Waarom 'Deliveroodrang' toch niet zo'n onschuldige verslaving is

Lisa van der Velden werpt in deze rubriek een blik op onlinecultuur.

Mijn verslavingen worden gesaboteerd door principekwesties, tot vervelens toe. Eerst moesten mijn Netflix-favorieten eraan geloven - na #MeToo kijken sommige series toch nét iets anders - en nu zelfs mijn bijbehorende eetgewoonten. Ook 'Deliveroodrang', een op het eerste gezicht onschuldige verslaving waarbij je koken het liefst aan professionals overlaat, is namelijk discutabel, begreep ik deze week. Heb ik weer.

Dinsdagavond was er nog niets aan de hand. Na het oplossen van het gebruikelijke Pad Thai of Dim Sum-vraagstuk wilde ik eindelijk gaan bestellen, maar waren de bezorgtijden ineens ontploft. Berichten op Twitter verklaarden waarom: veel koeriers waren heel even bezig met andere zaken dan mijn avondeten, zoals een protest tegen het verlies van hun baan.

De afgelopen maanden bezwoer het Britse Deliveroo steeds dat het niemand in zzp-constructies duwt. Tuurlijk, alle bezorgers in loondienst worden vervangen door freelancers, dat klopt ja, maar die flexibiliteit wilden koeriers echt zelf.

Foto's van het protest vertelden een ander verhaal. 'Deliverboos', stond er op de borden die de bezorgers omhooghielden. 'Onze eis: Deliveroo draait de zzp-constructie terug.' Kennelijk had de dreigende interne email van de dag ervoor ('we zijn op de hoogte... onofficieel protest... disciplinaire consequenties... beëindigen arbeidsovereenkomst') zijn werk niet gedaan.

Hoewel het protest voor het hoofdkantoor op de Keizersgracht er vredelievend uitzag - jonge koppies, zelfgemaakte protestbordjes, een verdwaalde UberEats-bezorger die zich solidair toonde - trokken de mensen van het hoofdkantoor paniekerig de gordijnen dicht, want dat is altijd goede pr.

Op de Facebookpagina gebeurde iets soortgelijks. Daar kwamen dinsdagavond nog kritische recensies binnen ('Mijn pizza was koud én jullie knijpen koeriers uit: één ster'), maar waren diezelfde berichten 24 uur later ineens verdwenen. Het complete recensieblok bleek van de pagina gesloopt. Dat is nou zo handig aan het internet, moet iemand hebben gedacht: als de gordijnen te veel buitenwereld doorlaten, sluit je gewoon de straat af.

Dat hetzelfde internet het hippe, vrolijke imago dat het bedrijf zo angstvallig bewaakt ook weer kan afbreken, lijkt de bezorgdienst niet door te hebben.

Uiteindelijk is de grootste bedreiging voor zo'n internationaal bedrijf namelijk niet een Amsterdams protest en zelfs geen nationale rechtszaak, maar klanten die beseffen: tussen Deliveroodrang en andere digitale afhankelijkheidsrelaties zit een belangrijk verschil. Google, Netflix, Facebook en Whatsapp zijn monopolist, wat overstappen vrijwel onmogelijk maakt. Deliveroo niet. Integendeel: in sommige Nederlandse plaatsen zie je rond etenstijd bezorgers in groene, zwarte, roze én oranje kleuren jassen kriskras door de stad koersen - concurrentie genoeg.

Voor goed werkgeverschap zijn bezorgverslaafden bij het hippe, Amerikaanse UberEats niet per se beter af (verassing!), maar bij het minder vlotte Nederlandse Thuisbezorgd en het Duitse Foodora zijn bezorgers wel in goeie ouwe loondienst, ook al blijft er daardoor minder geld over. 'Zzp-constructies veroorzaken een race to the bottom', zei de oprichter van Thuisbezorgd.nl donderdag tegen de NOS. 'Het klinkt misschien gek voor een internetbedrijf, maar wij geloven niet erg in een model waarin per opdracht wordt betaald. Dat komt doordat daarin met name kostenbesparingen worden bepleit, en niet zozeer een verbetering van de omstandigheden voor werknemers.'

Uiteindelijk zullen luie kokers die de overstap wagen even moeten wennen aan een ander aanbod en minder gelikte apps, weet ik uit ervaring, maar de wetenschap dat niemand zich voor jouw sushi onverzekerd in het verkeer stort, is ook wat waard. Pak van mijn hart, wel: wie een andere dealer neemt hoeft nog niet af te kicken.

Deliveroo heeft gelukkig niet het monopolie op bezorging. Rond etenstijd koersen bezorgers in alle kleuren jassen kriskras door de stad. Beeld reuters
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden