Column Frank Heinen

Waar in Vlaanderen hardcore armoede in beeld komt, heeft in Nederland de familie Roelvink ‘effe geen cent te makken’

De Belgen brengen hardcore armoede in beeld. Wij moeten het doen met BN’ers die een maandje doen alsof.

Gisteravond zag ik filosoof Ap Dijksterhuis in Rijk!, een nieuw BNN-Vara-programma waarin presentator Jan Versteegh probeert rijk te worden. Over de mogelijkheid om van geld gelukkig te worden meldde Dijksterhuis het volgende: ‘Het is goed om het te hebben, het is slecht om het te willen hebben.’ En: ‘Het is eigenlijk goed om het een beetje toevallig te krijgen.’ Goh, bedankt Ap.

En terwijl Versteegh rondscharrelde door het paleis van een aandelenboer die onder meer rijk wordt door op zondagochtend bij Harry Mens kijkers te vertellen hoe ze rijk kunnen worden, moest ik aan Pano denken. Pano is een onderzoeksprogramma van de Vlaamse openbare omroep, zeg maar het soort programma dat in Nederland vakkundig zou worden kapotvernieuwd. Vorige week baarde Pano opzien door een mediagenieke, conservatieve jeugdbeweging te ontmaskeren als een clubje baardloze racisten en deze week ging het over armoede. Vijf jaar geleden volgde het programma enkele Vlaamse kinderen die opgroeiden in armoede en nu ging men kijken hoe het ervoor stond.

Nou, niet top. De wind blies door schimmelende slaapkamers, kinderen poetsten hun tanden boven de badkuip omdat de wasbak kapot was en gezinnen stonden in de rij voor de voedselbank. Een moeder die naar het zwembad wilde, moest daar weken voor sparen. Een kind liet zich zelfs in een internaat plaatsen om de vicieuze cirkel van armoede, ellende en verwaarlozing te doorbreken.

Hardcore drijfzand

Er kwamen ouders in beeld met psychische moeilijkheden, met angsten, met enorme zorgen; mensen die je zelden op televisie ziet. Dit was niet de opgepoetste, tv-spelletjesfähig gemaakte armoede: dit was hardcore. Dit waren mensen die probeerden, probeerden en probeerden, tevergeefs en tegen beter weten in, en kinderen die iedere denkbare vorm van pech van hun ouders erfden. Armoede die sociaal isolement veroorzaakte, schooluitval, depressie. Omstandigheden die dan weer armoede veroorzaakten. Enzovoort, steeds dieper het drijfzand in.

Vlaanderen was in shock. Dat dat nog bestond.

In Nederland, waar de armoede ook woekert – de economische feesttoeters van de komende Troonrede ten spijt – begint op SBS woensdag een nieuw seizoen van Effe geen cent te makken. In die serie gaat de familie Roelvink ‘de uitdaging aan’ door een maand lang op bijstandsniveau te leven. Gewoon een formatje dat de aandacht op een maatschappelijke misstand vestigt, maar vergeet erbij te melden dat die misstand niet zozeer structurele armoede is, als wel de onophoudelijke aandacht voor een familie die het moet hebben van een zoon die elke keer bereid blijkt nog wat dieper af te dalen in de bodemloze put van zijn eigen wangedrag.

Tja, het zou inderdaad het mooiste zijn als armoede vermindert doordat mensen het geld ‘een beetje toevallig’ krijgen. Helaas is dat meestal weggelegd voor BN’ers die gewoon een maandje doen alsof. Of voor die dame die in Rijk! werd geïnterviewd op een rijkemensenborrel. Zo iemand die, wanneer er wéér een cameraploeg het feestje betreedt, nog maar eens beweert dat ‘het vanzelf komt, als je maar je passie volgt’.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.