Vuist van de vakbond is een aanrader voor iedereen die werkt

Toch een toekomst voor de FNV.

De vernieuwing van vakbond FNV is mislukt. Tot die conclusie komt Menno Tamminga in De vuist van de vakbond. De NRC-journalist schrijft over de spagaat waarin de FNV zit tussen invloed in Den Haag en wat de achterban wil. De door de pensioenruzies zo verdeelde vakbond heeft zich weliswaar gehergroepeerd via herkenbare beroepsgroepen, dat brengt de daling van de ledenaantallen niet tot staan.

Wie doorsombert moet zelfs constateren dat de grootste vakbond al door de psychologische bodem van 1 miljoen werkende leden is gezakt. Want 23 procent van de 1.081.106 leden (stand 1 juli 2016) heeft geen baan en is ondergebracht bij FNV Senioren en FNV Uitkeringsgerechtigden.

Het boek van Tamminga is er op het eerste gezicht een voor vakbondswatchers. Of een gevalletje zelfkastijding voor actieve leden en bestuurders. Want die indruk maakt het verval van de vakbond die twintig jaar geleden een machtsfactor was in Den Haag. Over de kortetermijnpolitiek en foute beslissingen rond pensioengelden, zoals de rampzalige vernieuwing - de kleine lettertjes niet goed gelezen - van de pensioenen in de havens die daarna schrikbarend lager uitvielen. Of, zeker in retrospectief, de naïviteit rond de wet flexibiliteit en zekerheid. Daarmee kregen uitzendkrachten in 1999 meer zekerheden, maar werd tegelijkertijd de deur naar tijdelijk werk mede door de vakbonden wagenwijd opengezet. En ondertussen weet de FNV nog steeds niet hoe om te gaan met de groeiende groep zzp'ers.

Menno Tamminga (non-fictie)
De vuist van de vakbond - Een recente geschiedenis
De Bezige Bij;
256 pagina's; euro 22,99.

Toch ziet Tamminga toekomst voor wat nog altijd een van de grootste maatschappelijke organisaties is en als merknaam zo sterk scoort als Coca-Cola. De vakbond is dan misschien niet populair, haar belangrijkste product, de cao, is dat wel. In het hoofdstuk 'En als ik voorzitter was?' zou de auteur het wel weten: extra voordeel voor de leden. En als vervolg op de succesvolle acties in de schoonmaak en voor verhoging van het minimumjeugdloon: op ledenjacht in de horeca en fastfood (McDonald's).

Verder is het vooral een kwestie van lange adem. In de strijd tegen doorgeschoten flex en voor echte banen. Of bij het tijdrovende speurwerk van de 'cao-politie' van de FNV. Dat doet het Team Handhaving & Naleving, in de schimmenwereld van de schijnconstructies via misbruik van 'de schaduwmensen' uit Oost-Europa. Dat soort constructies holt op termijn de arbeidsvoorwaarden van alle werkenden in Nederland uit. Juist dat maakt De vuist van de vakbond een aanrader voor iedereen die werkt. Want als vakbonden niet opkomen voor de belangen van de werkenden, wie maakt dan nog een vuist tegen de overmacht die bedrijfsleven heet.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.