Nieuws Theater

Vroeger stonden regisseur Johan Doesburg en acteur Jules Croiset recht tegenover elkaar, nu werken ze samen

De twee stonden lijnrecht tegenover elkaar in de Fassbinder-affaire. Nu neemt Croiset de rol van Aart Staartjes over in toneelstuk Een goed mens.

Acteur Jules Croiset Beeld ANP Kippa

Door een toevallige samenloop van omstandigheden gaan regisseur Johan Doesburg en acteur Jules Croiset weer samenwerken. Croiset heeft, zoals vandaag bekend wordt, de rol van Aart Staartjes overgenomen in de voorstelling Een goed mens van Hummelinck Stuurman Theaterbureau. Regisseur daarvan is Johan Doesburg. In 1987 waren beiden de hoofdrolspelers in wat een van de grootste affaires in het Nederlandse theater werd: de Fassbinder-affaire. 

Protest

De toen net afgestudeerde Doesburg wilde het stuk Het vuil, de stad en de dood van Rainer Werner Fassbinder als eindexamenproductie opvoeren, maar vanwege het vermeende antisemitisme daarvan kwam het tot een fel protest vanuit de Joodse gemeenschap. Jules Croiset was destijds een van de actievoerders en medebezetter van het theater waar het stuk gespeeld zou worden. ‘Ik sta hier met de hoed van de toneelspeler en de keppel van de Jood om te zeggen dat ik diep beledigd ben door dit stuk’, aldus Croiset. In zijn protest ging hij zelfs zover dat hij een ontvoering fingeerde en een hakenkruis op zijn borst kraste. Later wijdde Harry Mulisch zijn Boekenweekgeschenk Het theater, de brief en de waarheid aan de affaire en Freek de Jonge reageerde daar weer op tijdens zijn optreden in Carré bij de opening van de Boekenweek.

Doesburg en Croiset stonden destijds recht tegenover elkaar en werken nu samen in het repetitielokaal. Ging daaraan een stevig gesprek vooraf?

Doesburg: ‘Dat gesprek hadden wij al gehad, want in 2003, toen ik artistiek directeur van Het Nationale Toneel in Den Haag was, speelde Jules Croiset de hoofdrol in Dood van een Handelsreiziger. Zijn broer Hans Croiset was de regisseur, maar ik vond het nodig met Jules achter gesloten deuren te spreken voordat ik hem toevallig bij de koffieautomaat zou tegenkomen. Na afloop van die ontmoeting hebben we besloten dat we niets naar buiten zouden brengen. Wij waren er klaar mee. Het verleden is bij dezen dus geschiedenis.’

Regisseur Johan Doesburg Beeld Martijn Beekman

Spoken uit het verleden

Intussen is Doesburg vol bewondering over de manier waarop Croiset (81) zich in één week tijd op de repetities heeft gestort. Aart Staartjes (80) zou aanvankelijk samen met Victor Reinier in Een goed mens spelen, maar hij bleek tijdens de repetities niet fit genoeg en was niet bij machte de hoofdrol op zich te nemen. Hij moest de rol teruggeven. Producent Arjen Stuurman en regisseur Doesburg kwamen toen uit bij Jules Croiset.

Deze productie werd sowieso door ongeluk achtervolgd: op 20 januari overleed volkomen onverwacht op 64-jarige leeftijd de schrijver van het stuk, Flip Broekman. De première is verplaats van 22 februari naar de eerste helft van maart. Een goed mens is aangekondigd als een thrillerkomedie en gaat over een oude psychiater (Croiset) die op de dag dat hij zijn praktijk sluit, wordt geconfronteerd  met een onaangekondigd bezoek van een jongere, hem onbekende man (Reinier). Gaandeweg blijkt dat beide mannen meer met elkaar gemeen hebben dan aanvankelijk gedacht.

Net als Doesburg en Croiset zelf dus, met hun spoken uit het verleden. ‘Een melancholieke, absurdistische tragikomedie’, aldus omschrijft de regisseur Een goed mens.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.