Voor de lol beschilderde zeecontainer te koop voor 2 miljoen

Keith Harings 'the lost container' een grote klapper

Keith Haring beschilderde in 1987 de zijkant van een container van een surfclub in Knokke, voor de lol en gratis. Het kunstwerk verdween uit zicht tot 2010. Dinsdag onder de hamer voor 1,5 à 2 miljoen.

De container met op de zijkant de schildering van haring, met ervoor bezoekers van de kijkdag en figuranten. Beeld Arie Kievit

Keith Haring (1958-1990) was in de zomer van 1987 in het Belgische Knokke, waar hij bevriend raakte met leden van de Channel Surf Club. Zij hadden een witte container op het strand staan voor de opslag van hun surfplanken. Op 6 juli beschilderde Haring een zijkant van de container (12,5 bij 2,5 meter). Hij werkte zonder schets. Hij begon links te schilderen en kwam vier uur later rechts uit.

'Haring was in Knokke op uitnodiging van het casino. Eerder hadden René Magritte en Paul Delvaux daar een wandschildering gemaakt', zegt Peter van Beveren, taxateur/expert moderne en hedendaagse kunst van het Venduehuis. 'Hij logeerde er in het huis van het kunstenaarsechtpaar Jean Tinguely en Niki de Saint Phalle. Die stelden casinodirecteur Nellens aan hem voor. Nellens zelf had nog nooit van Keith Haring gehoord.'

De muurschildering in het casino was een betaalde opdracht, de zeecontainer beschilderde hij gratis. Het was 34 graden, tientallen mensen keken toe. 'De zon is echt heet, ik gebruik sunblock en heb een petje op', schrijft Haring in zijn dagboek. 'Het publiek is ongelofelijk.' Op een onlangs opgedoken filmpje is te zien hoe hij na afloop zijn bekende poppetjes tekent op T-shirts, een champagnefles en surfplanken. De muurschildering in het casino is er nog steeds, de oprichters van de surfclub verkochten de container. Maar de nieuwe eigenaar deed verder niets met het object. Pas in 2010 dook hij weer op, tijdens een expositie van de Verbeke Foundation in het Oost-Vlaamse Kemzeke.

Zo kwam een Belgische verzamelaar de container op het spoor, die hem voor een fors maar onbekend bedrag weer overnam. Hij liet de container restaureren. 'Eigenlijk wilde hij dat we de zijplaat van de container zouden afsnijden, zodat hij tegen een muur kon worden gehangen', zegt restaurateur Lydia Beerkens, staand voor de container in Werkendam.

'Lost container' door Keith Haring

Ze wist hem te overtuigen dat niet te doen. 'Dan gaat zo'n stalen plaat maar wapperen en moet je er weer een stellage tegenaan zetten. Bovendien vertelt de container ook de geschiedenis van de surfclub en het ontstaan van het kunstwerk.'

De schildering zelf bleek zo goed als intact; Beerkens heeft slechts op een paar plekken de lijnen moeten bijwerken. Onder haar supervisie werd bij het bedrijf Poly Products in werkendam de container zelf opgeknapt met hout en polyester. 'Het dak lekte, de vloer was verweerd. Nu is hij weer in prima conditie, al zou ik de nieuwe eigenaar afraden om hem buiten te zetten. De zon en de UV-straling zijn niet goed voor de verf.'

Voor het Venduehuis is de veiling van 'the lost container' een grote klapper. Het veilinghuis werd in 1812 opgericht door de Haagse notarissen, nadat Napoleon had verordonneerd dat publieke verkopen van woningen, landerijen, boerderijen en inboedels dienden te geschieden ten overstaan van een notaris.

De Haagse notarissen zijn nog steeds eigenaar van het Venduehuis. Naast schilderijen, grafiek, glas, tapijten, goud, zilver en klokken worden er nog steeds vastgoed en meubels geveild. Het duurste kunstobject dat er ooit is geveild, was in 2016 een Joodse Chanoekalamp, voor 415.000 euro.

'Het Venduehuis heeft toch een stoffig, tuttemerullerig imago', zegt taxateur Peter van Beveren (65), die zelf pas sinds kort als adviseur is aangetrokken door de notarissen. 'Maar nu Christie's en Sotheby's zich uit Amsterdam terugtrekken, ligt er wel een grote kans voor ons. Daarom wilde ik deze container hier in opdracht van de eigenaar veilen, en niet in Amsterdam of New York.'

De internationale belangstelling voor de container is groot - de biedingen stromen uit de hele wereld binnen, van privéverzamelaars tot gerenommeerde musea. 'Er is een gezonde belangstelling', zo formuleert Van Beveren het diplomatiek. Zijn ogen verraden dat het raar moet lopen als de richtprijs van 1,5 tot 2 miljoen euro niet wordt overschreden. 'In het veilingwezen zeggen we altijd: you only need two idiots.'

En daar ging het in 1881 mis bij de veiling van Meisje met de parel. Twee kunstverzamelaars zagen het verwaarloosde doek op een kijkdag bij het Venduehuis en besloten niet tegen elkaar op te bieden. De uiteindelijke koper schonk het na zijn dood aan het Mauritshuis.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.