De gidsDe boekenluisteraar

Voorlezen is een vak, koning zijn duidelijk een ander vak

Hugo Blom leidt u door de wereld van het luisterboek.

Zoals mijn oudste zoon tijdens zijn middelbareschooltijd ooit de combiletter ‘dt’ uitvond, waarbij niet goed te zien was welke van de twee er nu stond, om maar van de hoofdbrekens rond ‘stam plus t’ af te zijn, zo verzon onze koning afgelopen dinsdag het woord ‘klimaatregelen’ om een beetje op te schieten. Een samentrekking die klonk als een klok, wat helaas niet te zeggen was van alle andere royale samentrekkingen in de Troonrede, waarmee ook weer eens werd aangetoond dat voorlezen een vak is, en koning zijn een ander vak. Blijkbaar was zelfs voor die ene voorstelling per jaar een beetje repeteren te veel geweest en hoewel echte tongbrekers ontbraken, leek het eind van een aantal zinnen voor de voorlezer toch als een verrassing te komen. ‘O, er is nog een woord.’ En, vroeg ik me af, zou hij bij het voorlezen ook een speciale onderdaan in gedachten hebben, of is dat in dit geval toch Het Volk? Miljoenen mensen die hij niet kent, aan wie hij een verhaal moet voorlezen dat hij niet zelf heeft geschreven en waaraan hij ook vooral geen persoonlijke draai mag geven. Komt dat over? De koning en wij, we zijn vreemden voor elkaar, charmeoffensief en kiekjes in de sneeuw ten spijt, maar we geloven wel wat hij zegt.

Malcolm Gladwell: Talking to Strangers.Beeld Little, Brown and Company

Het kan geen toeval zijn dat ik precies deze dag door een medeluisteraar werd getipt over het nieuwe audioboek van Malcolm Gladwell, getiteld Talking to Strangers – What We Should Know about the People We Don’t Know. Gladwell heeft een bijzondere reputatie opgebouwd als schrijver van boeken die door miljoenen mensen worden gekocht en verslonden, en veelal door recensenten bij de enkels worden afgezaagd. In Talking to Strangers onderzoekt hij de menselijke goedgelovigheid, de neiging ervan uit te gaan dat de ander ons de waarheid vertelt, vaak tegen beter weten in. Zonder dat vertrouwen zouden we de deur niet meer uitkomen, en ons al helemaal niet overgeven aan nog veel risicovollere activiteiten waarbij ‘de ander’ betrokken is. Gladwell draagt hoofdstuk na hoofdstuk bewijs aan voor zijn stelling, zoals het verhaal van Montezuma en Cortez, van Chamberlain en Hitler, van Bernie Madoff, enzovoort. Ieder verhaal lijkt net zo goed bewijs voor het tegendeel, dus de kritiek dat Gladwell vooral dealer in sweeping statements is die het lekker weet te brengen, daar is iets voor te zeggen. 

Er is nog een reden dat dit audioboek opvalt: het is geen klassiek voorgelezen boek. Sinds 2016 presenteert Gladwell namelijk ook een podcast, genaamd Revisionist History, ook weer een groot succes met miljoenen downloads, en dus moest zijn nieuwe audioboek een mix worden, een cross-over, een boek met een laagje podcastfineer. Het werkt. Gladwell is een extreem goede verteller, je slikt alles wat hij zegt voor zoete koek – bewijs voor de stelling – en door wat hij vertelt te illustreren met audiofragmenten, stukjes interview en YouTube-clips wordt het geheel alleen maar levendiger, sterker, overtuigender. Mij heb je, en laat het niet allemaal honderd procent kloppen, we hebben wel plezier gehad. Bij de Troonrede was dat dan weer precies andersom.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden