Waarom is het zo erg om vijftig te worden?

Journalist Bahram Sadeghi wordt over een half jaar 50 en heeft daar helemáál geen problemen mee. Maar anderen wel en dat vindt hij vreemd. Voor de Volkskrant begint hij een persoonlijke zoektocht naar wat die leeftijd zo bijzonder maakt - of juist doodgewoon.

null Beeld Renate Beense
Beeld Renate Beense

Bahram Sadeghi wordt op 12 oktober 50. Het kan hem - dénkt hij, maar helemaal zeker is dat niet - weinig schelen. '40 worden, dát was een groot ding. Als de aftakeling al niet was begonnen, zou die na mijn 40ste onvermijdelijk zijn. Dus ik gaf een groots feest in een enorme zaal, waarvoor ik iedereen die ik vaag kende had uitgenodigd. Ik kreeg een grote berg cadeaus en het was te gek. En weet je wat het leuke is? De jaren na mijn 40ste zijn me meegevallen. Naarmate ik ouder word, vind ik leeftijd eigenlijk steeds minder belangrijk.'

Maar bijna overal waar hij kijkt is 50 worden wél belangrijk, ontdekte Sadeghi. Wie 50 wordt, behoort ineens tot een ander rijk, het rijk der (relatieve) ouderen, met een eigen politieke partij, een eigen omroep, eigen hobby's en eigen leeftijdsgebonden kortingen en voordeeltjes. Dus besloot Sadeghi, die vaker verhalen en tv-programma's maakte waarin hij zelf onderzoeksonderwerp is, tot een persoonlijke en journalistieke zoektocht naar wat het betekent om 50 te worden. De titel van het project: Bahram ziet Abraham. Het resultaat, een serie filmpjes en artikelen, is komende maanden te lezen in V en te zien op de site van de Volkskrant.

Sadeghi: 'Ik kan willen negeren dat ik 50 word, maar anderen doen dat niet. Je behoort als je 50 bent niet meer tot de doelgroep van boodschappers, want dat zijn de 20- tot 49-jarigen. Voor reclame- en televisiemakers doe je er niet meer toe. Vijftigers zijn voor beleidsmakers een aparte categorie. Want vijftigers krijgen gezondheidsproblemen, en vijftigers zonder baan komen moeilijker aan werk.'

40 worden vond je erg, maar daarna viel het mee. In welk opzicht dan?

'Het viel mee, dacht ik, maar wat zijn de feiten? Ik loop hard, mijn eerste marathon liep ik toen ik 24 was, daarna liep ik er elk jaar een of twee. Toen ik 40 was, stopte ik met marathons. Ik zou het nog wel kunnen, maar mijn tijden zijn slechter en het herstel gaat moeizamer. Ik heb tegenwoordig ook een leesbril nodig, mijn knieën doen pijn en een van mijn ogen traant - hoort bij ouder worden, zegt de oogarts, niks aan te doen. Lichamelijk ben ik dus onmiskenbaar aan het aftakelen.'

Merk je ook dat anderen je als een oudere man beginnen te zien?

'O, absoluut. Iedereen spreekt me met 'u' aan, zelfs dertigers, en niet alleen in formele situaties. Ik ben gewoon 'een meneer' geworden, merk ik. Als ik een baard heb, is het nog veel erger.'

Heb je daarom geen baard?

'Nee, ik heb me gewoon net geschoren. Ik ben te lui om een lange baard te onderhouden, dus scheer ik me af en toe. Volgens mijn vriendin zie ik er zonder baard minstens acht jaar jonger uit.'

Hoe oud is je vriendin?

'32. Ze maakt af en toe grapjes over mijn leeftijd, maar dan vooral in gezelschap, want zelf zijn we inmiddels wel aan het leeftijdsverschil gewend. We zijn al zeven jaar samen. Zij moet straks zeggen: 'Mijn vriend is 50.' Dan kan het wel zo zijn dat ik er acht jaar jonger uitzie zonder baard en dat ik nog een beetje kan hardlopen, maar hállo! Ze heeft een vriend van 50. Dat is het enige wat de mensen zullen horen.'

Bahram Sadeghi

Bahram Sadeghi (49) is journalist. Hij was ooit een van de jakhalzen in De Wereld Draait Door en presenteerde met Gideon Levy het VPRO-programma Levy & Sadeghi. Voor de Volkskrant schrijft Sadeghi geregeld artikelen, zoals dat waarin hij het vluchtspoor volgde van de terrorist die vorig jaar in Berlijn op een kerstmarkt inreed. In 2016 bewaarde en fotografeerde hij 1.000 dagen lang al zijn plastic afval in het kader van een crossmediaal project. Het resultaat was een muur van 150 m2, met 472 foto's en een vloer van 250 m2 met de inhoud van 41 vuilniszakken vol plastic.

Wat heb je aan vooronderzoek gedaan voor het project?

'Ik ben bij mijn huisarts geweest, omdat ik wilde weten met wat voor klachten en vragen mannen van 50 bij de huisarts komen. Jonge mannen, zei zij, komen met twee dingen: een sportblessure of een soa. Mannen van 50, vooral die uit de welgestelde milieus, willen een 'total body scan'. Mijn huisarts is daar overigens niet voor, zij vindt dat je pas in actie moet komen als je klachten hebt. Zij let bij mannen van 50 op twee dingen: hoge bloeddruk en een bierbuik. Ik vroeg haar ook naar libido. En de prostaat. Hoe zit het daarmee? Dat gaan we allemaal nog onderzoeken.'

Ga je uitzoeken hoe de 50-plusser er in het algemeen aan toe is of laat je ook jezelf helemaal doorlichten?

'Allebei. Misschien neem ik uiteindelijk toch wel zo'n body scan. Ik ben ook bij een cosmetisch chirurg geweest met specialisatie ouderen. Mannen komen bij haar voor twee dingen: ze willen geloofwaardiger en sympathieker overkomen. Ze willen er niet moe uitzien en geen onvriendelijke frons hebben. Vrouwen hebben andere wensen, die zeggen nooit sympathiek of geloofwaardig, maar altijd: jonger en mooier. Vrouwen gaan tijdens het intakegesprek vlak bij de spiegel staan en wijzen op elk rimpeltje dat weg moet. Mannen doen een paar stappen naar achteren en kijken naar het grotere geheel.'

Wat kreeg jij voor advies? Ik zie weinig rimpels.

'Dat zei de cosmetisch arts ook, dat komt door mijn huidtype. Bij mij bestaat vooral het gevaar dat alles gaat hangen, zei ze. Als je ouder wordt, verlies je aan bot, je kaak wordt smaller, dus je huid gaat ruimer zitten. De zwaartekracht doet vervolgens zijn werk. Zij raadde me aan om mijn baard maar weer te laten staan, want dan zie je daar niks meer van.'

Dat scheelt een hoop geld.

'Jij denkt dat een baard onderhouden niks kost? Mis. Jij denkt dat vrouwen het zwaar hebben, omdat jullie je benen moeten scheren, maar mannen hebben het óók zwaar, hoor. Echt, geen grap. Wij praten er nooit over, maar man o man.'

Kijk verder

Programmamaker Bahram Sadeghi verzamelde 1000 dagen lang al zijn plastic afval. Van wat hij niet mee naar huis kon nemen, maakte hij een foto. Resultaat: een muur van 150 vierkante meter met 472 foto’s en een vloer van 250 vierkante meter met de inhoud van 41 zakken volgestampt met plastic. Bekijk hier de video’s en lees de artikelen.

Nou, zeg op?

'Baard dit, snor dat. Haar op je oor, haar uit je neus. Kale plekken waar vroeger haar zat en andersom. Vooral in de televisiewereld is dat een groot ding, voor mannen. Ik ken er een hoop die onder geen beding van achteren willen worden gefilmd omdat je dan de kale plek op hun achterhoofd kunt zien. Ik moet zelf op mijn gewicht letten. Ik heb nooit gerookt, gedronken of drugs gebruikt, mijn verslaving is suiker, alle vormen van suiker, heel Midden-Oosters. Mijn koekje bij de koffie laat ik nu staan, zie je wel? Ik heb geen keus, ik moet ertegen vechten. Vroeger liep ik elke week 45 kilometer hard, daar kon ik niet tegenop snoepen. Maar nu ik ouder word, is het oppassen. Ik heb een jonge vriendin, ik moet erg mijn best voor haar doen.'

Je woonde ook een lesje 'walking football' bij. Wat houdt dat in?

'Het is zoals gewoon voetbal, maar je mag niet rennen, lichamelijk contact is niet toegestaan en de bal mag niet hoger komen dan kniehoogte. Het is speciaal voor 50-plussers. Veel mensen vinden het lachwekkend. Sterker: iederéén die ik erover vertel, vindt het lachwekkend. Dat vind ik echt niet leuk. Wandelvoetbal is geen grap! Het is een internationaal ding, hè, met vastgestelde regels. Ik was bij een wandelvoetbalvereniging in Amsterdam-Zuidoost, daar speelden mannen die op hoog niveau hadden gevoetbald.'

Waarom is alles wat specifiek gericht is op ouderen automatisch ook een beetje sneu?

'Alles wat te maken heeft met oud zijn, wordt belachelijk gemaakt. Er wordt neerbuigend gedaan over iets als wandelvoetbal. Over Omroep Max ook, trouwens, terwijl het een heel goede ontwikkeling is dat zij programma's maken waarin, als er mensen aan het woord zijn, nóóit muziek doorheen tettert. Je kunt iedereen in hun programma's áltijd gewoon verstaan! Heerlijk. Ik mag ze wel. Maar goed, het is natuurlijk erg makkelijk om ouderen uit te lachen. Ze komen fysiek niet altijd mee, ze zijn wat langzamer.'

Het staat ons allemaal te wachten.

'Ja, het wordt alleen maar erger. We worden ouder en ouder. Misschien is het hele uitlachen wel een afweermechanisme waarmee we ons de onvermijdelijke veroudering van het lijf willen houden. Zeker is dat de uitlachers straks zélf worden uitgelachen. Daarom slaan die scheidslijnen in onze maatschappij tussen jong en oud ook helemaal nergens op. Ik wil niet te grote woorden in de mond nemen, maar ik vind het vervelend. Een laatdunkende houding jegens ouderen kan bovendien echt nare gevolgen hebben. Het is heel pijnlijk als je als 50-plusser vanwege je leeftijd nooit meer wordt uitgenodigd voor een sollicitatiegesprek.'

Naar welk deel van je onderzoek ben je zelf het meest benieuwd?

'Het allerbelangrijkste is toch wel: de kortingen waarvoor ik in aanmerking ga komen.'

Vind je het terecht dat 50-plussers recht hebben op kortingen?

'Een logische vraag, want het enige dat ik voor die kortingen heb gedaan is in- en uitademen. Maar er zijn ook prijzen en beurzen voor jonge kunstenaars, toch? Dat is net zoiets.'

Ga je ook onderzoeken wat geestelijk met een mens gebeurt bij het passeren van de 50?

'Dat ben ik wel van plan. Ik merk bij mezelf dat ik relativerender ben geworden, het kan me allemaal minder schelen. Ik ken mezelf beter. Ik weet waar ik van houd, wat ik lekker vind en wat ik vervelend vind. Dat is prettig. Ik doe alleen nog wat bij mij past, laat me niet meer onder druk zetten. Ik was laatst in het buitenland en toen ben ik in mijn pyjamabroek koffie gaan halen. What the fuck maakt mij het uit, ik word 50! Waarom moet ik altijd maar rekening houden met iedereen? Ik ben te oud voor die shit, ik heb wel andere dingen aan mijn hoofd.

'Binnenkort ga ik denk ik ook een keer in mijn pyjamabroek naar mijn eigen Albert Heijn. Misschien ga ik over vijf jaar zelfs weer T-shirts met opdruk dragen. Dat zijn de volgende stadia van bevrijding die ik zou kunnen bereiken.

'Om je nog een voorbeeld te geven: vakantie. Doe ik dus niet meer, want het is gewoon niet mijn afdeling. Ik heb het geprobeerd, maar ik vind het niks. En als je dat zegt, verpest je de sfeer. Dus nu ga ik gewoon niet meer. Weet je wat ook zoiets is? Je mag het bijna niet zeggen, maar: eten. Het maakt mij gewoon echt niet zoveel uit. Geef mij een boterham met kaas en ik klaag nergens over. Ik stop mijn tijd en energie liever in andere dingen.'

Op 12 oktober geeft hij trouwens, dat weet hij nu al, géén feest. 'Nee hoor, echt niet. Te oud voor die shit.'

Oproep!

Heeft u een tip voor Bahram Sadeghi op het gebied van gezondheid, mode, hobby's & sport, werk(loosheid), reizen, relaties en beeldvorming van 50-plussers, mail hem dan op bahram50@volkskrant.nl.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden