OmslagGeometrische lijnen

Waarom hebben boektitels die zinspelen op verlaten natuurlandschappen vaak geometrische omslagen?

Horizontale lijnen en een driehoek: voilà, een zeegezicht.

Omslag van Marifoonberichten van Toine Heijmans.Beeld Uitgeverij Pluim

Niet vaak schiet je bij een omslag meteen een gedicht te binnen, maar bij Marifoonberichten van Toine Heijmans, verhalen ‘over de zee en de mensen die daar willen zijn’, gebeurt het. Kijk maar:

‘Zet het blauw
van de zee
tegen het
blauw van de
hemel veeg
er het wit
van een zeil
in en de
wind steekt op’

Een kleine klassieker van Willem Hussem (1900-1974), de beeldend kunstenaar die ook dichter was en die zich in zijn karige, geconcentreerde teksten en penseeltekeningen liet inspireren door Chinese kalligrafie en poëzie. Dezelfde eenvoud streefde Hussem in de jaren zestig na in zijn grafische omslagen voor de pocketreeks Meesters der vertelkunst: afgewogen constellaties van strepen, bogen en punten.

Hussem heeft geen school gemaakt met zijn ontwerpen voor uitgeverij Meulenhoff. Toch kun je stellen dat Marry van Baar het gereduceerde zeezicht op Marifoonberichten in de geest van zijn poëzie heeft ontworpen. Toepasselijk is het ook; het beknopte beeld past bij Heijmans’ tekst, die net zo weinig nodig heeft om spanning op te roepen.

Omslag van Leaving the Sea.Beeld Knopf
Omslag van Noord van Sien Volders.Beeld Hollands Diep

Van Baars ontwerp is bovendien een geestige echo van Op zee, Heijmans’ verfilmde en met de Prix Médicis étranger bekroonde romandebuut uit 2011. Op het gestileerde omslag danst een eenzaam wit zeilbootje over blauwe golven, een pentekening van de toen nog niet afgestudeerde ontwerper Jenna Arts die meteen werd gebruikt voor de buitenlandse vertalingen van Op zee.

‘The ocean solitudes are blest/ for there is purity’, schreef de romanticus Nathaniel Hawthorne in 1825 in zijn gedicht The Ocean. Zou die veronderstelde puurheid verklaren waarom boektitels die zinspelen op verlaten natuurlandschappen vaak zuiver geometrische omslagen krijgen? Recente voorbeelden: de deinende driehoeken op Leaving the Sea van Ben Marcus (2014, ontwerp Peter Mendelsund), de puntige woudtoppen op Noord van Sien Volders (2017, Moker Ontwerp).

Toine Heijmans: Marifoonberichten

Ontwerp Marry van Baar. Pluim; € 19,99.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden