VS dreigen handelsakkoord over telecom op te blazen

De kans dat het deze week nog tot een akkoord komt over liberalisering van de telecommunicatiesector is tot bijna nul gedaald....

Van onze verslaggever

Geert-Jan Bogaerts

SINGAPORE

De 128 lidstaten van de WTO hebben op hun ministersvergadering in Singapore gisteren wel grote vooruitgang geboekt op het terrein van de informatie-technologie.

De vrijwel zekere mislukking van het telecom-overleg is een grote domper voor de WTO. In april van had het al tot een internationaal akkoord moeten komen. Die datum werd niet gehaald, vooral omdat de Amerikanen op het laatste moment met nieuwe eisen kwamen. Toen werd 15 februari 1997 als nieuwe streefdatum neergezet, en tot gisteren zag het ernaar uit dat dat geen probleem zou vormen. De bewindslieden gingen ervan uit dat zij in Singapore de laatste problemen uit de weg zouden kunnen ruimen.

Opnieuw gooiden de Amerikanen roet in het eten. Volgens een ambtenaar van het ministerie van Verkeer en Waterstaat, die bij het overleg was betrokken, hebben de VS nieuwe eisen gesteld omdat ze tot het laatste moment de handen willen vrijhouden. Washington staat onder grote druk van Amerikaanse telecomconcerns als AT & T en Motorola die vinden dat andere landen te weinig doen om hen toegang tot hun markten te geven. De Amerikaanse bezwaren zouden zich vooral richten op een paar groeimarkten in Zuidoost-Azië.

Vrijmaking van de handel in telecomdiensten is van belang voor producenten en consumenten. Aanbieders zoals KPN kunnen hun diensten in het buitenland voortaan op dezelfde voorwaarden aanbieden als binnenlandse concurrenten. Bovendien zal vrijmaking waarschijnlijk leiden tot forse prijsverlagingen voor consumenten.

Er was gisteren ook goed nieuws te melden in Singapore. De Europese Unie, de VS en andere belangrijke producenten van informatie-technologie (IT), hebben bijna een akkoord rond over vrijmaking van de handel in deze sector. IT is de snelst groeiende industrie ter wereld, en is momenteel met een omvang van 595 miljard dollar belangrijker dan de landbouwmarkt.

Enkele detailpunten moeten nog geregeld worden, maar het zag er gisteren naar uit dat dit overleg aan het eind van de week wèl bekroond kan worden met een ministeriële verklaring. Dat zou betekenen dat per 1 januari 2000 de handel in deze goederen volledig vrijgemaakt kan worden. Het gaat om computers, software, chips en telecom-apparatuur. Een lid van de Nederlandse onderhandelingsdelegatie waarschuwde voor te groot optimisme: 'Niets is geregeld tot alles is geregeld', zei hij. Het akkoord kan onderuit gehaald worden als enkele deelnemers vinden dat ze op andere terreinen te weinig aan hun trekken zijn gekomen.

Ook op andere vlakken is gisteren enige vooruitgang geboekt. Heikele punten blijven arbeidsnormen, openbare aanbestedingen van overheidsprojecten, en de bescherming van buitenlandse investeerders en mededingings-wetgeving.

Staatssecretaris Van Dok, die de Nederlandse delegatie leidt, toonde zich gematigd optimistisch over het overleg over de arbeidsnormen. 'Er ligt nu een tekst op basis waarvan we praten', zei ze.

Die concepttekst, die in beperkte kring circuleert, is echter nog uitermate vaag en behelst niet veel meer dan de vaststelling dat alle lidstaten enkele algemene principes over handel en mensenrechten delen. Het is volgens ingewijden vooral de vraag of de Amerikanen zich kunnen vinden in een tekst waarin geen melding wordt gemaakt van concrete stappen om ontwikkelingslanden te dwingen om actie te ondernemen ter bescherming van werknemers.

Een afgevaardigde bij de WTO was van mening dat de Amerikanen hun eisen op dit vlak 'als een baksteen zullen laten vallen', als ze daarmee bijvoorbeeld een akkoord over IT kunnen veiligstellen. Al eerder circuleerden berichten dat Washington zich vooral onder pressie van de Amerikaanse vakbonden druk maakt over arbeidsnormen. Door tot het laatst toe vol te houden dat ze niet tot compromissen bereid zijn, zullen de Amerikanen het thuisfront duidelijk kunnen maken dat ze er in ieder geval hard voor geknokt hebben.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.