Vruchtvlees, stijf bindwerk, en iets over de odol

Ze zijn er weer in vele soorten en smaken. De jaarlijkse agenda-vloed overspoelt de winkels en de kunst is om er een te vinden die zich visueel onderscheidt....

* BoekAgenda (16,5x12 cm; Arcadia Haarlem; ¿ 24,50) Boekengekken kunnen niet buiten deze agenda. Alles, nou ja, bijna alles dat zich in 2000 op boekengebied gaat afspelen wordt aangekondigd: markten, veilingen, tentoonstellingen. Ook adressen van musea, tijdschriften, bibliotheken en websites vind je in deze agenda met zijn glanzende zilverkleurige omslag. Het calendarium is minder designerig dan vorig jaar maar wel overzichtelijker. Janneke ter Veer schreef een bijdrage over reclamedrukwerk van uitgevers. * Redstone Diary: Science! (24,5x17 cm; import Idea Books; ¿ 39,50)

De wetenschap in de breedste zin is het thema en de makers van deze forse bureau-agenda wisten weer een groot aantal bizarre illustraties bijeen te garen. Zoals een in 1939 gemaakte foto die de geur van een roos weergeeft. In de tweede week van mei kijken we naar een jonge vrouw die op bed ligt. Bijschrift: 'Patiënt in het terminale stadium van melancholie.' En wie zag ooit een röntgenfoto van een zeepaardje? Het calendarium is even simpel als perfect vormgeven. Veel ruimte voor notities. * ZOO Agenda (15,5x11 cm; Zoo producties, Eindhoven; ¿ 27,50)

Sinds jaar en dag een topper onder de zakagenda's; jammer dat het nu mis gaat. Ontwerper Anton Spruit bedacht het thema 'rust', en het heeft natuurlijk wel wat om in je agenda ('drukdrukdruk') een bijna wetenschappelijke verhandeling aan te treffen over slapen, dromen en de 'odol', een afkorting van de jongensterm Ontzettend Dikke Ochtend Lul. Vervelender is dat de ontwerper bij elke dag een uurschaal laat afdrukken (van 7 tot 22 uur!) in zo'n klein lettertype dat alleen bezitters van een muizenpoterig handschrift deze agenda kunnen gebruiken. De aparte ruimte voor het noteren van de favoriete website van de week, weegt niet op tegen dit euvel. * Eight days a week (17,5x9,5 cm; Ontwerpforum, Amsterdam; ¿ 29,50)

Boekbinders staan niet te trappelen om een boekje in fluweel te binden, maar de Zaanse boekbinder Van Waarden gaat zo'n klus niet uit de weg. Prachtig donkerblauw fluweel siert deze agenda die past in colbert en damestas. Ook het binnenwerk met crèmekleurig en goed beschrijfbaar calendarium valt op door ingehouden chic. Met leeslint en los bijgevoegd adresboekje. * Onthaastings Agenda (17x15 cm; Only Natural, Amsterdam; ¿ 34,90)

Onthaasten, de makers van deze agenda zijn er voorstander van, maar beseffen tegelijk hoe moeilijk het is. Het concept van de agenda is goed doordacht en kan helpen de stress te bestrijden. Elke dag heeft zeer veel ruimte die door een tintverschil verticaal in tweeën is verdeeld: links voor werk, rechts voor privé. Of andersom, voor wie wil. Als het goed is, zijn beide helften met elkaar in evenwicht. De agenda is tevens een uitkomst voor mannen met twee banen en vrouwen met twee minnaars. * Wandelen in dromen (23x20 cm; Rombach, Haarlem; ¿ 25)

Klassieke bureau-agenda van het Teylers Museum in Haarlem. De illustraties werden uitgezocht door Jan Wolkers die er tevens commentaar bij geeft. Op de cover een vrouwelijk naakt van Adriaan van de Velde. Wolkers: 'Onweerstaanbaar voel ik de neiging in me opkomen om de draperie die over dat machtig mooie achterwerk plooit, behoedzaam iets omlaag te schuiven om het volle zicht te krijgen op het aanlokkelijke vruchtvlees dat, net als de appel in het paradijs, een lust is voor de ogen.' * MM/VV Agenda (17x10 cm; Stichting Flikkeragenda, Nijmegen; ¿ 22,95)

Verschijnt in twee edities, een voor MM een voor VV, ter vervanging van de ooit zo populaire Flikker- en Pottenagenda. Aan beide agenda's wordt bijgedragen door kunstenaars die zo te zien tevens tot de doelgroep behoren. Het calendarium is praktisch, maar het stijve bindwerk vereist enig breekwerk om te bewerkstelligen dat de agenda goed blijft openliggen. Vormgever Jac. Splinter heeft een eigen advertentie in de agenda en dat mag een primeur heten. * Kunstagenda (24x17,5 cm; Marlou Kursten, Heelsum; ¿ 35)

De uitgeefster heeft een kunstbemiddelingsbureau en de agenda is dus tevens bedoeld als promotiemateriaal voor de dertien kunstenaars die ieder met vier werken in de agenda zijn vertegenwoordigd. Naast vooral schilderijen zijn dat linosneden van Paul Bogaert, keramische beelden van Sjer Jacobs, gemanipuleerde foto's van Daphne Vermeulen en grafiek van Twan de Vos. De kunstwerken zijn op mat papier gedrukt zodat het irritante 'blikkeren', vaak het geval bij dit type agenda's, achterwege blijft. Het op ruller papier gedrukte calendarium, ontworpen door Miek Saaltink, is opvallend en helder vormgegeven. * Men & Machines (21x16 cm; 010, Rotterdam; ¿ 34,50)

Immense machines, reusachtige scheepsschroeven, huizenhoge turbines. Vijftig zwartwitfoto's van ijzeren gevaartes, met daarbij in de buurt de altijd trotse maar schriel ogende makers, sieren deze agenda. Ze komen uit handelscatalogi en gedenkboeken van fabrieken als Werkspoor, Stork, Siemens & Halske en Hilles & Jones Company. Veel van het getoonde ijzerwerk zal inmiddels tot roest zijn vergaan, maar het heeft in de achterliggende eeuw zonder twijfel een bijdrage geleverd aan de vooruitgang. De vormgeving van het calendarium, uitgevoerd door De Designpolitie, sluit er in haar robuustheid mooi op aan. * BoekieBoekie-agenda (21x15 cm; Autoped, Rotterdam; ¿ 25)

Er zijn kinderen, voor hen is deze agenda bedoeld, die hem al gebruiken als schoolagenda maar hij is tevens bruikbaar voor het nieuwe kalenderjaar - het calendarium loopt van 1 september 1999 en eindigt op 31 december 2000. De agenda verdient vermelding omdat hij zo afwijkt van het snerpende drukwerk waarin de Backstreet Boys en de producent van KitKat het hardst om aandacht schreeuwen. Tekeningen, posters en gedichten van kinderen uit alle werelddelen vullen de BoekieBoekie-agenda; foto's laten zien dat je ook in Birma, Brazilië en Damascus naar school moet. Paul Scholte (Vorm Vijf Ontwerpteam) goot alles in zo'n prachtige vorm dat je weer tien zou willen zijn om er een heel jaar van te kunnen genieten.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden