Voor straf blijft Kohl gewoon nog vier jaar

EEN OPMERKELIJKE persconferentie, deze week in Berlijn. Druk bezocht en om meerdere redenen symbolisch voor de stemming in Duitsland. 'Een bijeenkomst waar niets te melden valt', stond op de uitnodiging....

WILLEM BEUSEKAMP

De Maizière - wie kent hem nog - nam officieel afscheid van een tafel, het meubelstuk waarachter op 9 november 1989 Günter Schabovski per ongeluk namens het SED-regime bekendmaakte dat de Muur vanaf die avond open stond. De tafel verhuist naar het Haus der Geschichte der Bundesrepublik in Bonn, waar onder veel meer ook het wollen vest hangt dat Kohl bij Gorbatsjov in de Kaukasus droeg.

Zo erg is het inmiddels: het opruimen van oud meubilair is bij gebrek aan beter een media-event. Terug naar die heroïsche en vrolijke tijden toen hier nog wat viel te beleven. Is het gek dat in Italië deze maand miljoenen munten van duizend lire zijn verspreid met een Europese landkaart waarop Duitsland nog steeds gedeeld is?

De bijeenkomst in Oost-Berlijn, in het laatste perscentrum van de DDR, had een tragi-komisch karakter. Schabovski zelf mocht er niet bij zijn, omdat hij communist was en onlangs tot drie jaar is veroordeeld. De Maizière, die na de Wende evenmin brandschoon bleek te zijn geweest en bij de Stasi als agent 'Czerny' stond geregistreerd, had daarom enkele andere coryfeeën uit die veelbewogen tijd meegenomen, net als hijzelf amateur-politici van wie nooit meer iets is vernomen.

De bekendste (toen) was Günther Krause, de man die namens de DDR met West-Duitsland heeft onderhandeld over het verenigingsverdrag. Met Krause is het slecht afgelopen. Hij was eventjes minister van Verkeer van het verenigde vaderland en kreeg het achtereenvolgens aan de stok met het Nederlandse horecaconcern Van der Valk, z'n werkster, de fiscus, de deurwaarder, de bankwereld en, laatstelijk, zijn vrouw.

Zijn aanstaande scheiding trekt alleen nog de aandacht in en rondom zijn woonplaats Rostock, en dan vooral omdat mevrouw Krause als advocaat Peter-Michael Diestel in de arm heeft genomen, onder De Maizière minister van Binnenlandse Zaken. Natuurlijk kon Diestel daarom deze week niet met de overige DDR-bewindslieden plaatsnemen achter dé tafel.

De Maizière wist dat er bij de Duitse vereniging veel fouten zijn gemaakt, maar deze vaststelling noemt hij 'postmortale Klugscheisserei', wijsheid achteraf. Enfin, veel viel er verder niet over te zeggen, of het zou de bekentenis van De Maizière moeten zijn dat hij partijgenoot Helmut Kohl voor het laatst twee jaar geleden heeft ontmoet. Zonder een woord met elkaar te wisselen en 'op een plek waar mannen dicht naast elkaar staan'.

'Wij houden vol, we doen wat we kunnen', verzekerde Regine Hildebrandt, de laatste DDR-minister van Sociale Zaken en thans kabinetslid in de 'nieuwe deelstaat' Brandenburg. Mevrouw Hildebrandt is beroemd om haar oeverloze, rituele betogen, waarin ze zonder punt en komma's vruchteloos de cricis in haar deelstaat probeert te bezweren.

Zij en de overige leden van de oude garde uit Oost-Berlijn, die dappere eerste DDR-democraten, hoeven zich niet te schamen, want in Bonn is de stemming niet anders. Sedert de parlementaire zomerpauze wordt de landspolitiek overheerst door oeverloos, ritueel gehannes over de van staatswege gegarandeerde oudedagsvoorziening, die onder de huidige omstandigheden niet langer is te financieren. Een oplossing is niet in zicht, omdat alle partijen wachten op de verkiezingen van september volgend jaar.

De eerste helft van het jaar werd in beslag genomen door het 'drieprocentdebat', het onzinnige geleuter over de vraag of Duitsland nu wel of niet tot achter de komma zou voldoen aan een belangrijke euronorm. Een crisis in het christen-democratische broederverbond van CDU en CSU was nabij. Toen onafhankelijke rekenaars in Brussel de regels van de puntentelling minder streng maakten door bepaalde kostenposten te schrappen, voldeed Duitsland ineens met vlag en wimpel - zes maanden voor niks geleuterd.

'Belastingchaos, pensioenschok, recordwerkloosheid en Schumachers botsing in Jerez zorgen voor een slechte stemming, en nergens gebeurt er iets. Heel Duitsland zucht en steunt onder de Standortkrise', beklaagt zich deze week Der Spiegel, die voor de verandering maar weer eens het 'belastingparadijs Oost' op de cover zet.

Het rijtje treurigheden kan worden aangevuld met het voortijdige pensioen van Boris Becker, de bijna-degradatie van Euro-champ Borussia Dortmund en, niet te vergeten, de rampzalige eland-test met de kleine Mercedes, een gebeurtenis die de hele natie in spanning houdt. 'Het is om te huilen', vatte Joscka Fischer van de Groenen donderdag in de Bondsdag 'de algehele situatie' samen.

En de intellectuelen dan? 't Is treurig maar waar, het zijn, met respect, twee oude lullen die als enigen nog steeds borg staan voor enig leven in de brouwerij. Günter Grass en Helmut Schmidt hebben het land weer eens wakkergeschud. De reactie van de 'elite' is veelzeggend: Grass heeft 'definitief afscheid genomen van de kring der serieus te nemen literatoren' en Schmidt 'was al met pensioen'.

Voor straf blijft Kohl nóg vier jaar.

Willem Beusekamp

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden