolvriendinnetje hebben gedood. Alsof het een pageturner uit de thrillersectie van de boekhandel betreft, wil je na iedere aflevering meteen door met de volgende. In het najaar wordt een nieuw seizoen verwacht waarin een geheel nieuwe waargebeurde misdaadzaak wordt behandeld.

Luister ook Criminal (korte documentaires over bijzondere waargebeurde misdaadzaken, doet het goed als anekdotemateriaal op saaie feestjes).

Beeld de Volkskrant

In een maatschappij waar we constant te maken krijgen met beeldschermen is het heerlijk om je ogen te sluiten en je door kolderieke geluidseffectjes en goed stemacteerwerk mee te laten nemen in een nieuwe wereld. De hoorspelen van de NTR doen precies dat. Zo wordt Peter Buwalda's vuistdikke Bonita Avenue tot leven gebracht door onder anderen Georgina Verbaan, Waldemar Torenstra en geluidjes van slaande deuren en voetstappen over fictieve grindpaden. Ook klassieker Het Bureau van J. J. Voskuil is bewerkt tot hoorspel.

Als u op zoek bent naar het wat zwaardere literaire werk, dan is de New Yorker Fiction-podcast een aanrader. Elke maand leest een schrijver een verhaal voor van een andere auteur uit het archief van het Amerikaanse tijdschrift. Daarna wordt het samen met redacteur Deborah Treisman uitgebreid besproken en geanalyseerd. Alsof u aanschuift bij een leesclub van hoog niveau.

Luister ook Book Review (om op de hoogte te blijven van de literaire wereld heeft The New York Times een interessante wekelijkse podcast waarin critici en schrijvers spreken over de nieuwste boeken), Radioboeken (speciaal voor de uitzendingen van Radioboeken schrijven meer dan honderd Vlaamse en Nederlandse auteurs een verhaal), Welcome To Night Vale (geestige en absurde radio-uitzendingen vanuit het fictieve Amerikaanse stadje Night Vale).

Beeld de Volkskrant

De kracht van een goed verteld verhaal blijkt uit de podcast The Moth. Het idee erachter is simpel: een 'gewoon' persoon staat op een podium en vertelt een waargebeurd verhaal. Meer niet. De verhalen zijn doorspekt met een flinke dosis sentiment, maar geheel volgens de lach-en-traantraditie is er ook plaats voor een goede grap en zelfspot. Indrukwekkend is bijvoorbeeld het verhaal van de New Yorkse agent Steve Osborne. Hij gaat op 11 september 2001 de deur uit om de grootste zaak uit zijn carrière op te lossen, totdat er twee vliegtuigen in het WTC vliegen. Brok in de keel gegarandeerd: de stoere agent weet precies de balans te vinden tussen die lach en traan. Zo zijn er velen te horen bij The Moth.

Cabaretiers Micha Wertheim en Paulien Cornelisse zijn, geïnspireerd door The Moth, begonnen met de maandelijkse verhalenmiddag Echt Gebeurd. Ook hier is een podcast van, met als extra rubriek 'Het Puberdagboek', waarin iemand voorleest uit zijn of haar tienerdagboek. Ongeredigeerd puberleed om van te smullen.

Luister ook The TED Radio Hour (registraties van de bijzondere en korte speeches tijdens de TED conferenties waar wetenschappers, kunstenaars en ondernemers het podium delen om over hun ideeën te vertellen), Risk! (mensen vertellen waargebeurde verhalen waarvan ze hadden gedacht dat ze ze nooit zouden durven vertellen; heerlijke plaatsvervangende schaamte).

Beeld de Volkskrant

De kunstacademie van Havana of het rode lintje voor hiv-bewustzijn: achter elk ontwerp schuilt een geschiedenis. Podcast 99% invisible bejubelt in wekelijkse minidocumentaires de kracht van goed design in de breedste zin van het woord. Door de podcast wilt u achter elk object op uw pad het ontwerpverhaal weten.

Luister ook Song Exploder (muzikanten, onder wie U2 en The National, nemen je als het ware mee de studio in en laten laag voor laag horen hoe hun nummers in elkaar steken).

Radiolab is de audioversie van de oom die alles weet. Aangeduid als een show over nieuwsgierigheid worden in elke aflevering de grenzen tussen wetenschap, filosofie en geschiedenis omvergeworpen. Een aanrader uit het archief van Radiolab is de aflevering Talking to machines, waarin de relatie tussen mens en machine wordt onderzocht. In deze aflevering wordt het verhaal van Robert Epstein verteld, een vooraanstaand wetenschapper op het gebied van kunstmatige intelligentie. Hij heeft problemen in de liefde, totdat hij zijn heil zoekt op internet. Hij ontmoet er de aantrekkelijke Russische Svetlana, met wie hij twee maanden e-mailt. Uiteindelijk blijkt zij niet de Russische schone te zijn waarop hij hoopte, maar een uitwas van wat precies zijn onderzoeksveld is: een robot geprogrammeerd om mannen aan de haak te slaan. De menselijke kant van wetenschap, en mede daarom, voor een breed publiek interessant.

Luister ook Planet Money (leuke, met enthousiasme gemaakte economiepodcast), Note To Self (leerzame podcast over een voor velen herkenbaar vraagstuk: hoe gaan we om met technologie in het dagelijks leven).

Beeld de Volkskrant
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden