Review

Voor wie wil weten wat er écht gebeurde, daar in Uruzgan

De Nederlandse militaire missie in de Afghaanse provincie Uruzgan roept nog steeds gemengde gevoelens op. In eigen land had men de mond vol van de unieke, vreedzame Dutch approach. Dat er ook gevochten moest worden, wilde Den Haag liever niet weten.

We gingen niet vechten maar arme mensen helpen. En er moesten ook wat wapens mee, om onszelf te beschermen. De technische term voor wat er moest gebeuren, counterinsurgency, was in Den Haag taboe. Intussen worstelden de uitgezonden militairen met de vraag hoe ze met beperkte middelen hun taak moesten volbrengen: het terugdringen van de Taliban.

De Taliban waren geen vreemde indringers die je met een serie operaties kon verjagen. Zij maakten simpelweg deel uit van het complexe tribale en politieke landschap. Krijgsheren en stamleiders konden met de Taliban in zee gaan of zich tegen hen keren, afhankelijk van wat hun het beste uitkwam. Counterinsurgency moest hen er blijvend van doordringen dat het verstandiger is om banden aan te gaan met het centrale gezag. Zoiets vergt geld, veel geduld, veel overleg, en dus de inzet van 'chirurgisch geweld': gerichte aanvallen waarbij de burgerbevolking zo veel mogelijk wordt ontzien. Die term werd een eeuw geleden bedacht in de strijd tegen de opstandige Atjehers. Een oorlog die dankzij counterinsurgency eindigde in een koloniale overwinning.

Oorlog onder de mensen

Non-fictie
Martijn Kitzen

Ambo|Anthos; 320 pagina's; €24,99.

De oorlogen in Atjeh en Uruzgan zijn de twee thema's van Oorlog onder de mensen van Martijn Kitzen. In beide gevallen was het lang zoeken naar de juiste strategie. Counterinsurgency vergt een gedetailleerde kennis van de lokale machtsverhoudingen. In Atjeh duurde het twintig jaar voordat men dat doorhad; in Uruzgan gelukkig korter.

Kitzen vertelt een indrukwekkend verhaal. Wie wil weten wat er écht gebeurde, daar in Uruzgan, moet de strijd aangaan met dit boeiende maar ook nét iets te gedetailleerde boek (de bewerking van een proefschrift). Geweld bleef onmisbaar. Uiteindelijk was het de strijd om de stad Chora die tot een doorbraak leidde. Het vastberaden optreden tegen de Taliban bewees dat er met de Nederlanders niet te spotten viel. Maar de missie duurde tot 2010, en tegen die tijd was het door de Nederlanders zorgvuldig opgebouwde machtsevenwicht al aan het afbrokkelen. De stammenstrijd laaide weer op en het afgelopen jaar hebben de Taliban daar nuttig gebruik van gemaakt. Uruzgan is weer terug bij 'af'. Maar, zo benadrukt Kitzen, we moeten de lessen niet vergeten.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden