Voor Dubai is kunst belangrijker dan olie

De kunsthandel in de Golfstaten bloeit, blijkt op de Art Dubai. In het kielzog van de booming markt voor heden-daags werk, groeit ook de waardering voor oudere kunst.

Cijfers. Gunstige cijfers. Dat is wat de organisatie van Art Dubai, de kunstbeurs in een van de meest profijtelijke Golfstaten, naar buiten wil brengen. Dat er dit jaar 94 galeries deelnemen uit 40 landen. Dat er 500 kunstenaars worden vertegenwoordigd, uit 70 landen. Andere gegevens: vorig jaar kwamen er 15 duizend bezoekers en bedroeg de extra bijdrage van de Dubai Art Week (met beurzen en exposities van kunst, design en fotografie) aan de stad ruim 31 miljoen euro.

Het is de reden waarom de organisatie zich graag op de borst klopt. Dat ze de leading and greatest kunstbeurs in de regio zijn, zoals directeur Antonia Carver zei tijdens de persbijeenkomst, eerder deze week. En met 'regio' bedoelt Carver niet alleen de Verenigde Arabische Emiraten en Qatar, maar het gebied tussen grofweg Zuid-Azië en Noord-Afrika. En ook al zouden ze misschien níet de grootste zijn, geeft Carver toe, ze zijn zeker wel de meest gevarieerde. Kort samengevat is het doel: 'lokale kunst met een mondiale betekenis'. Voorwaar geen geringe aspiraties.

Wie de lijst van galeries en kunstenaars bekijkt, krijgt zeker een beeld van de diversiteit. De beurs, dit jaar voor de tiende keer georganiseerd, speelt in op een ander aanbod en andere klandizie dan veelal in het Westen wordt aangeboord. Er is werk uit de Golfstaten, uit de bredere kring van Arabische landen (zoals Libanon, Egypte, Iran), maar ook uit Tokio, Mumbai, Manila, Casablanca, Adelaide en Moskou.

Internationaal publiek

'Het is vrij eenvoudig om visa en vergunningen te krijgen', legt Odile Tevie uit. De directeur van de Nubuke Foundation uit Ghana (die ook kunst verkoopt) prijst het gebrek aan ingewikkelde bureaucratie in Dubai. 'Obstakels die we in Europa ondervinden, worden hier weggenomen.' De autoriteiten in Dubai is het, volgens haar, zeer gelegen de invoer van Aziatische en Afrikaanse kunst zo makkelijk mogelijk te maken.

Saskia Fernando van de gelijknamige galerie in Colombo, Sri Lanka, beaamt het. 'De groeiende kunstmarkt van beginnende kunstenaars is hier internationaal. Ook omdat het een internationaal publiek van expats moet bedienen. Dat zijn onze klanten.'

Handel dus. Dubai begrijpt dit maar al te goed. Het moet wel, om de eenvoudige reden dat het over minder olie en gas beschikt dan de omliggende Golfstaten. Oeverloos geld besteden aan kunst is er niet bij. Waar Abu Dhabi voor het Louvre uit Parijs en het Guggenheim Museum uit New York op een kunstmatig eiland dependences bouwt, en Qatar het ene na het andere peperdure (Europese) meesterwerk aankoopt, is Dubai het land van de overslag.

Kunst is dan ook niet een op zichzelf staande interesse, het is een economische noodzaak - of het kent op zijn minst een sterke, economische drijfveer. Het gaat erom mensen, bedrijven, goederen en geld bij elkaar te brengen. Niet alleen voor de paar dagen dat ze in Dubai een 'hub' maken, als tijdelijke tussenlanding van de ene bestemming naar de andere - liefst ook langer.

Tekst gaat verder onder de foto.

De kunstbeurs van Dubai, van 16 tot en met 19 maart.Beeld rechtenvrij / Credit: Art Dubai 2016

Galeriedistrict

Dat is althans zoals Abdelmonem Bin Eisa Alserkal het zich voorstelt. Alserkal, ondernemer en lid van de regerende familie, ontwikkelde tien jaar geleden het plan om aan de (naar zijn familie vernoemde) Alserkal Avenue een heus galeriedistrict op te richten, in de oude magazijnen die 'de familie' daar bezat.

Het idee voor een commercieel kunstcentrum, met relatief lage huurprijzen, was hem ingegeven door de paar galeries die er al zaten. Het gebied, ooit een marmerwerkplaats, is zo'n 45 duizend vierkante meter groot en kent een bloeiende handel in kunst en andere 'creatieve producten', met zo'n veertig vestigingen. Binnenkort krijgt het ook nog een Project Space die door OMA, het architectenbureau van Rem Koolhaas, is gerenoveerd en aangepastvoor tentoonstellingen van kunst, mode en design .

Wat de handel ook bevordert, is de 'ontdekking' van de kunst uit de periode 1950-1980. In het kielzog van de booming markt voor hedendaagse kunstenaars, groeit namelijk ook de belangstelling voor hun voorgangers. Het is duidelijk dat de Golfstaten hun verleden aan het ontdekken zijn. Qatar wil het tonen in het al bestaande museum voor moderne kunst; Abu Dhabi in de toekomstige vestiging van het Guggenheim. Dubai is vooral geïnteresseerd in moderne klassiekers uit de regio voor de handel. Een kwart van de stands op de beurs exposeert schilderijen en beelden uit die tijd.

Begrijpelijk dat de Dubai-vestiging van Christie's het belang van deze nieuwe interesse inziet. Buiten het feit dat het veilinghuis veel onderzoek doet naar de herkomst van deze kunst, betekent het namelijk ook potentiële inkomsten. Wat blijkt: de veiling in Dubai, afgelopen woensdag (gelijktijdig aan de beurs), van regionale, moderne schilderkunst had een verwacht goede omzet van 6,6 miljoen euro.

Kunst verkopen en kopen, daarmee wil Dubai zich van de andere staten onderscheiden. Of zoals een Indiase expat in Dubai tegen 'haar' galeriehoudster zei: 'Show me what is nice. Je weet wat ik zoek en hoe groot de hal van mijn huis is.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden