Voor een blik achter vreemde gordijnen

Hij wil het milde gezicht van de islam tonen. De Groningse universiteit gaat Kader Abdolah een eredoctoraat uitreiken...

‘Aanstelleritisproza’, schreef Jan Blokker in NRC Next. En Abdelkader Benali in de Volkskrant: ‘Tenenkrommend multicultureel gebedel om witte aandacht.’

De kwalificaties ten spijt, de aandacht kwam, en wel massief. Als Hossein Sadjadi Ghaemmaghami Farahani, (Iran, 1954), alias Kader Abdolah, het land intrekt voor een voordracht over het eind april verschenen tweeluik De Koran, een vertaling en De Boodschapper, een vertelling, zit de bibliotheek, de boekhandel of het dorpshuis vol. Van het boek zijn tot dusver 85 duizend exemplaren verkocht. De verklaring voor het succes volgens zijn uitgeverij De Geus: ‘De enorme honger onder het publiek naar verhalen over de Oosterse cultuur.’

Eigenlijk, zegt de uitgever, kreunt het schrijverschap een beetje onder de hoeveelheid lezingen, zo’n vier per week. Maar Kader Abdolah voelt de noodzaak: als je een boek schrijft om de Nederlanders iets uit te leggen over de islam, mag je je vervolgens niet verschuilen in het isolement van het kunstenaarschap. Hij voelt zich toch al ‘boodschapper, doorgever’, zei hij tegen HP De Tijd. ‘Ik zou het liefst boer willen zijn en rust vinden, maar ik kan het niet. Ik moet dit doen.’

De Rijksuniversiteit Groningen zet hem nu ook in de schijnwerpers. Tijdens de viering van het 395-jarig bestaan op 5 juni volgend jaar, krijgt Kader Abdolah een eredoctoraat, zo maakt de RUG vandaag bekend. In de voordracht schrijft de faculteit Godgeleerdheid en Godsdienstwetenschappen dat ‘Kader Abdolah er als geen ander in is geslaagd het andere gezicht van de islam voor een breed publiek te laten zien.’ Niet alleen met zijn vertaling van de Koran, ook de bestseller Het huis van de moskee (250 duizend verkocht) over de entree van de harde islam in Iran wordt meegeteld.

Zo wordt er meer over gedacht. De Leidse hoogleraar islam in de Westerse wereld Maurits Berger stelt vast dat de toekomstige doctor honoris causa er in slaagt misverstanden uit de wereld te helpen. ‘Hij heeft laten zien dat de islam geen granieten moloch is, maar een religie die geleefd en beleefd wordt. Maar zijn Koranvertaling zegt niets over de religie, het zegt iets over hoe deze persoon over de religie denkt.’ Schrijfster Naema Tahir, zelf moslima: ‘Het appèl op de openheid van geest, op nieuwsgierigheid, daarin voel ik me verwant met hem. Dat hij vooral een positieve benadering kiest, is zijn vrije keuze. Ik doe het ironischer, sarcastischer. Maar we zijn er beiden op uit te verbinden en te verbroederen.’ De Amsterdamse jongerenimam Yassine Elforkani noemt het ‘prima’ dat Kader Abdolah vanuit een maatschappelijke betrokkenheid kloven probeert te overbruggen. ‘Maar zijn werk kan theologisch niet als bron dienen.’

Dat de publieke aandacht zoals voorspeld vooral wit is gebleven, valt hem niet aan te rekenen, meent Mohamed Sini, tot voor kort voorzitter van de opgeheven Stichting Islam en Burgerschap, en betrokken bij de voorbereiding van het tweeluik. ‘Onder niet-moslims bestaat een grote behoefte aan kennis over de islam, althans bij de meer geletterde voorhoede. Onder moslims, en zeker de jongeren, is die honger naar informatie over hun religie en identiteit er ook, maar die raadplegen internet of elkaar.’ Imam Elforkani zegt dat de schrijver onder jongeren geen issue is. ‘Alleen als hij zegt dat je de Koran best met een glaasje wijn kunt lezen, hoor je ze er even over. Als het om het geloof zelf gaat, luisteren ze naar de imam, en niet naar Kader Abdolah.’

Wetenschappelijke pretenties heeft Abdolah niet. Hij beklemtoont herhaaldelijk op de allereerste plaats schrijver te zijn. In het Groningse alumniblad Broerstraat 5 zegt hij over Het huis van de moskee dat hij 16 miljoen mensen wilde laten zien hoe ‘het er achter de gordijnen uitziet’. Maar over het effect van zijn auteurschap heeft hij wel verwachtingen. ‘Jullie hebben de Koran heel lang als een verschrikkelijk boek beschouwd. Door erover te vertellen, probeer ik het gedachtegoed van de samenleving te veranderen.’ Gisteren in Zwolle, vanmiddag in Den Haag, morgen in Hazerswoude,

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden