Waar valt iets te lezen over het mysterie van Ray Forest?

Welk blad: Jazz Bulletin..

Voor wie: de nieuwe directeur van het Concertgebouw in Amsterdam, Simon Reinink

Aanbevolen door: Wim Bossema, redacteur van het Betoog

Je zult maar Martijn Sanders op mogen volgen als directeur van het Concertgebouw. En overal lezen dat die illustere voorganger vrijwel niets fout heeft gedaan, eigenlijk niet is te verbeteren. En al zeker niet door iemand zonder noemenswaardige ervaring in het métier. Simon Reinink is ook nog niet eens veertig. Dus hij laat alles op zich afkomen, zet de geweldige lijn-Sanders voorlopig voort, wil zich eerst goed inleven en wijst het etaleren van onverwachte muzikale vergezichten voorlopig even helemaal af. Verstandig.

Voor je het weet gaat iedereen uit Oud-Zuid en de Grachtengordel zich tegen je aan bemoeien. Of, wie weet, zijn er lieden die zodra Sanders zijn hielen heeft gelicht, beginnen te fluisteren dat veel van die series wel erg saai en duf en altijd maar hetzelfde waren. Die moet Reinink dan wel van repliek dienen dat er altijd óók interessante, moderne, experimentele muziek is te horen, die de liefhebbers en de kenners tevreden stelt. En wereldmuziek en jazz, ook dat heeft die Sanders (terug)gehaald naar het Concertgebouw.

Hoe krijg je als nog-geen-veertigjarige in hemelsnaam greep op dat enorme palet?

Voor één niche van de programmering een aanrader: neem een abonnement op het Jazz Bulletin (jazzarchief.nl).

Vergeet de jazz niet. Maar: wat heeft jazz in het Concertgebouw te zoeken als er er het fantastische, nieuwe Bimhuis is? Moet het een toevluchtsoord zijn voor jazzliefhebbers die de massaliteit van het North Sea Jazz Festival niet aankunnen? Er is in wezen maar een gegronde en onomstotelijke reden voor jazz in het Concertgebouw: de traditie.

Jazz Bulletin houdt de traditie levend. Er staan foto’s in van Eddy Posthuma de Boer. Deze foto zegt genoeg: John Coltrane, Miles Davis, Wynton Kelly, Paul Chambers en Jimmy Cobb, 9 april 1960. Keurig publiek, ook gezeten op het podium, tot op aanraakafstand van de helden.

Jazz Bulletin is een uitgave van het Nederlands Jazz Archief. Het blad is een half jaar geleden onder leiding van Volkskrant-redacteur Erik van den Berg opgeknapt – het imago was wel erg stoffig geworden; de stukken wel erg voor jazz-opa’s. Nog steeds kun je voor nieuwe trends misschien beter terecht bij andere bladen – door wangedrag van de uitgever is Nederland nu zelfs twee jazz-glimbladen rijk: Jazz en Jazzism (met de oude redactie en medewerkers van het leeggelopen Jazz). Maar voor het historisch besef, het gevoel, de passende weemoed: Jazz Bulletin.

Waar anders valt iets te lezen over Ray Forest? Alleen in het artikel van Herman Openneer (het wandelende jazzarchief van Nederland) met de kop: De Goldberg-variaties. Geen Bach: Ray Forest was de artiestennaam van de violist S. Goldberg. De geschiedenis van zijn dansband gaat terug naar de jaren twintig, maar na 1935: stilte. Wat is er geworden van die Goldberg? Openneer komt met een intrigerende mogelijkheid: is hij dezelfde als Szymon Goldberg, vanaf 1955 violist en dirigent van het Nederlands Kamerorkest? De jaartallen sluiten aan, alleen de foto’s: niet echt gelijkend. Openneer vraagt reacties, getuigen, kennissen. Zo werkt het levende geschiedenisblad ook.

Waar anders valt te lezen over Wim Booker, in november 2005 overleden? In geen enkele krant stond wat bij de dood van die ‘jive-danser in de jazz’ en eigenaar van Modern Music Club ’54, die bestond van 1954 tot 1964, chaggerijnt op zijn geheel eigen wijze de beroemde saxofonist Hans Dulfer. In Jazz Bulletin – mét fotootje van Dulfers clublidmaatschapskaart én de anecdote dat Dulfer en glas rode wijn over zich heen kreeg van Booker, omdat Dulfer hem als ‘jazzpooier no. 1‘ had beschreven in het boek Jazz in China (1980).

Wie zoekt uit in welke Nederlandse romans jazz een rol speelt in de afgelopen eeuw en maakt er een keurige lijst van? Jan J. Mulder in Jazz Bulletin. ‘Inmiddels was het negerorkest aan de gang geslagen. Een trom stompte een hard ritme. Een saxofoon kermde, een trombone schoot snotterend uit en een trompet jankte.’ (Havank: Polka Mazurka, 1939).

Het moet gezegd, er staan nog wel wat veel necrologieën in – treurige aanleiding, maar wel voor mooie, afgeronde biografische schetsen. Een beginnend directeur van een muziektempel heeft daar praktisch inderdaad niet zo veel aan. Maar er is ook een stuk met ‘vrienden over’ Benjamin Herman, de veelzijdige en virtuoze saxofonist, winnaar van de Boy Edgar prijs. Ja, die is een oude bekende in het Concertgebouw, en inderdaad, die staat ook al geprogrammeerd voor het komend seizoen.

Misschien is dan nuttig dat álle jazz- nieuwtjes nu in de eerste pagina’s handzaam staan vermeld, voor zover bekend, want het blad verschijnt maar vier keer per jaar. Goed, het is maar een tip. Een steuntje in de rug. Waarschijnlijk hebben de programmeurs van het Concertgebouw Jazz Bulletin al klaargelegd op de directeurstafel. Goed zo. En dan nu jazzconcerten – vooral jónge sterren, zoals Coltrane en Miles in 1960. Wel Eddy Posthuma de Boer weer eens als fotograaf graag.

Wim Bossema

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden