Beschouwing Piemelselfie

Waarom blijven mannen ongevraagd dickpics versturen?

Beeld Beni Bischof

Ineens ­verschijnt er eentje op je scherm: een dickpic. Jonge ­vrouwen krijgen vaak ongevraagd een plaatje van een piemel ­opgestuurd. Wat bezielt die mannen toch?

Je zou kunnen stellen dat Hillary Clinton vanwege een dickpic, een foto van een penis in opgewonden staat, geen president is geworden.

Ga maar na: als de FBI, in het kader van een strafrechtelijk onderzoek niet de laptop van het Democratische congreslid Anthony Weiner in beslag had genomen, dan waren de verborgen e-mails van Hillary Clinton – opgeslagen door ­Weiners vrouw en Clintons directe medewerker Huma ­Abedin – niet aan het licht gekomen. En dan was het daarop ingelaste onderzoek naar Clinton, elf dagen voor de presidentsverkiezingen, geen flinke smet geweest op haar presidentscampagne.

Maar het liep dus anders, en dat begon met Weiners opmerkelijke dickpic-hobby.

Wilt u dit artikel liever beluisteren? Hieronder staat de door Blendle voorgelezen versie

Het was niet de eerste keer dat Anthony Weiner met een dickpic in opspraak raakte. In 2011 twitterde hij per ongeluk een link naar een foto van zijn kruis (een gekuiste versie weliswaar, want hij droeg een onderbroek). Pas later gaf hij toe dat de foto bedoeld was voor een van zijn vrouwelijke volgers op Twitter ­– en dat hij daarnaast nog met vijf andere vrouwen intieme foto’s van geslachtsdelen uitwisselde. Hij beloofde beterschap aan het Amerikaanse volk en zijn vrouw. Het schandaal kostte hem een zetel in het Amerikaanse congres, maar dat weerhield hem er niet van om twee jaar later wéér de fout in te gaan, ditmaal terwijl hij campagne voerde om burgemeester van New York te worden. De dickpic, die Weiner verstuurde onder de alias ‘Carlos Danger’, was bedoeld voor een aanzienlijk jongere vrouw (23) met wie hij al langer virtueel sekscontact had. Zijn politieke carrière leek definitief voorbij.

Toch kon hij zijn oude gewoonte niet weerstaan. In 2016 kreeg die zelfs een grimmige wending: Weiner verstuurde wederom een (gekuiste) dickpic naar een vrouw, maar nu met zijn 5-jarige slapende zoon in beeld. Enkele maanden later bleek hij ook een dickpic te hebben verstuurd naar een minderjarig meisje van 15 jaar. Het laatste incident was aanleiding voor het strafrechtelijke onderzoek dat hem ertoe dwong zijn laptop in te leveren. Hij bekende, werd vervolgd en kreeg 21 maanden celstraf.

Beeld Beni Bischof

Anthony Weiner nam grote risico’s voor zijn seksverslaving – de reden voor zijn dickpicselfies, aldus de oud-politicus. Van zijn reputatie bleef niets over en rehabilitatie lijkt nu écht uitgesloten. Voor mannen was dit bij uitstek een horror­scenario om lering uit te trekken: dickpics versturen kan een gevaarlijke hobby zijn – ook als je het doet onder een anoniem account als ‘Carlos Danger’.

Ongewenst

Dat wil zeggen: als je ongevraagd een dickpic stuurt naar een voor jou onbekende vrouw. Want een dickpic is natuurlijk niet per definitie ongewenst. Sexting is, met name onder jongeren, een genormaliseerd verschijnsel dat een relatie of een gesprek tussen twee mensen met wederzijdse seksuele interesse een stimulans kan geven. Dat is ook niet opmerkelijk in een tijd van datingapps en sociale media. Uit een enquête van EenVandaag onder ruim 1.400 jongeren tussen de 12 en 24 jaar blijkt dat 28 procent weleens een seksueel getinte naaktfoto- of video van zichzelf heeft gemaakt. Een vijfde van de ondervraagde jongeren heeft het beeldmateriaal via sociale media met anderen gedeeld. Daarvan heeft driekwart geen spijt: het gebeurde voornamelijk in een sfeer van vertrouwen: met een partner of iemand met wie ze op dat moment aan het daten waren.

Met dickpics is dat niet altijd het geval. Volgens een onderzoek van YouGov, een internationaal internetbedrijf dat mondiale peilingen verricht, ontvingen vier op de tien vrouwen tussen de 18 en 36 jaar ongevraagd dickpics van mannen. Uit het promotieonderzoek van Gaby de Lijster, verbonden aan de Universiteit Maastricht, bleek begin dit jaar dat 14 procent van de 12- en 14-jarigen ongewild seksueel getinte beelden heeft ontvangen.

Tenzij alle dickpics afkomstig zijn van een handjevol jongens en mannen – wat onwaarschijnlijk is – is er dus een aanzienlijke kans dat ook uw zoon, echtgenoot of collega weleens ongevraagd een dickpic heeft verstuurd.

Waarom doen mannen dat?

Beeld Beni Bischof

Er is voor zover bekend nog geen specifiek en kwantitatief grootschalig onderzoek verricht naar verzenders van dickpics. We weten niet hoeveel mannen het ongeveer doen, als het al te meten valt. Dickpicgerelateerd onderzoek is dan ook geen dankbare taak. Toen universitair docent ­sociologie en antropologie Alicia Walker van de Missouri State University in 2018 aankondigde dickpics te verzamelen om het verband tussen penislengte en zelfvertrouwen te onderzoeken, werd haar mailbox overspoeld door honderden ongevraagde dickpics. Diezelfde maand was ze genoodzaakt haar onderzoek te staken.

Wel hebben diverse wetenschappers zo hun hypothese over de psychologie achter dickpics, zoals universitair docent sociale psychologie Justin Lehmiller. Zijn conclusie? Mannen sturen dickpics omdat ze hun eigen aantrekkelijkheid voor vrouwen nogal overschatten. Ze zien vriendelijkheid aan voor flirten en voelen daarmee de ruimte om een ongevraagde penisselfie te versturen. Maar Lehmiller noemt ook een platter motief: exhibitionisme. Sommige mannen raken seksueel opgewonden van de gedachte dat hun dickpic een schokkend effect heeft op vrouwen.

‘Onzekerheid’

Journalist Moya Sarner van The Guardian besloot begin dit jaar dickpicverzenders zélf te vragen naar hun motieven, en beschreef die in een artikel voor The Guardian. Ze maakte een account aan op Reddit om de mannen de gelegenheid te geven anoniem te reageren op haar vraag. Binnen een paar uur ontving ze meer dan 500 reacties. ‘Onzekerheid’, gaf een van de respondenten – die toegaf weleens dickpics te versturen – als reden op. Hij wil slechts bevestiging dat zijn lichaam ‘oké’ is, bekende hij. ‘Niet eens sexy of ongelooflijk knap, maar gewoon oké.’ Voor een andere man was het slechts een kwestie van een bommetje dickpicks uitgooien, totdat hij eens beet had. Een andere dickpicverzender bekende dat hij een dickpic verstuurde wanneer hij het gevoel had dat een ‘gesprek met potentie’ te traag of saai voor hem werd.

John, een oudere man die een decennium eerder nog geregeld vrouwen ongevraagd opzadelde met zijn dickpics, vertelde Sarner dat hij de gewoonte inmiddels ontgroeid was en sterk veroordeelt. Hij leerde naar eigen zeggen dat dickpic-verzenders niet anders zijn dan potloodventers die in het openbaar onaangekondigd hun geslachtsdelen laten zien. Gevraagd of hij zichzelf tien jaar geleden ook als ­potloodventer beschouwde, antwoordde hij: ‘Ja. Dankzij de anonimiteit op internet durf je eerder dingen te doen die je in de echte wereld niet zou durven. Ik denk dat die anonimiteit het mannen makkelijker maakt om afstand te nemen van de impact die hun dickpic heeft op de ontvanger.’

Beeld Beni Bischof

Daarmee gaf John onbewust ook een verklaring voor de vele ongevraagde dickpics waar vrouwen mee geconfronteerd worden: de verschuiving van exhibitionisme naar het internet, waar je min of meer hetzelfde delict kunt plegen, maar onbestraft blijft. En waar je een confronterende reactie van de ontvanger met een simpele swipe op je smartphone uit je systeem kunt zetten. Kortom: de opmars van het internet, met datingapps – waar gesprekken sneller een pikante wending nemen dan tijdens een eerste date in een restaurant – en anonimiteit in het verlengde daarvan, verlagen de drempel voor grensoverschrijdend gedrag. En daar gaan vrouwen verschillend mee om.

Neem de Voice-deelnemers Mikki van Wijk en Irene Dings, beiden 17 jaar, die begin dit jaar zichtbaar ongemakkelijk op tv vertelden dat ze via Instagram weleens ongevraagd dickpics ontvangen. ‘En geen schone, maar gewoon vieze’, aldus Dings. Maar ze had er geen last van, benadrukte ze.

‘Flikker op, man’

­Bij dieetgoeroe Fajah Lourens hoef je niet aan te komen met dickpics: zij ergert zich er wél aan en slaat terug. In het BNN-programma De gevaarlijkste wegen van de wereld onthult ze haar eigen onconventionele manier om er mee om te gaan: ‘Die expose ik gewoon, hè. Vorige keer heb ik screenshots gemaakt en die in mijn Instagramstory gezet, met zijn naam erbij. Ik had op zijn profiel gekeken en ik zag gewoon een hartje met een vrouw en kinderen, hè. Ik denk dat iedereen drie keer nadenkt om mij ooit nog een dickpic te sturen. Flikker op, man. Met je dickpic.’

Namen openbaren vindt schrijver Stella Bergsma (Pussy­album) niet chic. Wel heeft ze in de loop der jaren zo veel dickpics ontvangen, dat ze er een collage van heeft gemaakt en die online heeft gegooid. Het is een ‘pikkolage’, zoals ze het zelf noemt, van zeventien penissen in alle soorten en maten. Op een van de foto’s is het gezicht, deels onherkenbaar gemaakt door Bergsma, van een vrouw in beeld te zien. ‘Veel dickpics zijn verloren gegaan, omdat ze op een oude computer stonden’, zegt Bergsma. ‘Maar ik denk dat ik in de afgelopen jaren zeker zestig ongevraagde dickpics heb gekregen. Nog los van wat er mogelijk tussen de gefilterde Facebook­berichtjes staat.’

Beeld Beni Bischof

­Het idee voor de pikkolage, zegt Bergsma, kwam tijdens een dickpicpiek in haar leven, ongeveer vier jaar geleden. ‘Mijn boek was nog niet uitgekomen en ik was druk bezig mezelf te vermarkten op internet met tekstjes en halfnaakte selfies van mijn decolleté en billen. Het was ook gewoon artistieke expressie. De dickpics kwamen binnen met een frequentie van een paar per week.’ Bergsma vermoedt dat er, in haar geval, een correlatie bestaat tussen de seminaakte selfies en de ­dickpics.

Eén man stuurde haar bijna dagelijks een dickselfie. ‘Hij verexcuseerde zich steeds, legde uit dat hij een exhibitionist is, en het idee dat ik zijn lul kon zien gewoon een spannend idee vond.’ Bergsma ziet geen reden om aan zijn verklaring te twijfelen. ‘Ik geloof niet dat ze werkelijk denken dat er een kans op neuken is. Ik ben ook nooit geschokt, heb vooral met ze te doen. En ik zou hun namen nooit exposen, ik ben daar redelijk sympathiek in.’

Maar dit was ook de man die haar een dickpic stuurde met een vrouw zichtbaar in beeld. En die maar dickpics blééf sturen, ook toen Bergsma hem duidelijk maakte dat ze er niets mee kon, laat staan dat het haar opwond. Ze leerde: reageren werkt averechts. Vrijwel elke reactie, ook reacties als ‘ga weg, engerd’, wordt beantwoord met nog meer dickpics.

collage Beni Bischof Beeld collage Beni Bischof

Uiteindelijk heeft Bergsma meer last gehad van mensen die afkeurend reageerden op de pikkolage die ze online had gezet. Ze zou een aandachtshoer zijn, geen discretie in acht nemen en de dickpics zelf van internet geplukt hebben. Bergsma: ‘Dat is toch vrij opmerkelijk. Iemand gooit iets door mijn brievenbus waar ik niet om gevraagd heb, maar ik mag niet hetzelfde doen – nota bene op een creatieve, niet-beschuldigende manier.’

Intimiderend

Hoewel Bergsma niet onder de indruk is van dickpics, kan ze zich voorstellen dat het voor jongere meisjes wel degelijk intimiderend en ongewenst kan zijn. En hoewel ze vindt dat sommige mensen het dickpicfenomeen opblazen, voelt ze wel iets voor strafbaarstelling. ‘Exhibitionisme is in het echte leven ook strafbaar. Dat mag ook gelden voor dickpics, bijvoorbeeld een reprimande of een boete. Maar ook weer geen hoge boete.’

‘Je kunt aangifte doen’, zegt een woordvoerder van de Nationale Politie, ‘maar de kans is klein dat we er prioriteit aan geven.’ Dat ligt volgens de woordvoerder vooral aan de context waarbij de verhouding tussen aangever en verzender, al dan niet intimiderende teksten en de frequentie van ontvangen dickpics van belang is. ‘Als het om een eenmalige ongevraagde dickpic gaat, gaan wij daar geen zaak van maken – hoe vervelend die ervaring ook is geweest voor de aangever. Maar als de ontvanger minderjarig is, de verzender een vrouw stalkt met foto’s en belletjes of een arts een naaktfoto van zichzelf stuurt naar zijn patiënt: dán wordt het een ander verhaal.’

Als de verzender anoniem is, wat vaak het geval is, dan wordt het zelfs nog lastiger, vreest de woordvoerder: ‘We kunnen de verzender moeilijk met zijn dickpic via Opsporing Verzocht opsporen. Al zou dat een bijzondere aflevering zijn.’

Over de foto-illustraties nog even dit:

Ja, dat is de vínger van Beni Bischof, het ding dat door de foto’s op deze pagina heen prikt. De Zwitserse kunstenaar (42) houdt wel van een beetje humor in z’n werk. ‘Aan de ene kant ben ik enorm geboeid door popcultuur en al die prachtige, glanzende, oppervlakkige magazinecovers en reclamebeelden. Aan de andere kant wil ik ermee spelen, ze uit elkaar trekken en vernietigen.’ Je zou Bischofs werk kunnen zien als ironisch commentaar op het dagelijks bestaan. Maar dat de serie aan piemels zou doen denken, was geenszins de bedoeling, mailt hij: ‘Mijn vinger is meer bedoeld als een soort Pinokkio-neus. Ik wilde vooral die stereotiepe modellen een beetje belachelijk maken, al vind ik wat anderen in mijn werk zien ook interessant.’ 

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden