Review

Voor een film over homo-erotische porno is Tom of Finland tamelijk braaf

Film (drama) - Tom of Finland

Gezien het onderwerp, homo-erotische porno, is Tom of Finland aan de brave kant. Acteur Pekka Strang portretteert Tom met vastberaden kalmte.

Beeld RV

Wanneer hij voor het eerst in Los Angeles aankomt, in 1978, weet Touko niet wat hij ziet. Zonder angst lopen mannen hand in hand op straat, uitgedost zoals ze maar willen: sommigen alleen in zwembroek, anderen van top tot teen in het leer. Het is alsof zijn tekeningen tot leven zijn gekomen.

Touko Laaksonen (1920-1991) was een Finse kunstenaar die overdag voor een reclamebureau werkte en in zijn vrije tijd zijn erotische fantasieën verbeeldde. Onder het pseudoniem Tom of Finland verkocht hij zijn tekeningen van extreem gespierde mannen met uit de kluiten gewassen geslachtsdelen aan uitgevers van (soft)pornoboekjes in diverse landen, waaronder Amerika. Hij werd de held van een undergroundbeweging en zijn stijl - geboren uit een fascinatie voor uniformen, laarzen, leer, riemen, petten - sloeg internationaal aan. Queen-zanger Freddie Mercury en fotograaf Robert Mapplethorpe zouden door zijn werk zijn beïnvloed.

Tom of Finland

Drama
Regie: Dome Karukoski
Met: Pekka Strang, Lauri Tilkanen, Jessica Grabowsky, Jakob Oftebro
116 min., in 11 zalen

Uit de biopic Tom of Finland blijkt dat Laaksonen zich lange tijd niet van zijn roem bewust was. Hij leidde een benard, eenvoudig bestaan in Helsinki, waar homoseks tot 1971 verboden was. Van de vrijheid die hij in Californië zou aantreffen, was in Finland geen sprake. Pas op late leeftijd mocht hij ervan proeven.

Tom of Finland is een degelijke, gezien het onderwerp tamelijk brave film die pas laat op gang komt. Aanvankelijk lijken de oorlogservaringen van Laaksonen, die als twintiger in het Finse leger aan de zijde van de nazi's tegen de Russen vocht, een belangrijke rol te gaan spelen. Maar de hele episode wordt op warrige wijze verteld, alsof regisseur Dome Karukoski niet goed weet wat hij ermee aan moet. Pas wanneer Laaksonen zijn grote liefde ontmoet, de danser Veli, komt het verhaal tot leven.

Het subtiele spel van acteur Pekka Strang komt dan ook goed tot zijn recht. Hij portretteert Laaksonen met een indrukwekkende, vastberaden kalmte, waarbij langzaam duidelijk wordt hoezeer hij ingeperkt is geweest door zijn omgeving.

Zijn tekeningen vormden een uitlaatklep, en niet alleen voor hem; Tom of Finland laat goed zien hoe bevrijdend en stijlbepalend ze waren voor generaties jongens met dezelfde verlangens.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.