Beeldvormers Vrouwelijke ruimtewandeling

Voor het eerst werd Trump vanuit de ruimte ge­fact­checkt

Marien bioloog Jessica Meir zwaait naar de camera. Beeld EPA/ Nasa

De rubriek Beeldvormers onderzoekt hoe een foto onze kijk op de wereld bepaalt. Deze week: Jessica Meir en Christina Koch maakten de eerste ruimtewandeling zonder mannen erbij. 

Eind vorige week publiceerde Nasa bovenstaande ruimte-actiefoto. Niets bijzonders natuurlijk voor de meesten van ons, behalve dan de mensen die denken dat de aarde plat is, plus de mensen die ervan overtuigd zijn dat de maanlanding in 1969 in scène werd gezet door de Amerikaanse regisseur Stanley Kubrick én zij die er een sardonisch genoegen in scheppen om elke complottheorie aan te hangen vanwege het prettige gevoel in de buik. Goed, de krappe meerderheid van de aardbewoners dus is inmiddels gewend aan dit soort beelden. Gewoon: twee astronauten die even de oude nikkel-waterstof-accu van een zonnepaneel vervangen voor een veel krachtigere lithium-ion-accu aan de buitenzijde van het International Space Station. Eitje.

Verrassing! De twee astronauten zijn vrouwen. Ik geef u even een momentje.

Gaan we verder. Op 18 oktober vond vanuit de Verenigde Staten de eerste ‘volledig vrouwelijke ruimtewandeling’ plaats. Dat betekent dus niet dat de gehele ruimtemissie bestond uit alleen maar vrouwen, nee, het betekent dat de vier mannelijke astronauten die aanwezig waren in het ruimtestation ISS binnen bleven zweven, terwijl technisch ingenieur Christina Koch en marien bioloog Jessica Meir naar buiten gingen om die batterij te vervangen, en dat er toen dus voor het eerst in de geschiedenis een ruimtewandeling (zo heet dat nu eenmaal) werd gemaakt door alleen maar (twee) vrouwen. Zo. Het kan maar beter duidelijk zijn.

‘Christina, je mag de luchtsluis verlaten’, liet astronaut Stephanie Wilson (huh, nóg een vrouw?) de twee vanaf de grond weten. En toen gingen ze.

Eigenlijk stond die historische all-female spacewalk al voor maart van dit jaar gepland. Toen zou Christina Koch vergezeld worden door luitenant-kolonel Anne McClain (dat is de vrouw die sinds een paar maanden eigenlijk vooral bekend is als degene die in de ruimte stiekem het banksaldo van haar echtgenote bekeek, met wie ze al een tijdje ruzie had). De afspraak werd destijds afgezegd, omdat MacClain een kleiner ruimtepak nodig bleek te hebben, en de ruimtevaartorganisatie dat niet snel genoeg kon aanpassen. McClain McClain werd toen vervangen door de mannelijke astronaut Nick Hague.

Ik zal het even herhalen. Nasa wilde, ontzettend genereus natuurlijk, wel twéé vrouwen tegelijk een ruimtewandeling laten maken en kwam er toen achter dat er voor hen samen maar één passend ruimtepak beschikbaar was.

Nu gebeurt het wel vaker dat vrouwen de dupe worden van te mannelijk georiënteerd design. In haar boek Invisible Women  Exposing Data Bias in a World Designed for Men noemt auteur Caroline Criado Perez een verbazingwekkend aantal voorbeelden (Marjolein van Trigt schreef er eerder over in de Volkskrant). Of het nu gaat om autogordels, digitale stappentellers, software voor stemherkenning, mobiele telefoons, kantoortemperaturen of slecht verlichte parkeergarages – er wordt meestal uitgegaan van het mannenlichaam. Voor de ruimtevaart geldt dat dus ook; daar is het XL-mannenlijf de standaard.

Logisch ook. ‘That’s two small steps for women, one giant leap for mankind’ – dat klinkt natuurlijk voor geen meter.

Astronauten Jessica Meir and Christina Koch maakten de eerste ruimtewandeling met alleen vrouwen, op 18 oktober. Beeld Reuters/ Nasa

Desondanks kwam het er vorige week dus toch nog eindelijk van. Christina Koch én Jessica Meir konden tegelijk naar buiten om hun werk te doen. ‘We willen ervoor zorgen dat de ruimte voor iedereen bereikbaar is’, zei Jim Bridenstine van Nasa trots, ‘en dit is een volgende mijlpaal in die ontwikkeling.’

En om nog eens te benadrukken hoe bijzonder het was dat dit na ruim vijftig (50) jaar Amerikaanse ruimtevaart eindelijk was bereikt, mochten de vrouwen vanuit de ruimte bellen met Donald Trump. Die sprak zijn bewondering uit voor het feit dat de vrouwen de klus ‘op heel grote hoogte’ hadden geklaard en feliciteerde Koch en Meir hartelijk met hun ‘truly historic first ever female spacewalk’. Vanuit Rusland kon je Svetlana Savitskaja, in 1982 de eerste vrouwelijke ruimtewandelaar, horen zuchten.

Meir corrigeerde. Andere vrouwen gingen ons voor, hoor, zei ze. Dit was alleen maar de eerste keer dat twéé vrouwen te-ge-lijk door de ruimte wandelden, dus zonder mannelijke begeleiding. Waarna Trump met zijn middelvinger door zijn haar streek. Zó belangrijk, vrouwen in het heelal.

Maar belangrijk was het. Want laten we in het kielzog van die ene, nooit die andere historische mijlpaal vergeten: het was voor het eerst in de geschiedenis dat president Trump vanuit de ruimte werd gefactcheckt. Door een vrouw ook nog. Het zou me niets verbazen als de president de Nasa-foto’s binnenkort nep verklaart.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden