INTERVIEWjaap biemans

Volkskrant Magazines stralen plezier uit, zegt art director Jaap Biemans. De verhalen achter zijn tien beste covers

Achter elke cover van het Volkskrant Magazine gaat een verhaal schuil, zegt art director en zelfbenoemd coverjunkie Jaap Biemans. Ter ere van het duizendste magazine vertelt hij over zijn tien favorieten.

Jaap Biemans, art director van Volkskrant Magazine.Beeld Martin Dijkstra

Iemand die zich afvraagt hoe belangrijk de art director van het Volkskrant Magazine de covers vindt, hoeft alleen naar de naam van zijn persoonlijke blog te kijken. Jaap Biemans is een coverjunkie. Voor zijn blog spoort hij al jaren de bijzondere covers op van tijdschriften over de hele wereld – van het tijdschrift van The New York Times (‘de coverkoningen’, zegt Biemans) tot het Aloloom Magazine uit Koeweit.

Dat moois uit de rest van de wereld negeren we voor deze gelegenheid even. Want het Volkskrant Magazine viert op 7 november haar duizendste nummer. Met zijn ruim acht jaar als art director zijn er inmiddels honderden Biemans-covers. We vroegen hem de tien meest bijzondere selecteren, met uitleg. 

Het duizendste Volkskrant Magazine is verschenen. Scroll, swipe en klik door die 1000 magazines en zie hoe vaak er een VVD’er op de cover stond. Hoe vaak een hond. Op welke covers we kozen voor naakt, welke fotograaf hofleverancier was en hoeveel Anton Corbijn er afleverde.

Waarom is zo’n cover eigenlijk zo belangrijk? ‘Covers zijn je entree én je visitekaartje’, zegt Biemans. ‘We krijgen zoveel dingen op de deurmat én dan is er nog die telefoon. Wat klik je aan of maak je open? Als je iemand kunt verrassen met een cover, sta je met 1-0 voor.’

Een Magazine-cover straalt plezier uit, waarmee het een mooie tegenhanger is van de ernstigere nieuwskrant. Zo’n beeld doet het bovendien goed op Instagram, zegt Biemans, wat weer goed is voor de naamsbekendheid van het blad. ‘Buiten dat ik er veel plezier aan heb om ze te maken, hè? Het mes snijdt wat mij betreft aan tweeduizend kanten.’

De duizend keer kreukelen-cover

Gijp in de kreukels op de cover van 10 september 2016.Beeld Volkskrant Magazine

‘Het meest interessant wordt het voor mij als een eerste idee niet blijkt te werken. Bij het Magazine is de omlooptijd maar een week, dus dan moet ik heel snel iets anders verzinnen. Bij de editie met een interview met René van der Gijp waren de foto’s heel mooi geworden, maar ze waren niet zo geschikt voor de cover. Ze waren wat vaag en afstandelijk, terwijl ik voor de cover graag wil dat ze van het papier afspringen.

‘Van der Gijp vertelde in het interview dat hij een soort zenuwinzinking had gehad. Hij lag in de kreukels, zeg maar, en toen bedacht ik dat ik die cover wilde verkreukelen. Dat klinkt simpel, maar in de praktijk heb ik die foto misschien wel duizend keer uitgeprint en verfrommeld. Het moet natuurlijk precies de goede vouw zijn. Je moet hem en het logo goed herkennen, maar het mag ook weer niet te clean. Zo veel kreukelen en dan zit er één goede tussen.’

De alles klopt-cover

De vetste knipoog van de wereld op de cover van 30 december 2017.Beeld Volkskrant Magazine

‘Aan deze cover met Theo Maassen klopt wat mij betreft alles. Maar echt álles. Het ontwerp, de aanpak, het moment van publicatie – dit was een eindejaarsnummer. Ik had al heel lang het iconische beeld in mijn hoofd van het laatste plaatje van een Suske en Wiske-album, waarop Wiske door een gat kijkt en knipoogt onder het woord ‘einde’. De aanleiding was een interview met Theo Maassen, de man die misschien wel de vetste knipoog van de wereld kan geven.

‘Ook niet onbelangrijk: de salesafdeling was bereid de laatste pagina van het magazine op te geven. Normaal staat daar een advertentie, nu voegt dat een dubbele laag toe aan de grap. Iedereen moet er aan meewerken als je iets bijzonders wilt maken.

‘Nee, ik hoor zelden iets van het covermodel als de cover verschenen is. Best jammer. De trend van de laatste jaren is dat hun mediatrainers vooraf heel moeilijk gaan doen en dwarsliggen. Dat is op zich al best gek, want ook wij willen dat ze goed op de cover staan. Dan volgt een hele leuke shoot en horen we nooit meer wat. Niet dat ik dat nodig heb hoor, ik haal mijn lolletje er toch wel uit.’

Het beste één-tweetje

De cover over wat mannen nou eigenlijk mooi vinden, van 8 november 2014.Beeld Volkskrant Magazine

‘Ik vind het erg fijn dat ik voor het magazine kan samenwerken met veel getalenteerde creatievelingen. Deze navel-cover is daar het beste voorbeeld van. Ons hoofdverhaal was een universitair onderzoek naar wat voor een man het ideale vrouwelijk schoon is. Ik had die navel meteen in mijn hoofd om iets mee te doen. Het is grafisch mooi, zo midden op de cover, maar het was het nog niet.

‘Ik stuurde het voorbeeld naar Paul Faassen, een illustrator waar ik vaak mee werk. Die stuurde binnen een kwartier drie opties, waaronder deze man met een stijve piemel. Ik moest er gelijk heel erg om lachen. Meteen goed, binnen een kwartier was het rond. Met Paul werk ik heel fijn samen. Hij spart met me, zegt wat hij van iets vindt en ik kan dat ook bij hem. Vaak is commentaar heel moeilijk bij creatieve mensen, omdat ze dat persoonlijk nemen. Hij laat dat gewoon los, en ik ook, dat is waardevol.

‘Deze werd genomineerd voor beste cover van het jaar, door The Society of Publication Designers (SPD) in New York. Daar stond hij tussen alle andere grote bladen, zoals het magazine van The New York Times en Wired. We zijn vaker genomineerd voor specifieke categorieën zoals beste typografische cover, maar dit was de buitencategorie. Dat was echt te gek.’

De cover om te koesteren

De cover van 11 april 2015.Beeld Volkskrant Magazine

‘Als ik hier naar kijk, word ik een beetje week. Het is poëtisch, vind ik, zoals tekenaar Peter van Straaten hier op staat. We hebben die foto van hem laten maken en hij heeft toen zelf die bar om hem heen getekend. Peter kwam zijn tekeningen voor deze cover persoonlijk brengen op de redactie. Een boomlange vent, twee meter was hij, niet al te snel meer. Hij leverde zijn tekeningen in, maakte een praatje, en liep weer de deur uit. Niet heel veel later is hij overleden.

‘Hij zit er ook echt bij alsof hij in zijn eigen tekening zit hè? Het klopt helemaal. Een week na deze cover heb ik hem nog even gezien. Toen heb ik een exemplaar van de cover door hem laten signeren. Die koester ik. Die tekeningen van hem – dat is het leven.’

De ‘typisch Jaap Biemans’-cover

Een echte reet op de cover van 14 april 2018.Beeld Volkskrant Magazine

‘Laatst viel me op dat ik opvallend vaak lichaamsdelen gebruik. Dat vlezige vind ik mooi, dat doet het lekker op een cover. Die navel bespraken we al, en onlangs hadden we een vinger. En dan deze reet. Dat vind ik te gek, een echte reet op de cover! En niemand klaagde. Ik blaas het zo groot op dat het vervreemdend werkt en dan valt blijkbaar niemand erover.

‘Na die vinger kreeg ik juist ontzettend veel reacties. Het hoorde bij een verhaal over dick-pics en de vinger lijkt zo een beetje op een penis. Mensen waren echt boos over die cover, er waren zelfs lezers die hun abonnement opzegden. Dat verbaasde mij. Want: het is een vinger. Ik zou overigens nooit een echte penis op de voorkant zetten. Een reet wel ja, dat vind ik toch een verschil. En dat verschil is goede smaak.’

De vinger die op een piemel leek, op de cover van 1 juni 2019.Beeld Volkskrant Magazine

De andere favorieten van Jaap Biemans

Dierendagcover van 6 oktober 2012.Beeld Volkskrant Magazine

‘Een fotograaf kwam langs om haar portfolio te laten zien en deze zat ertussen. Maar dat was maar één foto. Ik zei onmiddellijk tegen haar: als jij hier nou een serie van maakt – dierendag komt eraan, dan hebben we een knalcover en een heel grappige fotoserie. En zo is dat ontstaan. Sindsdien vragen we de fotograaf, Anne Claire de Breij, heel vaak voor fotoshoots.

‘Dat is voor fotografen eigenlijk de beste manier om binnen te komen bij de Volkskrant. Niet vragen: mag ik een keer voor jullie fotograferen? Zeg liever: ik heb een fantastische serie, wat vind je ervan? Voor je het weet heb je acht pagina’s in het magazine, en bellen we je om de vier weken voor een interviewfoto.’

De typografische cover van 25 april 2020.Beeld Volkskrant Magazine

‘Deze is van dit jaar. Dit ging over het leven na onze eerste ‘intelligente lockdown’, in de tijd dat het thuiszitten bezinning opriep. Anne-Gine Goemans schreef dat we niet maar steeds iets groters, beters en nieuwers moeten najagen, maar gewoon een beetje rustig aan kunnen doen. Die boodschap sprak mij heel erg aan. En ik houd van een groot typografisch beeld.’

De cover die door de New York Times werd nagemaakt, van 19 april 2014.Beeld Volkskrant Magazine

‘Deze won een grote prijs in New York. Je kan dat natuurlijk nooit staven, maar een half jaar later kwam het magazine van The New York Times met bijna precies hetzelfde idee. Dat vond ik grappig. Maar dat zou ik nooit tegen ze gebruiken. Zij zijn echt de koningen op covergebied.’

De retro voetbalcover van 3 november 2018.Beeld Volkskrant Magazine

‘Frenkie de Jong brak net door bij het grote publiek toen deze cover verscheen. Ik heb hem laten tekenen in de stijl van de strips van een oude voetbalheld, Kick Wilstra. Deze kwam precies op het goede moment, de reacties waren overweldigend. Ik denk dat mensen dat retro-gevoel in combinatie met een voetballer van nu heel prettig vonden.’

De ode aan Wim Crouwel op de cover van 1 oktober 2016.Beeld Volkskrant Magazine

‘Dit is een ode aan Wim Crouwel, mijn grafische held van vroeger. Zijn stijl was een toonbeeld van de strakheid van Nederland, maar met een kleine twist. Deze cover heb ik ontworpen naar aanleiding van zijn postzegel. Volgens mij is dit de enige cover waar het logo van het magazine niet opstaat.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden