RubriekNieuw Venster

Waarom online woede veel effectiever de aandacht trekt dan blijmakende knuffeltweetjes

Blije berichten leggen het altijd af tegen de boze tweet. Blijkt ook weer uit de reacties op zangeres Maan die Het dorp zong bij De Wereld Draait Door.

Maan bij De Wereld Draait Door. Haar vertolking van Het Dorp van Wim Sonneveld oogstte aardig wat boze tweets.Beeld DWDD/ NPO

Oude chansonnetjes zing je niet straffeloos, als het aan Twitter ligt. ‘Maan afgebrand om cover van Wim Sonnevelds Het Dorp’, kopte telegraaf.nl donderdag. De 21-jarige zangeres Maan de Steenwinkel had in de nieuwe liedjesrubriek van De Wereld Draait Door de zoet-nostalgische, melancholieke klassieker gezongen die mensen kennen van cabaretier Sonneveld. Had ze best mooi gedaan ook, maar ze wist er volgens de krant ‘aardig wat mensen mee te ergeren’. Op Twitter zou men ‘los zijn gegaan’ op haar optreden. Een redacteur had een paar voorbeelden van zulke tweets op een rijtje gezet:

‘Klinkt als een klotedorp zo.’ (Deze vatte, aldus De Telegraaf ‘zo'n beetje alle reacties samen’.)

‘Zit André van Duin er en gaat Maan ‘het dorp’ zingen. Gemiste kans.’

‘Door ouder iemand zingen klopt beter!’

Et cetera. De twitterende DWDD-kijker vond het universele liedje toch een oude vent toebehoren.

Nieuwsberichten over de afbranderij verschenen tevens op de sites van Linda, AD, RTL Boulevard, Metronieuws en Panorama, want zoals al blijkt uit die opgesomde tweets: boosheid gaat lekker online. In 2013 bleek al uit een grootschalig onderzoek naar Weibo (het Chinese Twitter) dat boze berichten een veel grotere kans hadden geretweet of beantwoord te worden, en een veel groter bereik hadden dan blije of verdrietige berichten.

Dat is in de westerse wereld niet anders: we worden eerder geactiveerd door berichten waar we ‘schande!’ en ‘godver!’ over roepen dan blijmakende knuffeltweetjes. Daarom gaan nepnieuwsberichten doorgaans ook over woestmakende zaken, anders zijn ze kansloos. Wie met fake news zwevende kiezers over de Republikeinse streep wil trekken, fabriceert geen lieve filmpjes waarin Trump baby’s zoent (hoewel... gatsie), maar verzint verhalen over het mensensmokkel-imperium van zijn tegenkandidaat.

Zo werden in Brazilië zondag de verkiezingen beheerst door nepberichten over frauduleuze stemmachines en fake-foto’s van een vicepresidentskandidaat met communistische tatoeages, die in alle furie werden gedeeld via WhatsApp, Twitter en Facebook.

In Nederland plaatste de Facebook-pagina ‘Ik Ben Zwarte Piet Fan’ deze week het neppe nieuwsbericht dat de verdachten van de ‘Zwarte Piet-blokkade’ (die vorig jaar tegenstanders van Zwarte Piet blokkeerden op de snelweg, opdat die niet bij de Sinterklaas-intocht konden demonstreren) achttien maanden cel opgelegd hadden gekregen. Daar raakten Zwarte Piet-voorstanders natuurlijk des donders van, en in zes uur werd de valse boodschap liefst 17.500 keer gedeeld.

Woede prikkelt om iets online te zetten en is een effectief middel om aandacht te krijgen. En de mens houdt van aandacht. Daarom gaat online woede vaak ook om iets waar je je helemaal niet boos om zou moeten maken. Kom op zeg, kwaad worden om een zangeres die op tv een snoezig liedje vertolkt? Dit is een duidelijk gevalletje onlinedrama, een fenomeen dat door de Urban Dictionary wordt beschreven als ‘conflicten aangaan, problemen veroorzaken en je idioot gedragen omdat je niets beters te doen hebt’. Deze aandachttrekkende praktijk van gedoe genereren wordt vaak toegeschreven aan tieners en vrouwen, maar de meeste internetgebruikers (m/v) hebben er wel gevoel voor.

Uren na het eerste Telegraaf-bericht over het optreden kreeg de kwestie al een vervolg. ‘Steun voor neergesabelde Maan om DWDD-optreden’, kopte telegraaf.nl nu. ‘Op Twitter nemen mensen het op voor Maan.’

Een paar voorbeelden van zulke tweets:

‘Ik vind het juist dapper en groots als je dat durft.’

‘Dat bewijst dat het een tijdloos nummer is. Goed gedaan hoor.’

Heel aardig en positief van die mensen. Al doen ze zo natuurlijk wel volop mee aan het online drama, en waren ze waarschijnlijk tot twitteren aangezet omdat ze boos werden van die boze tweets. 

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden