dagboekPeter Matthiessen (1927-2014)

Waarom de paardenbreedten paardenbreedten heten

Erik van den Berg deelt dagelijks een opmerkelijk fragment uit zijn verzameling historische dagboeken.

Erik van den Berg
Peter Matthiessen in Saint Malo, Frankrijk, 1992.  Beeld Getty Images
Peter Matthiessen in Saint Malo, Frankrijk, 1992.Beeld Getty Images

Atlantische Oceaan, 25 november 1960

Het voordeel van een klein vrachtschip als dit is dat haar route reikt van de machtige Amazone tot aan die onafzienbare oceaanwoestijn die bekend staat als de Sargasso Zee – hoewel we onze koers hebben verlegd en nu zuidwestwaarts opstomen naar HaÏti, zodat we er niet, zoals ik had gehoopt, recht doorheen zullen varen.

De Sargasso Zee, die we gisteravond zijn binnengegaan, is een amorfe rechthoek van minstens 600 bij 1.600 kilometer, ten zuiden van Bermuda en ten westen van de Azoren, of preciezer gezegd: tussen 25 en 30 graden noorderbreedte en 40 tot 70 graden westerlengte.

Gezien de geïsoleerde positie kun je het gebied haast beschouwen als een reusachtig eiland, omringd door machtige oceaanstromingen: de Golfstroom in het westen en noorden, de Canarische stroom in het oosten, de Zuidequatoriale en de Antilliaanse stroom in het zuiden – vier rivieren die met de klok mee bewegen, aangedreven door de rotatie van de aardbol en de heersende winden. In het noorden zijn dat de westenwinden, in het zuiden de ongenadige tropische passaatwinden.

De zee is vernoemd naar de sargassum bacciferum, een bruine wiersoort. Volgens de oude verhalen komt die hier in zulke hoeveelheden voor dat ze een zeilschip gevangen kunnen houden. Zoals de meeste mooie verhalen is dit een verzinsel.

Het gebied staat ook bekend als de paardenbreedten, een naam die verwijst naar de tijden waarin schepen in de windloze oneindigheid gedwongen waren de uitgedroogde levende have overboord te zetten.

Peter Matthiessen (1927-2014), Amerikaanse schrijver. Ingekort fragment uit The Cloud Forest. Viking Press, 1961.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden