Vriendendienst

Vergeet het verleden, richt je op het heden

Marbe Nausicaa

Aleid Truijens' sociale komedie Vriendendienst speelt in ons heden, maar ademt tot het begin van de jaren tachtig van de vorige eeuw. In die tijd beleefden haar personages, een linksige vriendenclub die in 1974 collectief eindexamen gymnasium deed aan het Amsterdamse Vossius, hun jeugd en vormde zich hun pragmatisch levensgevoel. Van Gerard Reve en Italo Svevo (Bekentenissen van Zeno) leerden ze dat ironie aanbevelenswaard is en pathetiek te vermijden.

Inmiddels zijn ze de vijftig voorbij en kunnen ze terugkijken op de collateral damage van hun wilde jeugd: de verdwaasde bloemenkinderen die zich in exotische streken lieten bezwangeren door wilden, opdat hun vrucht uiterlijk niet op hún vader zou lijken. 'Wat een gelul', oordeelt zo'n kind zonder vader - Zeno heet ie - kernachtig.

Inmiddels hebben twee van deze vijftigers hun schaapjes op het droge en besluiten ze zich in ruraal Catalonië te vestigen. En hups, daar vertrekken ze, al die bewust ongetrouwde stellen met hun kinderen, om te helpen met klussen - de laatste commune op aarde. Op dat moment wordt Vriendendienst Lawrence Kasdans feelgood-rolprent The Big Chill (1983): inmiddels keurig geworden vriendenclub komt bijeen en memoreert de tragische zelfmoord van een van hen.

Wat zij - in Truijens' roman - destijds aanzagen voor een vriendendienst (slaappillen verstrekken aan een depressieveling) was toch niet zo'n best idee. Hoofdpersoon Joris, een sombere mompelaar die model staat voor de wat fletse generatie ná de babyboomers, belichaamt de levensles in Vriendendienst : laat het verleden rusten, richt je op het heden.

Altijd hield hij 'de grotemensenwereld op veilige afstand', maar tegen het slot duikt hij condoomloos in de machtige schede van zijn vriendin - kindje geen bezwaar. Dankzij de onweerstaanbaar sympathieke Joris, die het liefst gallig op de bank zit met slechte dvd's en een zak paaseitjes, is Vriendendienst een good read. Wat ook helpt is Truijens' vaardige schrijfstijl; ze maakt vaart, is gericht op de anekdote, dist kwieke oneliners op. En dat met humor.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden