Waarom fuseert het Nationale Toneel?

Het Nationale Toneel fuseert in Den Haag met de Koninklijke Schouwburg en Theater aan het Spui. De theatermakers mogen zich nu ook zorgen maken over een lekkende dakgoot.

Annette Embrechts
Scenefoto tijdens de generale repetitie van de voorstelling As you like it van het Nationale Toneel geregisseerd door Theu Boermans. Beeld anp
Scenefoto tijdens de generale repetitie van de voorstelling As you like it van het Nationale Toneel geregisseerd door Theu Boermans.Beeld anp

Komende zomer ontstaat door een fusie in Den Haag het grootste reizend theatergezelschap van Nederland. Onder de noemer Het Nationale Theater gaan Het Nationale Toneel, de Koninklijke Schouwburg en Theater aan het Spui fuseren tot één organisatie. De fusie moet traditionele knelpunten wegnemen tussen theatermakers en de afnemers van hun producten, de schouwburgen.

Wanneer een voorstelling onvoldoende publiek trekt wijzen partijen vaak naar elkaar. Het theater doet dan volgens de makers bijvoorbeeld te weinig aan marketing. Op zijn beurt verwijt het theater de makers dat zij een magere kaartverkoop niet voelt in de portemonnee.

Bij het nieuwe Nationale Theater wordt nu gekozen voor een gezamenlijke verantwoordelijkheid voor voorstellingen en de schouwburg. De risico's worden vanaf 1 juli 2016 gezamenlijk gedragen, van artistiek risico en tegenvallende kaartverkoop tot de lekkende dakgoot. Bovendien wordt de nieuwe organisatie als geheel verantwoordelijk voor zaken als educatie, inbedding in de omgeving en talentontwikkeling.

De nieuwe directie (directievoorzitter Walter Ligthart, directeur productie Theu Boermans en directeur programmering Cees Debets) denkt dat hun vergaderingen vaak zullen gaan over de vraag: 'Wat maak je waarom voor wie?' De twee theaters in het centrum van Den Haag gaan zich meer profileren als belangrijke toneelhuizen, mede om zich te onderscheiden van het toekomstige cultuurpaleis Spuiforum. Al zijn ook andere genres zoals dans nog steeds welkom.

Het Nationale Theater zal ondanks de sterkere verankering in Den Haag ook blijven optreden in andere steden, belooft Boermans. 'Maar niet meer in zoveel verschillende schouwburgen. Meer repertoire, gedurende langere periode in bepaalde kernsteden.'

(teks gaat verder onder de foto)

Directeur productie Theu Boermans van het Nationale Theater. Beeld anp
Directeur productie Theu Boermans van het Nationale Theater.Beeld anp
De Koninklijke Schouwburg in Den Haag. Beeld anp
De Koninklijke Schouwburg in Den Haag.Beeld anp

Wens in vervulling

Voor Boermans, artistiek directeur van Het Nationale Toneel, gaat met de fusie een wens in vervulling. In Amsterdam had hij jarenlang succes met zijn gezelschap De Trust in het Compagnietheater. De groep kon het voormalige zwembad geheel naar eigen hand zetten. Een mogelijke overstap naar Toneelgroep Amsterdam liep ooit stuk op zijn (afgewezen) eis dat het gezelschap moest fuseren met onder andere de Stadsschouwburg Amsterdam.

Ook elders komen podia en gezelschappen dichter bij elkaar. In Rotterdam zoeken het Ro Theater, de Rotterdamse Schouwburg, Wunderbaum en Productiehuis Rotterdam naar een alliantie. In Amsterdam fuseerden vorig jaar Het Nationale Ballet en De Nationale Opera met Het Muziektheater tot de Nationale Opera en Ballet. Het verschil met Het Nationale Theater is dat in het voormalige Muziektheater nu slechts mondjesmaat andere voorstellingen zijn te zien. Die huisgezelschappen reizen bovendien minder dan Het Nationale Toneel.

Boermans verzekert dat de fusie in Den Haag geen verkapte bezuiniging is. 'Integendeel. Dit kan alleen met behoud van budgetten. We gaan een hoger rendement halen door voorstellingen op het repertoire te houden .'

Alhoewel de fusie pas over een klein jaar een feit zal zijn, is de samenwerking al begonnen. De drie organisaties schrijven samen de subsidieaanvraag voor het Kunstenplan 2017-2020.

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden