Recensie Podcast

Voormalig IS-politieman geeft een kijkje achter de schermen van het kalifaat (****)

Podcast - Caliphate door The New York Times

Foto The New York Times

Ik zoek de dagboeken van IS, zegt Rukmini Callimachi over haar werk als oorlogscorrespondent en terrorisme-expert. Zodra een gebied op IS is veroverd, gaat zij de huizen en gebouwen in en probeert daar zo veel mogelijk waardevol materiaal te verzamelen. Ze hoopt de documenten te vinden die niet voor publicatie bedoeld waren: de logboeken, de bonnetjes, de correspondentie, de administratie. De dagboeken dus.

De podcast Caliphate, geproduceerd door The New York Times, is het resultaat van die zoektocht. Tegenover de aanzienlijke expertise van Callimachi staat de naïeve nieuwsgierigheid (en de technische vaardigheden) van Andy Mills, voorheen werkzaam voor het voortreffelijke Radiolab. De dialoogvorm doet denken aan The Daily, de andere podcast van The New York Times. Ook daarin gaat een presentator in gesprek met een verslaggever.

Door die een-op-eeninteractie zit er een enorme vaart en spontaniteit in Caliphate. Maar de kern van de podcast, waarvan nu vier delen van een half uur beschikbaar zijn, is één persoon aan wie de hele vertelstructuur is opgehangen. Abu Huzaifa is zijn nom de guerre; een collega van Callimachi vond deze man op Instagram. Hij is Pakistaans-Canadees en heeft in het kalifaat gewoond, waar hij voor de IS-politie werkte. Inmiddels woont hij weer in Canada en tot ieders verbazing wil hij praten en lijken zijn getuigenissen geloofwaardig.

Deze ogenschijnlijk doodnormale jongeman vertelt hoe hij als tiener geleidelijk radicaliseerde door online preken te luisteren en te praten in chatrooms en op fora, waar IS-recruiters op de loer liggen. Vooral afleveringen 2 en 3, Recruitment en The Arrival, zijn een fascinerend inkijkje in de werking van IS. Alle psychologische trucs worden uitgelegd. Hoe praat je het goed dat onschuldige mensen doodgaan bij een aanslag? Hoe overtuig je iemand naar het kalifaat te reizen? Hoe krijg je iemand zover dat hij een ander mens dood?

De kracht van het verhaal van Abu Huzaifa, dat ook wordt gestaafd met andere bronnen, onder wie een IS-recruiter, is juist dat hij zo doorsnee is. Abu werd wel gepest als migrantenkind, maar voelde zich niet gediscrimineerd als moslim in Canada. Hij raakte ervan overtuigd dat de VS een oorlog tegen de islam voerden, wilde deel uitmaken van iets groters en voelde zich schuldig over zijn comfortabele westerse leventje. Het enge is, zegt Callimachi, dat de meeste IS-strijders geen beesten zijn, maar gewone jongens als Abu Huzaifa. In Canada is ondertussen een politieke rel ontstaan, omdat deze man nu weer ongestraft een anoniem en comfortabel westers leventje leidt.

Caliphate

New York Times, Rukmini Callimachi en Andy Mills

Te beluisteren op Apple Podcasts, Stitcher, Spotify, Radio Public en nytimes.com

Meer over