Waarom is griezelen populair en kun je het kinderen wel aandoen?

Waarom is griezelen zo populair en kun je het kinderen wel aandoen? De wetenschap geeft antwoord.

Een donker spookhuis inrijden, een moordenaar ineens zien opdoemen achter de hoofdpersoon: het zijn momenten die ons brein niet onberoerd laten. Beeld ANP

Wat?! Het hoofd van mama is weg! Maar ik hoor haar nog wel! Zo moet het ongeveer voelen voor een baby, de eerste keer dat moeder (of vader) een doek over het hoofd trekt om kiekeboe te spelen.

En dan is daar de opluchting, als het hoofd van de ouder weer tevoorschijn komt. Niks aan de hand, het was maar een spelletje. Een spannend spelletje, maar voor veel kinderen al snel óók een leuk spelletje.

Het voorbeeld komt van Merel Kindt, hoogleraar experimentele klinische psychologie aan de Universiteit van Amsterdam. Het illustreert dat veel mensen al jong ontdekken dat iets engs tot op zekere hoogte leuk kan zijn. Zolang de spannende ervaring maar plaatsvindt in een veilige omgeving en er na de stress opluchting volgt.

Een donker spookhuis inrijden, een moordenaar ineens zien opdoemen achter de hoofdpersoon: het zijn momenten die ons brein niet onberoerd laten. Het lichaam wekt een vlucht-of-vecht-reactie op. Daarbij komen stofjes vrij die pijn dempen en energie geven - een nuttige evolutionaire erfenis voor als we écht in gevaar verkeren. Maar omdat we bij een spookhuis of een eng boek weten dat we veilig zijn, kunnen die stofjes, zoals adrenaline en endorfinen, prettig aanvoelen. De chemische cocktail in ons lichaam lijkt volgens de Amerikaanse angstwetenschapper Margee Kerr dan zelfs opvallend veel op de mix van stofjes die vrijkomt bij positieve ervaringen, zoals momenten van euforie.

Extra elementen die griezelen populair maken: het gevoel iets overwonnen te hebben waarvan je je afvroeg of je het wel aandurfde, zeker als je dat samen met vrienden beleeft. High five, we zijn allebei met een elastiek aan onze voeten van een brug gesprongen.

Enge verhalen bieden bovendien de kans om innerlijke conflicten te verwerken, stelt Sheldon Cashdan. De Amerikaanse psycholoog is verbonden aan de Universiteit van Massachusetts en auteur van het boek The Witch Must Die, over de verborgen boodschappen in sprookjes. Bij sprookjes draait het om het goede versus het slechte, waarbij het goede vrijwel altijd overwint. Zo'n strijd voeren in een veilige omgeving - waarbij de lezer meeleeft met een hoofdpersoon die het opneemt tegen duistere krachten - is volgens Cashdan belangrijk voor de ontwikkeling van kinderen. Ouders kunnen volgens hem dan ook rustig Harry Potter geven aan hun kinderen, zelfs als daar oogloze wezens in voorkomen die je ziel uit je lichaam kunnen zuigen.

'Kinderen zijn veel veerkrachtiger dan we denken. Bovendien: het dagelijks nieuws bevat meer geweld en enge beelden dan je zult vinden in sprookjes of zogenaamd enge kinderboeken.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden