Voor elke niche een festival

Vandaag begint met Pinkpop de popfestivalzomer, die zich met een recordaantal evenementen uitstrekt tot in de herfst. De festivals kiezen steeds sterker hun eigen niche.

Beeld Thinkstock

Met een concert van Jick Munro & The Amazing Laserbeams op Pinkpop begint vanmiddag rond drie uur de jaarlijkse popfestivalgekte in Nederland - al was het festivalseizoen in de eerste week van april natuurlijk al van start gegaan met Paaspop te Schijndel. Vanaf nu is er tot richting herfst 2015 vrijwel geen popfestivalloos weekend meer te vinden op de agenda.

Na Pinkpop, dit weekeinde, volgen volgende week en de week erna twee nieuwe grote driedaagse popfestivals: Best Kept Secret en Down The Rabbit Hole. En dan kan de liefhebber via Into The Great Wide Open en het ook al nieuwe Welcome To The Village alweer langzaam richting Lowlands. En Appelpop, niet te vergeten, half september.

Nederland lijkt inmiddels het dichtst 'befestivalde' land ter wereld, en de rek is er nog niet uit. Goed nieuws voor de verstokte festivalganger, want die kan meer dan ooit op zoek naar de voor hem perfecte popdriedaagse.

Doelgroepen

De festivals kiezen, in een steeds hardere concurrentiestrijd waarbij zich nieuwe concertorganisatoren als Friendly Fire hebben gemeld, steeds nauwkeuriger hun doelgroep. Gemikt wordt in eerste instantie op de popsmaak: de popfestivals programmeren avontuurlijk dan wel behoudend. En daarmee wordt weer een zekere gemiddelde leeftijd opgezocht (en niet onbelangrijk: een daarmee samenhangend bestedingsniveau).

Maar de keuze van een festival is voor de bezoeker al lang niet meer louter een kwestie van muzikale smaak. Popfestivals als Best Kept Secret in Hilvarenbeek en bijvoorbeeld Into The Great Wide Open op Vlieland proberen publiek te trekken met gunstige randvoorwaarden: een prachtige omgeving, lekker eten of dagopvang voor kinderen.

Opvallend is dat er dit jaar, met een recordaantal popfestivals op de agenda, veel te kiezen valt voor popliefhebbers met een voorkeur voor nieuwe en avontuurlijke muziek. Lowlands was van oudsher het festival voor vooruitstrevende pop, maar het laatste decennium leek het festival met zijn headliners wat behoudend. Lowlands viel vaak terug op dezelfde namen: Foo Fighters en Kaiser Chiefs traden bijna jaarlijks aan op het hoofdpodium.

Lowlands 2014.Beeld ANP

Down The Rabbit Hole

Inmiddels heeft Lowlands van organisator Mojo een wat oudere broer gekregen in Down The Rabbit Hole bij Beuningen, en dat lijkt een slimme zet te zijn geweest. Daar staan dit jaar namen als Damien Rice, Iggy Pop en Patti Smith op het affiche, naast uiteraard ook hedendaagse pop en dance van Flying Lotus en FKA Twigs. Down The Rabbit Hole mikt duidelijk op publiek met een goede popsmaak dat de gekte in het tentenkamp bij Biddinghuizen wat is ontgroeid.

En zo belooft Lowlands 2015 ineens weer een fris festival te worden met al veel onbekende en aanstormende bandnamen op het programma. Daarmee gaat Lowlands de concurrentie aan met bijvoorbeeld Best Kept Secret, dat ook mikt op jonge bandjes.

Pinkpop 2014.Beeld ANP

Oudere popliefhebber

Inmiddels is er ook een strijd om de oudere popliefhebber ontbrand. De programmering van Pinkpop dit jaar is weinig avontuurlijk, maar heeft wel écht grote (en dure) namen op het programma staan: Muse, Robbie Williams, Avicii, Pharrell Williams en Foo Fighters. En Anouk is ook maar weer eens van stal gehaald; zij speelt voor de zesde keer in Landgraaf.

Het kan nog 'klassieker'. Nieuwe spelers op de popfestivalmarkt zijn festivals voor popveteranen, met al net zo gelouterde bands op programma. Retropop en 40up programmeren bands als Boney M, The Trammps en zelfs Mai Tai, voor publiek met een sterke hang naar popnostalgie.

Er openbaart zich ook een gat in de markt. In het segment 'avontuurlijke muziek voor het oudere poppubliek' valt voor een nieuw te beginnen popfestival nog wat te halen. Wie weet, volgend jaar?

Tekst loopt door onder de graph.

Beeld de Volkskrant

Ruim 500 popfestivals in recordjaar 2014

Door de sterke groei van het aantal festivals in Nederland hebben organisatoren steeds meer moeite hun kaarten te slijten. Vorig jaar vond een recordaantal van 801 festivals plaats, waarvan 553 popfestivals.

Na een dip in 2012 was 2014 een nieuw topjaar voor festivals. De groei van het aantal evenementen lijkt echter af te vlakken. Dat blijkt uit de Festival Monitor 2015 van marktonderzoeksbureau Respons en brancheorganisatie VVEM. Sinds de 150 festivals in 1980 steeg het aantal evenmenten sterk naar 500 in 2000 en ruim 700 in 2010. Het grote aanbod houdt nieuwe toetreders tot de markt niet tegen. Vorig jaar bezochten 22,7 miljoen mensen de happenings. Samen gaven ze daaraan 445 miljoen euro uit. De strijd om de bezoeker eist veel slachtoffers. Tegenover 136 nieuwe festivals in 2014 staan 109 afvallers.

De Monitor hanteert een brede definitie voor 'festival'. Alle evenementen die meer dan drieduizend bezoekers trekken en minimaal twee programmaonderdelen hebben, worden geteld. Daaronder vallen ook filmfestivals als IFFR en het IDFA en grote evenementen als de Nijmeegse Vierdaagse en de Sneekweek.

Het grootste deel is echter muziekfestival. Daarvan werden er vorig jaar 553 georganiseerd, waarbij het aantal betaalde evenementen toeneemt ten opzichte van de gratis festivals. Theater- en kunstfestivals volgen met 135 en 72 edities.

In de categorie Overig, van een healingfestival in Zeewolde tot een rubberbotenfestival in Utrecht, telt Respons nog eens 41 evementen.

Ook het aantal organisatoren groeit. Grootste speler is Mojo, met onder andere Lowlands, Pinkpop, North Sea Jazz, Down the Rabbit Hole en Into the Great Wide Open. Het bedrijf Friendly Fire brengt Indian Summer, De Beschaving en Best Kept Secret. Bij de dancefestivals zijn de organisatoren ID&T, Q-Dance en Extrema de grootste.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden