Kunstwerk van de weekUltra Power

Vrolijke vensterexpositie vol emmers, ploppers, bezems en andere kleurrijke spulletjes uit vervlogen tijden

In de Amersfoortse venster­expositie Ultra Power laat Erik Mattijssen zich van zijn meest zorgeloze kant zien.

‘Ultra Power’, t/31 januari te zien in De Vensterbank in Amersfoort.Beeld Natascha Libbert

En toen waren de musea weer dicht. Openingen werden uitgesteld, tickets bleven onverzilverd – op de radar van covidleed zijn het zwakke bliepjes, maar bliepjes evengoed. Wie toch beeldende kunst wilde zien, wendde zich tot het web, waar galeriehouder Ron Mandos er nog maar een ‘online gallery viewing’ tegenaan gooide, numero 54.136 van dit seizoen als ik het goed heb. Of tot kunst in de openbare ruimte. Tot the streets of Amersfoort bijvoorbeeld, waar De Vensterbank nieuw werk toont van Erik Mattijssen.

Het is een van die kleine, sympathieke kunstinitiatieven waarin ons land zo rijk is. Het zit in het centrum, op Bergstraat 32: een strak, wit pand met op de benedenverdieping twee staande ramen voor ondiepe ruimten. Eens in de zoveel maanden initieert een maker daar op uitnodiging van kunstenaar Jolanda Meulendijks een project. Dat leidde tot sterke bijdragen. De schilder Olphaert den Otter (zijn werk hangt nu in Museum Belvédère), bijvoorbeeld, realiseerde er ooit een geschilderd mini-observatorium, met een kleine en een grote aarde, en van Frank Halmans hingen er twee omgekeerde boekenkasten, een grappige gewaarwording voor niets vermoedende passanten. Onlangs was het de beurt aan Erik Mattijssen, bekend van zijn stillevens in pastel en gouache.

Die doet zijn achtergrond als jongen uit de middenstand (zijn vader was vertegenwoordiger in levensmiddelen bij de firma Kok te Ede) eer aan met twee geschilderde etalages met schoonmaakproducten, getiteld Ultra Power. De etalages zijn hoog, de uitgestalde spulletjes talrijk. Emmers, ploppers, bezems, stoffer-en-blikken, zemen, schuursponzen en verscheidene schoonmaakmiddelen zoals Oxi-vlekkenverwijderaar, Sunlight-zeep, Brasso-zilverpoets, alle ontleent aan een meer of minder vervlogen realiteit. Wie er ’s avonds langsfietst zou kunnen denken dat het om een echte winkel met vintage producten gaat.

Hij heeft iets met winkels, Mattijssen. Nog niet zo lang geleden schilderde hij voor een expositie in het Stedelijk Museum in Schiedam een fenomenaal portret van de Schiedamse Hoogstraat. Op dat kunstwerk, een collage van grote losse vellen papier, zag men de lokale middenstand in al zijn morsige en kleurrijke glorie. En een tijdje daarvoor, tijdens een verblijf in een atelier van de Cité Internationale des Arts in Parijs, fabriceerde hij Izrael, l’épicerie du monde, een kruidenierswinkel gevuld met levensmiddelen, geïnspireerd op een vergelijkbare winkel niet ver van zijn werkruimte. Dat werk toont allerhande kleurrijke producten (Tiger Coconut Milk, Guard Supreme Basmati, Rica Sprats Fumés) naast spulletjes uit Mattijssens jeugd en souvenirs van andere reizen, een moderne hoorn des overvloeds. Van alle smaken van de wereld ging het naar één smaak: de smaak van Hollandse properheid. Toen Salsa Verde van Clemente, thans Mr. Propers wonderspons.

‘Izrael, épicerie du monde’, zoals opgesteld door Erik Mattijssen en Ineke Hans in hun duo-expositie in museum Het Valkhof, nog te zien t/m 31/1.Beeld Tom Haartsen

Het zijn lekkere schilderijen, kleurrijk, contrastrijk. Ze zitten vol met van die typische Mattijssen-kleuren – sinaasappeloranje, hemelsblauw – die hij gemeen op elkaar laat botsen. Tegelijk voelen de schilderijen haast te kloppend hier, te één-op-één, alsof ze, als gezegd, daadwerkelijk reclame maken voor een in vergeten producten handelende zaak. De melancholieke en soms zelfs morbide ondertoon die je in sommige van Mattijssens eerdere schilderijen treft (met name de reeks die hij maakte na het overlijden van zijn vader) is er geheel afwezig. Dit is de zorgeloze Mattijssen, en de zorgeloze Mattijssen alleen.

Het smaakt vooral naar meer. Er ís meer. In Museum Het Valkhof in Nijmegen staat momenteel een grote duopresentatie van Mattijssen en ontwerper Ineke Hans, zijn grootste expositie tot nu toe. Iets om naar door te reizen, als de boel straks weer opengaat.

Wie Erik Mattijssen

Wat Ultra Power

Waar De Vensterbank, Amersfoort

Wanneer t/m 31 januari 2021, verlicht van 8.00 uur tot 23.00 uur

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden