Volwaardige evenknie van het deftige Concertgebouw

Bij hout denk je snel aan oud, maar het nieuwe houten balkon omhult de luisteraar als een gestolde rups en de welvingen ogen voluptueus en modern....

Maken in de strijkkwartetseries daar Haydn en Beethoven nog steeds de dienst uit, in Haarlem krijgen dit seizoen het Amerikaanse en het experimentele strijkkwartet de kans. Vier verschillende strijkkwartetten kunnen in de serie Play it again Sam hun nieuwe en vernieuwende noten in deze warme akoestiek presenteren.

Het Mondriaan Kwartet, dat in 2000 al samenwerkte met saxofonist en componist John Zorn, zapte donderdag nog virtuozer dan voorheen langs de vele muzieksoorten in diens Cat O`Nine Tails. Piepende deuren, geschrob en Tom and Jerry-achtige geluiden laten je lachen en huilen tegelijk.

In het geniale Black Angels van George Crumb moeten de musici kreten slaken, getallen roepen en kristallen glazen met water aanstrijken terwijl ondertussen het ambachtelijke werk met stok en snaren gewoon doorgaat. Met de op zichzelf sympathieke keuze om Crumbs kwartet, zoals de componist het vraagt, uit te voeren op elektrische strijkinstrumenten werden akoestische kansen gemist. Synthetisch geluid uit speakers lijkt in deze zaal een overbodige toevoeging.

Holland Symfonia, de vaste bespeler van de Philharmonie, beproefde zondagmiddag de nieuwe kleine zaal met De Echo van de Middeleeuwen, een programma waarin de wortels van de westerse muziekcultuur worden blootgelegd. Eerste toetssteen was het archaïsche Tabula rasa van Arvo Pärt, een werk dat met zijn bescheiden bezetting goed past in een dergelijke ruimte. Maar ook hier legden de korte zicht- en luisterlijnen genadeloos elk slippertje bloot.

Majestueus klonken enkele fragmenten uit de Messe de Nostre Dame van de 14de-eeuwer Guillaume de Machaut, door programmeur Peter-Jan Wagemans bewerkt voor blazers en rinkelend slagwerk. Deze werden afgewisseld met eenstemmige gezangen uit de Arabische en Spaanse cultuur. Het sluitstuk, het Divertimento van Bartók, kreeg onder leiding van Henryk Schaefer een snijdende kracht waarmee de akoestische limieten van de zaal welhaast werden overschreden. Maar die is dan ook niet ontworpen voor zulke volumes.

Voorop staat dat deze nieuwe aanwinst, samen met de in oude luister herstelde Grote Zaal, de Philharmonie tot een volwaardige concertinstelling maakt, die mede dankzij haar avontuurlijke programmering een interessante evenknie van het deftige Amsterdamse Concertgebouw belooft te worden.

Huib Ramaer

Frits van der Waa

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden