Column Floortje Smit

Volgens films die het onderwerp überhaupt aansnijden, is ongesteld zijn eng, vies, gênant, en iets waarover je nooit over moet praten

Van links naar rechts: Jack Lowden als Lord Darnley, Saoirse Ronan als Mary Stuart en James McArdle als Earl of Moray in Mary Queen of Scots.

In Mary Queen of Scots zit een scène waarin koningin Mary ’s avonds uit haar korset en jurk wordt geholpen. Op haar onderjurk is een rode vlek zichtbaar. ‘U bent vroeg’, zegt een van de kamermeisjes. Ze wassen haar liefdevol tussen de dijen, de doek wordt uitgeknepen in een kom water en het rood wolkt uit tot het water roze kleurt.

Menstruatiebloed. Jawel, menstruatiebloed in een film. Regisseur Josie Rourke moest behoorlijk knokken met de producers om dat te kunnen laten zien, vertelde ze in interviews. Maar ze vond het relevant, omdat het vrouwenlichaam zo’n belangrijke rol speelt in Mary Queen of Scots. Daarbij: ‘Het overkomt zo ongeveer de helft van de mensheid dus het is teleurstellend dat dat nooit te zien is. We moeten het normaliseren.’

Goed punt, al is de menstruatie nu weer niet helemáál afwezig in de filmgeschiedenis. Talloze tienermeisjes zijn getraumatiseerd door Carrie (1976), waarin de hoofdpersoon na de gym onder de douche voor de eerste keer ongesteld wordt, in paniek raakt en door haar afschuwelijke klasgenoten wordt bekogeld met tampons. Ook in My Girl (1991) of Return to the Blue Lagoon (1991) dachten de hoofdrolspelers dood te bloeden bij de eerste ongesteldheid.

Maar vaker is menstruatie de punchline van een grap. In Mean Girls (2004) bijvoorbeeld, probeert een leraar het gesprek te voeren over ‘vrouwenproblemen’ - tot een scholiere begint over haar ‘super jumbo tampons’ en haar ‘hevige bloedingen’. In Superbad (2009) moet een van de hoofdrolspelers bijna kotsen als hij merkt dat hij na het dansen menstruatiebloed op zijn broek heeft. In Trainwreck (2015) vreest Amy Schumer dat ze per ongeluk vergeet door te trekken bij haar nieuwe vriendje en dat er dan nog een tampon in de wc ligt die ‘zo bloederig is als een plaats delict’.

Dat Schumer zo expliciet praatte over menstruatie werd gezien als feministisch, maar toch: volgens films die het onderwerp überhaupt aansnijden, is ongesteld zijn eng, vies, genant, en iets waarover je nooit over moet praten. Het maakt Mary Queen of Scots revolutionair: het is niet walgelijk, niet grappig. Het is gewoon bloed.

Het zou zelfs het begin kunnen zijn van een trendje. Menstruatie is cool tegenwoordig, schreef Emma Curvers een half jaar geleden, en er worden steeds meer realistische vrouwenportretten gemaakt, dus een en een is twee. De geweldige scène waarin Abbie (Greta Gerwig) in 20th Century Women iedereen aan de eettafel dwingt het woord menstruatie uit te spreken is ook een teken aan de wand. 

Weerzinwekkend? Bedenk dan dit, watjes: hoe meer mensen normaal doen over menstruatie, hoe minder filmmakers de behoefte voelen er een statement van te maken en dan waait die trend ook snel weer voorbij. 

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.