'Vrouwen willen toch altijd graag lief gevonden worden'

Een nieuwe film en een omvangrijk retrospectief: in Nederland is dit de zomer van Woody Allen. Hier duiden professionals zijn genialiteit. Theatermaakster Laura van Dolron over Allen de vrouwenliefhebber.

Diane Keaton en Woody Allen.Beeld -

'Mijn voorstellingen gaan altijd over mezelf ten opzichte van de wereld; maar dat durfde ik niet zomaar. Ik had helden als Woody Allen nodig. Hij liet mij zien dat je als kunstenaar in je werk dicht bij je eigen leven kunt blijven en toch universele thema's kunt aansnijden. Een gekke vorm van zachtheid, die zegt: ik toon mezelf met al mijn slechte kanten en gezeik en het is het waard daarnaar te kijken.

'Annie Hall (1977) is een van de films die me dat leerden. Woody speelt hier de neurotische komediant Alvy Singer, die vertelt over zijn voorbije relatie met het titelpersonage (Diane Keaton). Alvy licht zo dicht bij Woody, dat je ze makkelijk door elkaar haalt. Ik zag de film rond mijn 20ste, en was meteen verrukt van de vrije vertelstructuur: prachtig hoe de volwassen Alvy in een flashback tussen zijn piepjonge klasgenootjes zit.'

'Ik dacht destijds veel esthetischer dan nu: dat het geweldig is om zulke wijde broeken en reusachtige stropdassen als Diane Keaton te dragen, bijvoorbeeld. Ik zag mijn leven ook veel meer als een film. Wandelde ik met mijn vriend druk pratend van de bioscoop naar huis en dan zag ik ons lopen als in een Woody Allen-film.

Annie Hall.Beeld -

Hetzelfde als mannen

'Tegenwoordig heb ik een wat moeizamere verhouding met de film. Sommige scènes vind ik nog steeds romantisch, zoals het slot, waarin het al lang uit is tussen Alvy en Annie en hij vertelt hoe fijn het toch was om haar te hebben gekend. Ontroerend. Het blijft ook een verademing dat Woody Allen-vrouwen als Annie, anders dan de meeste vrouwelijke Hollywood-personages, net zoveel mogen praten en handelen als de mannen. En dat ze het dan niet per se over mannen hebben.

'De gesprekken tussen Alvy en Annie waren in mijn herinnering wel romantischer geworden. Misschien komt dat doordat ik de beelden heb onthouden - Annie en Alvy struinend door New York - maar niet de gesprekken. Misschien ook dat ik hun gekissebis toen romantisch vond.

'Ik kan nu in elk geval weinig aanvangen met de voorwaardelijkheid van hun relatie. Dat Alvy zijn appartementje aanhoudt en zo een ander leven binnen bereik houdt. Het is weliswaar charmant, zoals het allemaal voortkabbelt - lullen in de boekhandel, in de bioscoop en dan weer in bed - maar soms zou ik wensen dat er iets drastisch gebeurt. Een terminale ziekte, een aanrijding, iets wat hen uit hun hoofden haalt.

Laura van Dolron

Laura van Dolron (Rotterdam, 1976) is theatermaker en stand-up philosopher. Ze werd de vrouwelijke Woody Allen genoemd om haar voorstelling Sartre zegt sorry (2011), waarin de beroemde filosoof persoonlijk excuses komt aanbieden voor het haar aangedane zielenleed.

De komedies van Woody Allen: Eye, Amsterdam (t/m 9/9) en Filmhuis Den Haag (t/m 16/8). Op maandag in Amsterdam met korting, zie volkskrant.nl/inclusief.

Biologische klok

'Wat ik ook niet begrijp, waarschijnlijk omdat ik nu zelf moeder ben, is dat Annie nooit over kinderen begint. Ze is al in de 30; de meeste vrouwen van die leeftijd zouden de biologische klok voelen tikken en bang zijn dat ze niet op tijd aan de man komen.

'Maar ja, misschien wíl Annie ook helemaal geen kinderen. En bovendien is zij, net als alle andere personages, een afspiegeling van Woody. De film is toch een beetje zoals Woody zou willen dat de wereld was. Geen wonder dat hij in zijn films altijd weer beeldschone en vaak ook heel jonge vrouwen versiert, zoals de 17-jarige Tracy in Manhattan (1979).

'Ik vind dat niet onsmakelijk, maar schattig: een wensdroom waar wij als publiek naar mogen kijken. Vanuit die gedachte zou het me verbazen als Allen daadwerkelijk zijn adoptiedochter Dylan Farrow heeft misbruikt, zoals Dylan en ex Mia Farrow beweren. Allen exploreert die kant van zichzelf dermate openhartig in zijn werk, hij gebruikt zijn kunst zo duidelijk als uitlaatklep, dat ik het me daarom misschien moeilijk kan voorstellen dat het dan in werkelijkheid alsnog in misbruik zou ontaarden.'

'Uit die openhartige omgang met zijn eigen verlangens en problemen blijkt in elk geval dat weinig mensen zichzelf zo te kijk durven zetten als Woody Allen. Vooral vrouwen zouden dat niet snel doen. Die willen toch altijd graag lief worden gevonden. Hoezeer ik in mijn voorstellingen ook met mezelf worstel, de inzet is altijd dat het publiek snapt dat ik deug. Dat ik besef dat ik een trol ben, maar dat eraan wordt gewerkt.

Heel anders dan Woody. Die zegt: ik ben een trol en ik weet het. Punt.'

7/9 verzorgt Laura van Dolron (met Kevin Toma) in EYE, Amsterdam een inleiding bij de vertoning van Annie Hall.

Annie Hall.Beeld -
Annie Hall.Beeld -
Annie Hall.Beeld -
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden