Voorlichting moet in Nemo een paar trappen af

De wetenschapsvoorlichting is dood, leve de wetenschapsvoorlichting! Na de liquidatie van de Stichting Weten, per 1 januari, wordt het Amsterdamse science center Nemo de nieuwe spelverdeler in het veld der wetenschaps- en techniekcommunicatie....

Het centrum mag voortaan de Wetenschaps- en Techniekweek organiseren, en als moeder aller science centra het subsidiegeld verdelen over de kleinere wetenschapsmusea. Dat heeft wetenschapsminister Van der Hoeven in een brief aan Nemo laten weten.

De centra, zoals het Industrion in Kerkrade, het Explorion in Heerlen en de Space Expo in Noordwijk, spelen volgens Van der Hoeven een belangrijke rol in de wetenschappelijke verheffing van het volk, met name dat op basisscholen.

Dat moet, bewapend met de nu aan te kweken wetenschappelijke interesse, te zijner tijd het land voor een economische malaise behoeden.

Blijdschap in Amsterdam. 'Dit voelt als een erkenning', zegt Rob van Hattum van Nemo, dat zo'n 300 duizend bezoekers per jaar trekt. 'We zijn kennelijk niet zomaar een attractiepark.'

Nemo krijgt, bovenop een structurele subsidie van anderhalf miljoen euro voor zichzelf, jaarlijks een half miljoen voor de andere centra, en vier ton voor de Wetenschapsweek. Daarnaast een voorlopig eenmalige bijdrage van drie ton om educatieve programma's uit te proberen op onderwijzers en pabo-studenten. Van Hattum: 'Die zijn meestal niet erg bèta-gericht, dus voeden ze de kinderen ook niet zo op. Wij willen die cyclus doorbreken.'

Nee, het geld is nooit genoeg. 'Maar we hopen dat het als een vliegwiel werkt. Wanneer we de zichtbaarheid van de science centra vergroten, trekt dat misschien ook bedrijven aan. Die hebben nu geen moeite culturele instellingen te ondersteunen. We zouden graag willen dat die sneller iets met de science centra zouden doen.'

Minder blijdschap bij de Stichting Weten, eveneens in Amsterdam, een paar verdiepingen hoger in hetzelfde Nemo-gebouw. 'Per 1 januari staan alle medewerkers op straat', zegt directeur André Loos.

Kunnen die, gezien het feit dat ze toch al kantoor houden in het Nemo-gebouw, niet gewoon blijven doen wat ze al deden, maar dan met een ander petje op?

Er wordt overlegd met enkele medewerkers, zegt Nemo-directeur Michiel Buchel. Het gaat om de organisatoren van de Weten-week. 'Het ministerie moedigt sterk aan om dat voor elkaar te krijgen.'

Maar voor de meeste Weten-medewerkers zit een overstap naar Nemo er niet in. Minister Van der Hoeven heeft namelijk ook een belangrijk deel van de wetenschaps- en techniekcommunicatie toebedeeld aan de plekken waar daadwerkelijk wetenschap en techniek worden bedreven: de universiteiten. Die moeten zélf geld en mensen vrijmaken.

De coördinerende rol van Weten vervalt. Om te voorkomen dat de universiteiten hun verantwoordelijkheid ontlopen zal de popularisering wettelijk worden verankerd, en zullen de instellingen erop worden afgerekend.

En dan is er natuurlijk de wetenschap van de wetenschapscommunicatie, ook altijd een stevige activiteit van Weten. Middels enquêtes en metingen deed de stichting veel onderzoek naar de effectiviteit van haar bestaan.

Daar gaat Nemo niet mee verder, zegt Buchel. Hij wil vooral dingen gaan dóen. 'Dat is veel leuker dan rapporten schrijven.'

Dus heeft Loos een outplacement-bureau ingeschakeld, dat op zoek is naar nieuwe banen voor zijn medewerkers. 'Maar de arbeidsmarkt werkt niet zo goed mee.' Hij is nog in overleg met de minister, over een afwikkeling van de ontslagen. 'Ik reken erop dat dat vlekkeloos verloopt. Het gaat om kleine bedragen.'

Loos, eerder dit jaar nog licht ontgoocheld, heeft zich inmiddels neergelegd bij een leven zonder Weten. 'Hard feelings duren bij mij nooit lang. Ik drink 's avonds een glas whiskey en kijk er weer positief tegenaan.'

Hij is 'optimistisch' over de nieuwe constellatie, met een centrale rol voor Nemo, ook wel het Belgische model genoemd. 'Ik denk dat wij de basis van de wetenschaps- en techniekcommunicatie hebben gelegd, en de weg hebben vrijgemaakt voor een nieuwe levensfase. Ik ga ervan uit dat het water dat we in de rivier hebben laten stromen, gewoon verder stroomt.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden