Column

Waar zijn de goede toneelstukken voor oudere acteurs?

Stelling: er is dringend behoefte aan goede toneelstukken voor oudere acteurs.

Hans Croiset (81) in het toneelstuk De Vader

Het gebeurt niet zo heel vaak meer, maar dinsdagavond behoorde ik tot de jongere bezoekers in de Stadsschouwburg Velsen. Op het programma stond het toneelstuk De Vader van de Franse schrijver Florian Zeller. Met Hans Croiset (81) en Johanna ter Steege in de hoofdrol. De zaal zat nagenoeg vol: ruim 550 voornamelijk oudere mensen die op een doordeweekse avond naar toneel gingen. En dat terwijl we overal lezen dat het zo slecht zou gaan met theater in de provincie.

Met De Vader gaat het echter erg goed. Morgen is na een lange tournee voorlopig de laatste voorstelling; na de zomer komt er een reprise.

Waaraan is die voorspoed te danken? Vooral aan het onderwerp en de hoofdrolspeler, denk ik. In De Vader speelt Hans Croiset - toneelvader des vaderlands - de rol van een oude man die aan alzheimer lijdt. Het is een strak geschreven toneelstuk, bedacht vanuit een originele invalshoek. We kijken via het hoofd van de vader als het ware mee naar zijn steeds kleiner wordende wereld. Met alle verwarring van dien. Totdat in de laatste scène de treurige realiteit van het niet meer weten zich aandient.

Grote troef is óók good old Croiset zelf. Het toneelpubliek kent hem van zijn rijke verleden als artistiek leider van diverse grote gezelschappen, regisseur en begenadigd acteur. Dat is hij nog steeds - zijn rol in De Vader beweegt zich op de diffuse grens van techchiek en inleving, waarbij elk sentiment wordt vermeden. Met zijn beweeglijke tekstbehandeling is hij als het ware een oude bas waaruit nog loepzuivere muziek klinkt.

Wat ook erg grappig is: Croiset houdt op Facebook een dagboekje bij waarin hij verslag doet van de tournee door het land. Hij reisde de afgelopen maanden van Heerlen naar Assen en deze week nog naar Stadskanaal, Zaandam en Utrecht. Regelmatig kunnen we de volgende dag lezen wat er nu weer al dan niet gelukt was, hoe de ontvangst ter plekke was, en of er veel hoesters in de zaal zaten. Onlangs speelde hij in Haarlem en hij schreef: 'Ik was weer eens niet tevreden. Waarom? Gewoon te moe, alles ging als het ware slaapwandelend voorbij.' IJmuiden was nagenoeg hoestvrij, maar dat lag volgens Croiset vooral 'aan de lente die op dat terrein zijn zegenrijke werk doet'.

Het zijn eerlijke en grappige stukjes over twijfels en glorie, en over 's lands schouwburgen met tochtige kleedkamers, bevlogen of afwezige directeuren, 'laagdrempelige' programmering en bitterballen na afloop.

Na het zien van De Vaderdacht ik vooral: wat goed dat er dit soort stukken voor oudere acteurs zijn. Zoals ook Bram van der Vlugt (82) nog steeds voor kwaliteit kiest; begin april is de première van zijn nieuwe voorstelling Met andere ogen.

Maar ik dacht ook: wat jammer dat de actrices Ingeborg Elzevier, Carry Tefsen en Trudy Labij zich moeten behelpen met het ondermaatse vehikel Gouwe Ouwe. Hoewel ook daarvoor de zalen vol schijnen te lopen. Het is een gat in de markt, dus dames en heren toneelschrijvers: bedenk goede toneelstukken voor oude(re) acteurs die ook nog ergens over gaan.

In IJmuiden stond Hans Croiset na afloop met een alcoholvrij biertje in de hand de complimenten in ontvangst te nemen. Geen bitterballen dit keer. Buiten vlogen krijsend een paar meeuwen over, op zoek naar rotte vis in de haven.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden